I SA/Ol 59/10
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-02-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód w wysokości 1000 zł netto, posiada znaczące zadłużenie z tytułu kredytów zaciągniętych z mężem, który wyjechał za granicę, oraz jest współwłaścicielką nieruchomości i gospodarstwa rolnego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że trudna sytuacja materialna i życiowa skarżącej, wynikająca z niskich dochodów, wysokiego zadłużenia i konieczności samodzielnej spłaty kredytów, spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu podmiotom, które obiektywnie nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca J.B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód 1000 zł netto z umowy o pracę, jest współwłaścicielką domu, gospodarstwa rolnego i samochodu, na który zaciągnęła kredyt. Wskazała na wysokie zadłużenie w bankach (82.000 zł) zaciągnięte z mężem, który wyjechał za granicę i z którym jest w trakcie rozwodu, co skutkuje koniecznością samodzielnej spłaty kredytów. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i życiową.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstwa na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 11 lutego 2010 r. skarżąca J.B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.000 zł netto. Ponadto ze złożonego formularza wniosku wynika, iż skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni 80 m2, gospodarstwa rolnego o powierzchni 17 ha oraz samochodu osobowego, na który zaciągnęła kredyt w Banku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że uzyskiwany dochód z trudnością wystarcza na opłacenie podstawowych opłat i zakup żywności. Wyjaśniła, że maż wyjeżdżając do Irlandii pozostawił ją z niespłaconymi kredytami w banku na kwotę 82.000 zł. Wskazała, że kredyty są przekwalifikowane na kredyty trudne. Podniosła, że w związku z pobytem męża w Irlandii, nie ma wiedzy o posiadanym przez niego majątku. Nadto wyjaśniła, że od 3 lat nie przesyła środków pieniężnych. W obszernym uzasadnieniu wniosku przedstawiła stan faktyczny sprawy. Do wniosku załączyła: odpis pozwu o rozwód, zaświadczenie o wysokości zarobków, zaświadczenia o wysokości zadłużenia w bankach, odpis rachunku telefonicznego, pismo z Zakładu Energetycznego o wysokości zadłużenia.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz, 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast zgodnie z § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
Celem zaś instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku rozpatruje się w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).
Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy, zauważyć należy, iż sytuacja materialna i życiowa skarżącej jest trudna. Na chwilę złożenia wniosku strona uzyskuje dochody wyłącznie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.000 zł, z czego pokrywa wszelkie wydatki. Posiada wysokie zadłużenie w bankach z tytułu zaciągniętych z mężem kredytów, które w związku z pobytem męża w Irlandii jak i rozkładem pożycia małżeńskiego zobowiązana jest spłacać samodzielnie. Powyższe w ocenie orzekającego pozwala na uznanie, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy stronie w żądanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Na marginesie należy stwierdzić, że rozpatrując przedmiotowy wniosek uwzględniono również fakt, iż skarżąca zobowiązana jest opłacić koszty sądowe w dwóch sprawach zawisłych przed tut. Sądem.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło