I SA/Ol 581/08

WyrokWSA w Olsztynie2009-04-23

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Wiesława Pierechod, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za jeden rok podatkowy na poczet zaległości podatkowych z innego roku podatkowego, dokonane z urzędu przez organ podatkowy, jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 76 § 1 i art. 52 § 1 pkt 1?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaliczenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 na poczet zaległości podatkowych za rok 2006, dokonane z urzędu przez organ podatkowy, było zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej. Organ prawidłowo zastosował art. 76 § 1, który dopuszcza takie zaliczenie, a także art. 52 § 1 pkt 1, który traktuje na równi z zaległością podatkową nadpłatę wykazaną nienależnie lub w wyższej wysokości, jeśli organ dokonał jej zwrotu lub zaliczenia. W sytuacji, gdy część nadpłaty została przekazana na realizację zajęcia prawa majątkowego, stanowiło to faktyczny zwrot w rozumieniu przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zaliczeniu z urzędu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. na poczet zaległości w tym podatku za 2006 r. Organ podatkowy zaliczył część nadpłaty za 2007 r. (59 zł) na poczet zaległości za 2006 r. (24,60 zł), a pozostałą kwotę zwrócił podatnikowi. Skarżący domagał się zwrotu zaliczonej kwoty wraz z odsetkami i prosił o udowodnienie złożenia korekt deklaracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz Adwokata kwotę 240 zł plus VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz 17 zł tytułem zwrotu wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r., sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa- Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz Adwokata kwotę 240 złotych (słownie dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększoną o podatek od towarów i usług według stawki 22% (słownie dwadzieścia dwa procent) oraz 17 złotych (słownie siedemnaście) tytułem zwrotu poniesionych wydatków. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", którym zaliczono z urzędu, na poczet zaległości M.K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r., nadpłatę w tym podatku za rok 2007. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że organ podatkowy I instancji dokonał zaliczenia w części, nadpłaty podatku dochodowego M.K. za 2007 r. w wysokości 59 zł, wynikającej ze złożonej w dniu 26 maja 2008 r. korekty zeznania PIT – 37 za 2007 r., na poczet zaległości w tym podatku za 2006 r. w wysokości 24,60 zł. Pozostała kwota nadpłaty za 2007 r. w kwocie 34,40 zł została zwrócona podatnikowi na wskazany przez Niego adres. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty, Dyrektor Izby Skarbowej powołał art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wskazując, że zgodnie z tym przepisem nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Stosownie zaś do treści art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata w podatku dochodowym powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Jak wskazał organ II instancji, dzień ten oznacza się zgodnie z datą faktycznego dokonania czynności, niezależnie od wyprzedzenia lub niedotrzymania terminu ustawowego. Jeżeli zaś po złożeniu zeznania dokonano jego korekty, w wyniku której wykazano nadpłatę, dniem powstania nadpłaty jest dzień dokonania korekty zeznania. W ocenie organu odwoławczego, zaliczenie wykazanej przez podatnika nadpłaty na poczet istniejącej zaległości podatkowej nastąpiło w sposób zgodny z powołaną wyżej regulacją prawną. Organ II instancji nie uwzględnił zarzutu zażalenia, iż podatnik złożył jedynie korektę zeznania rocznego za 2007 r., a nie składał korekty zeznania za 2006r.. Z akt sprawy wynikało bowiem, że w dniu 9 lutego 2007 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zeznanie PIT – 37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy 2006, w którym wykazano nadpłatę w wysokości 32 zł. Przedmiotowa nadpłata została zaliczona w kwocie 25,60 zł na poczet zaległości, objętej tytułem wykonawczym Nr "[...]", wystawionym przez Urząd Wojewódzki. Pozostała tym samym kwota nadpłaty za ten rok w wysokości 6,40 zł (32 zł - 25,60 zł). Następnie, w dniu 27 kwietnia 2007 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła korekta zeznania za rok podatkowy 2006, w którym podatnik wykazał nadpłatę w wysokości 1 zł, w miejsce wykazanej uprzednio nadpłaty w kwocie 32 zł. Z wyjaśnień podatnika wynikało, że powodem złożenia przedmiotowej korekty było nieujęcie wszystkich dochodów w zeznaniu pierwotnym. Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że po uwzględnieniu korekty zeznania PIT-37 za rok podatkowy 2006, jak również dokonanej realizacji zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego na podstawie powołanego wyżej tytułu wykonawczego, powstała za ten rok zaległość w kwocie 24,60 zł. W związku z podniesionym przez stronę zarzutem bezpodstawnego przedłużenia postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skorzystano z uregulowań art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, które umożliwiają wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy w przypadku, gdy organ nie może załatwić sprawy we właściwym terminie. Jednocześnie wskazał, iż wypełnił ciążące na nim na mocy powyższego przepisu obowiązki, gdyż postanowieniem z dnia "[...]" zawiadomiono stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy oraz podano przyczynę zwłoki. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższe postanowienie, strona nie zgadzając się ze stanowiskiem zajętym przez organ podatkowy II instancji podniosła, iż chce odzyskać zabraną przez Urząd Skarbowy kwotę. Skarżący zwrócił się jednocześnie o udowodnienie tego, że składał korekty deklaracji oraz o przesłanie mu stosownych dowodów. Wniósł ponadto o zwrot kwoty 24,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd jest zaś związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 tej ustawy). Sąd administracyjny orzekając w danej sprawie pełni tym samym wyłącznie funkcje kasacyjne, badając zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem. Potwierdzeniem powyższej zasady jest treść art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny może wprawdzie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody z dokumentów, jednak tylko wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak zatem wynika z cytowanego przepisu przeprowadzenie dowodu ma charakter ograniczony i jedynie uzupełniający materiał dowody badanej sprawy. Przeprowadzenie zaś postępowania dowodowego z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.165). W toku postępowania, którego przedmiotem była ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia organu w przedmiocie zaliczenia w oparciu o przepis art. 76 Ordynacji podatkowej, nadpłaty w podatku dochodowym M.K. za 2007 r., Sąd nie mógł tym samym podejmować czynności dowodowych wymienionych w skardze i prowadzić dalszego postępowania podatkowego, a więc podejmować działań wykraczających poza funkcje sądu administracyjnego. Z treści złożonej skargi wynika, że zarzuty skarżącego dotyczą odmowy zwrotu kwoty 24,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Kompetencji Sądu w związku z rozpoznaniem sprawy i badaniem legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podlegała zatem prawidłowość zastosowania przez organy, w związku ze złożonymi zeznaniami podatkowymi, przepisów prawa materialnego, tj. art. 76a § 1 i art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W świetle materiałów przesłanej do kontroli Sądu sprawy, M. K. złożył w dniu 9 lutego 2007r., do Urzędu Skarbowego, zeznanie podatkowe PIT– 37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty ) za rok podatkowy 2006 r., wykazując w tym dokumencie nadpłatę w wysokości 32 zł. Przedmiotowa nadpłata została zaliczona w kwocie 25,60 zł na poczet zaległości, objętej tytułem wykonawczym, wystawionym przez Urząd Wojewódzki. Kwota nadpłaty jaką w związku z zeznaniem organ powinien zwrócić podatnikowi, (a która nie została przez niego podjęta) wyniosła za ten rok 6,40 zł (32 zł - 25,60 zł). Z akt sprawy wynika również, że w dniu 27 kwietnia 2007 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła korekta zeznania za rok podatkowy 2006, z wykazaną przez M. K. nadpłatą w wysokości 1 zł, w miejsce wykazanej uprzednio nadpłaty w kwocie 32 zł. Związane to zaś było z uzupełnieniem danych w zeznaniu o nowe dochody, nie wykazane w zeznaniu pierwotnym. Mając to na uwadze organy stwierdziły, że po uwzględnieniu korekty zeznania PIT-37 za rok podatkowy 2006, jak również dokonanej realizacji zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego na podstawie powołanego wyżej tytułu wykonawczego, powstała zaległość w kwocie 24,60 zł. Podatnik wykazał bowiem nadpłatę w podatku w kwocie wyższej od należnej, którą organ przekazał na realizację wymienionego zawiadomienia. W świetle przedstawionych do kontroli Sądu materiałów, w związku z wykazaną przez M. K. nadpłatą w zeznaniu za rok 2007r. w wysokości 59 zł, organy dokonały zaliczenia jej części na poczet wymienionej zaległości. Pozostała kwota nadpłaty za 2007 r. w kwocie 34,40 zł (59 – 24,60) została zaś zwrócona podatnikowi na wskazany przez Niego adres. Dokonując analizy materiałów sprawy oraz wykładni art. 76 § 1 i art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej należy stwierdzić, iż brak jest podstaw, aby zakwestionować dokonany sposób zaliczenia nadpłaty. Zgodnie treścią art. 76 § 1 Ordynacji, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z kolei w myśl art. 52 § 1 pkt 1) tej ustawy, na równi z zaległością podatkową traktuje się także nadpłatę, jeżeli w zeznaniu lub w deklaracji została wykazana nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, a organ podatkowy dokonał jej zwrotu lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bądź bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych. W okolicznościach sprawy, część z wykazanej w pierwotnym zeznaniu za rok 2006r. nienależnej nadpłaty w kwocie 24,60 zł została przekazana na zaległość z innego tytułu, w celu realizacji zajęcia prawa majątkowego, co w ocenie składu orzekającego stanowi o faktycznym jej zwrocie, w rozumieniu cyt. wyżej art. 52 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W sytuacji więc, gdy nadpłata według zeznania podatkowego za rok 2007 i zaległość podatkowa związana z wykazaniem nienależnej nadpłaty za rok 2006 były bezsporne, organy prawidłowo zastosowały art. 76 § 1 wymienionej ustawy, dokonując skarżącemu zwrotu kwoty 34,40zł, a nie całej nadpłaty w wysokości 59zł. Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło