I SA/Ol 582/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu Olsztynie na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008r. sprawy ze skargi J. W. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej odmówił J.W. – Ł., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A w O., przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia "[...]", którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem tego organu z dnia "[...]", w przedmiocie określenia Wymienionej kwoty wynikającej z długu celnego oraz określenia podatku akcyzowego podatku od towarów i usług w imporcie towarów. Według adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia "[...]", rozstrzygnięcie to doręczone zostało stronie następnego dnia po wydaniu. Wniosek z 20 lipca 2007 r. o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji, w której organ poinformował o prawie złożenia odwołania w terminie 14 dni od daty otrzymania, J.W. – Ł. wysłała zaś pocztą w dniu 21 lipca 2007r. Uzasadniając wniosek strona podała, że od ponad roku zamieszkuje w Wielkiej Brytanii i tylko sporadycznie przyjeżdża do kraju. Korespondencja adresowana na adres zamieszkania strony w kraju jest odbierana przez jej matkę. Bezpośrednio po odebraniu decyzji matka strony nie mogła jednak przekazać korespondencji ustanowionemu pełnomocnikowi, gdyż do 20 lipca 2007 r. przebywał on w G. Decyzja została mu przekazana w dniu 20 lipca 2007 r. Dyrektor Izby Celnej zwracając w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia uwagę na to, że decyzja z "[...]" została odebrana przez A.L. - matkę strony w dniu 4 lipca 2007 r., wskazał na art. 146 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel ustawowy lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Organ podał, że zgodnie z § 2 powołanego przepisu w razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Stwierdził także, iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła, iż przy jego wydaniu nie uwzględniono stanu faktycznego, a w szczególności, tego że zachodziły podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano bowiem okoliczności świadczące o tym, że pełnomocnik z przyczyn niezależnych, a zatem przez niego niezawinionych, nie mógł złożyć odwołania w terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto wskazał, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i zgodnie z powołanym przepisem stosuje się ją wówczas, gdy występując do organu z takim wnioskiem strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do wniesienia odwołania, wiąże się zaś z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2 października 2002r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ celny prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie zadbał o swój interes związany z uczestnictwem w postępowaniu podatkowym. Jak podał pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca od ponad roku przebywa za granicą. On również w okresie do 20 lipca 2007r. przebywał poza miejscem swojego zamieszkania i nie powiadomił o powyższym organu. Zgodnie natomiast z art. 146 § 1 Ordynacji, w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. W przedmiotowej sprawie decyzja organu została doręczona w sposób przewidziany w art.149 Ordynacji podatkowej, czyli za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, matce J.W.-Ł., która podjęła się oddania pisma adresatowi. Nadmienić należy, że adresem do doręczeń pism dla pełnomocnika był adres strony i na ten adres doręczane były pisma w toku całego postępowania. Jeżeli zatem adresat, wyjechał poza miejsce zamieszkania na okres, w którym niemożliwe było bezpośrednie doręczenie mu pod tym adresem pisma procesowego i nie zawiadomił o wyjeździe organu, to dokonane we wskazany w ustawie sposób doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Brak tym samym podstaw faktycznych i prawnych do uznania, że strona uchybiła terminowi bez własnego zawinienia. Skarżąca nie może więc powoływać się na to, iż z powodu wyjazdu poza miejsce zamieszkania została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu. Jak podnoszono w dotychczasowym orzecznictwie, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (p. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.01.1972r. sygn. II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8, poz.144). "Ciężar dowodu, iż środek odwoławczy złożony został w terminie, jak też że ewentualne spóźnienie jest niezawinione, spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Strona nie może przerzucać na organy administracji skutków własnych zaniedbań w poinformowaniu o aktualnym adresie dla doręczeń". W okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wnioskodawca nie zadbał o swój interes związany z uczestnictwem w postępowaniu podatkowym. Podnoszony we wniosku o przywrócenie terminu pobyt strony za granicą, zaś pełnomocnika strony, poza miejscem zamieszkania nie może być uznany za potwierdzenie braku winy w uchybieniu tego terminu. Nie wykluczało to bowiem możliwości dokonania czynności procesowej, w sytuacji gdy organ umożliwił stronie i jej pełnomocnikowi czynny udział w postępowaniu skutecznie zawiadamiając o możliwości zapoznania z aktami przez wydaniem decyzji, zaś strona i jej pełnomocnik w związku z wyjazdem poza miejsce wskazane jako adres dla doręczeń, o fakcie tym nie powiadomiła. Przywrócenia terminu może domagać się strona, która jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (p. postanowienie NSA z 25 maja 2004r., FZ 63/04, niepublikowany). Sam pobyt poza miejscem wskazanym przez stronę jako adres dla doręczeń nie może być zatem uznany za okoliczność pozwalającą na zastosowanie przywileju wynikającego z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Dlatego z okoliczności tej strona nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych i braku podstaw przypisania winy w uchybieniu tego terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]". Mając zatem na uwadze, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.