I SA/Ol 580/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. K.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. Wnioskiem z dnia 2 września 2013r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 2.530 zł oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z byłym mężem. Skarżąca otrzymuje rentę chorobową w wysokości 1.222 zł brutto miesięcznie. Mąż skarżącej pracuje i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 1.700 zł brutto. Łączny dochód rodziny wynosi 2.922 zł brutto. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 87 m2 oraz budynku gospodarczego o powierzchni 32 m2 posadowionych na działce o powierzchni 965m2. Skarżąca posiada samochód osobowy C., rok produkcji 2008r. Innego majątku nie posiada: zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawczyni wskazała iż utrzymuje się jedynie z renty oraz zarobków byłego męża. Nie posiada żadnych oszczędności na poniesienie kosztów sądowych. Wskazała, iż uzyskiwane dochody pochłaniają wydatki związane z utrzymaniem domu i wyżywieniem oraz lekarstwa, a także utrzymanie samochodu. Podniosła, iż samochód jest niezbędny byłemu mężowi na dojazdy do pracy oraz wnioskodawczyni, która ze względu na chorobę nie zawsze może poruszać się pieszo. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane do skarżącej w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 dalej cyt. jako "p.p.s.a.") wnioskodawczyni oświadczyła, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą średnio: gaz (butla) 53 zł, wywóz odpadów 31,58 zł, środki czystości około 60 zł, woda około 80 zł, telefon stacjonarny 109,77 zł, telefony komórkowe i Internet 212,98 zł – za miesiąc czerwiec (za lipiec– 245,04 zł, za sierpień – 270,08 zł), leki około 150 zł, energia elektryczna około 180 zł, papierosy 120 zł, opłata za TV -59 zł, paliwo około 400 zł. Wydatków na żywność skarżąca nie wykazała podnosząc, że nie potrafi ich określić. Podniosła również, iż w okresie czerwiec-sierpień nie dokonywała zakupu odzieży i obuwia. Wskazała również na wydatki okresowe obciążające budżet rodziny takie jak zakup opału za kwotę 600 zł, podatek od nieruchomości 621 zł rocznie, PZU – 240 zł rocznie, ubezpieczenie samochodu 722 zł rocznie. Łącznie suma wydatków okresowych wynosi 2.183 zł tj. miesięcznie około 182 zł ( 2.183 zł : 12). Dodatkowo skarżąca wskazała, iż oboje z mężem korzystają z pomocy córki mieszkającej za granicą. Wyjaśniła, iż od kiedy musiała zaopiekować się chorą teściową, koszty utrzymania, leczenia, dojazdów do szpitali znacznie przekraczały możliwości finansowe skarżącej i jej męża. Do tego dochodziło jeszcze utrzymanie mieszkania teściowej, które nie nadawało się do wynajmu. Wyjaśniła, iż posiada zadłużenie, które zaciągnęła na naprawy samochodu. Były mąż skarżącej nie posiada rachunków bankowych, natomiast skarżąca posiada dwa rachunki bankowe. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Posiada ubezpieczenie na życie z opłatą kwartalną 60 zł. Do złożonych oświadczeń załączono wyciągi bankowe z banku A. za okres 6 miesięcy, z których wynika posiadanie przez skarżącą karty kredytowej o limicie 2.000 zł. Przedłożono również wyciągi z rachunków bankowych z banku B. za okres 6 miesięcy, polisę ubezpieczeniową samochodu, faktury za energię elektryczną, za odpady, za wodę, decyzję w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013r. Postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie zwolnił skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł oraz odmówił ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym nie zgodziła się z argumentacją referendarza sądowego. Podkreśliła, że jej obecna sytuacja jest na tyle zła, że nie stać ją na zatrudnienie adwokata, czy jakąkolwiek fachową pomoc prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 § 1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.). W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną strony skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca wykazała, z czego się utrzymuje, jakie ponosi koszty utrzymania oraz wyjaśniła swoją sytuację majątkową i rodzinną. Źródłem utrzymania jest jej renta chorobowa oraz wynagrodzenia za pracę byłego męża. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 2.922 zł brutto. Skarżąca ponosi wydatki około 1.636 zł miesięcznie. Pozostałą kwotę skarżąca wydatkuje na zakup żywności. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.