I SA/Ol 583/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. po wznowieniu postępowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 25 września 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący B. O. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, żadnych oszczędności pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Jego małżonka również nie posiada majątku. W 2013r. uzyskał dochód w wysokości 1.000 zł z tytułu umowy zlecenia, co daje 111,11 zł miesięcznie. Jego żona otrzymuje emeryturę, która po potrąceniach komorniczych wynosi 945,43 zł. Argumentując wniosek wskazał, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dodał, iż brakuje mu środków finansowych na zaspokojenie elementarnych potrzeb w tym często na wyżywienie. Podniósł, iż emerytura żony nie wystarcza na opłaty. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 09.10.2013 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń: - przedłożenia odpisu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu (budynku), w którym skarżący zamieszkuje, bądź oświadczenia w tym zakresie (tj. czy lokal, budynek ten wynajmuje, zamieszkuje nieodpłatnie, zamieszkuje u kogoś, lub inne), - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, telefon, TV, Internet, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, koszty eksploatacji samochodu, ewentualne koszty leczenia, raty pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu i wysokości, - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia czy skarżący korzysta z odpowiednich ośrodków pomocy społecznej, w przypadku odpowiedzi pozytywnej podania wysokości i częstotliwości otrzymywanych świadczeń ( zasiłków, dodatków), przedłożenia odpowiednich decyzji w tym przedmiocie, - wyciągów bankowych z wszystkich posiadanych kont własnych oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące (listopad-grudzień 2012r., styczeń 2013r.), bądź oświadczenia o braku takowych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż mieszkanie w którym zamieszkuje nie jest jego własnością . Mieszkanie zostało zlicytowane, zasądzono od wnioskodawcy kwotę 200.000 zł. Mieszkanie kupiła firma ochroniarska, z którą skarżący ma podpisaną umowę najmu. Wydatki związane z mieszkaniem to 900 zł najmu oraz czynsz. Wnioskodawca wyjaśnił, że od półtora roku, za wyjątkiem opłacenia dwóch rat, nie reguluje należności za mieszkanie z uwagi na brak pieniędzy. Wydatki w okresie lipiec wrzesień wynosiły: za Internet i telefon stacjonarny około 115 zł, za prąd około 150 zł – z czego za dwa ostatnie miesiące rachunki nie są jeszcze opłacone, opłaty za komórki około 60 zł. Wydatki na lekarstwa dla żony około 100 zł. Dodał, że sytuacja materialna, w której znalazła się rodzina przyczyniła się do załamania nerwowego i depresji u żony, co spowodowało konieczność leczenia u specjalisty oraz przyjmowanie leków. Wskazał, że dotychczas korzystał z pomocy rodziny, jednak obecnie siostra zachorowała na chorobę nowotworową, a matka zmarła. Korzysta z pomocy przyjaciół. Do tej pory nie korzystał z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ponieważ nie spełniał kryterium dochodowego na jednego członka rodziny. Podniósł również, iż nie może ubiegać się o przyznanie kredytu, nie może korzystać z zakupów na raty z uwagi na brak zdolności kredytowej. Wyjaśnił, iż w maju 2013r. otrzymał darowiznę w kwocie 2.500 zł z Fundacji Wspólnota Pokoleń. Wnioskodawca oświadczył również, iż posiada jedno konto bankowe, którego nie ujawni z obawy przed zajęciem go przez organy podatkowe będące stroną niniejszego postępowania. Wskazał, iż konto jest mu potrzebne, gdyż musi czasami z niego skorzystać. Do złożonych wyjaśnień wnioskodawca załączył: "Ogólne warunki umowy leasingu", kserokopie dwóch dowodów wpłaty z tytułu najmu mieszkania w którym zamieszkuje w wysokości 1.564,76 zł każda. Wnioskodawca przedłożył również wyciąg z konta żony za okres od 01.07.2013r do 30.09.2013r., z którego wynika wpływ świadczenia emerytalnego w wysokości 940 zł oraz comiesięczne wypłaty ww. środków pieniężnych jednorazowo i w pełnej wysokości. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawca i jego żona utrzymują się z bardzo niskich dochodów w postaci świadczenia emerytalnego żony oraz w związku z wykonaniem jednej pracy na umowę zlecenie przez skarżącego. Zgodzić należy się ze skarżącym, że wysokość tych dochodów, może nie wystarczać na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych. Trudno zatem uznać, aby z otrzymywanej obecnie, jedynie emerytury żony skarżącego, w wysokości 940 zł, wnioskodawca był w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Trudnej sytuacji nie zmienia także fakt otrzymania jednorazowej darowizny w kwocie 2.500 zł. Zauważyć należy, iż skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności czy przedmiotów wartościowych, które mogłyby ewentualnie służyć jako źródło pozyskania środków pieniężnych. Wnioskodawca nie może również aktualnie liczyć na pomoc rodziny. O trudnej sytuacji finansowej świadczą również zaległości z tytułu najmu lokalu i czynszu. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż żona skarżącego jest osobą schorowaną, która musi zapewnić sobie środki na zakup leków i leczenie. W tej sytuacji należało przyjąć, że zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o co wnosiła strona. Na marginesie dodać należy, iż co do zasady nieujawnienie danych do których przedłożenia wnioskodawca został wezwany ( w warunkach niniejszej sprawy - wyciągu z posiadanego przez skarżącego konta bankowego) stanowi podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Niewyjaśnienie bowiem wyczerpująco swojej sytuacji finansowej uniemożliwia stwierdzenie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w danej sprawie. Rozpoznając jednakże niniejszy wniosek wzięto pod uwagę całokształt sytuacji materialnej, bytowej, rodzinnej i osobistej skarżącego i stwierdzono, że jest ona bardzo trudna i pomimo nie przedłożenia wskazanego wyżej wyciągu z konta bankowego, została uwiarygodniona. W związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.