I SA/Ol 595/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr) Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez M. R. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" ., znak: "[...]" , w przedmiocie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w wydanym w dniu "[...]" postanowieniu udzielił podatnikowi, na jego wniosek złożony w dniu 22.03.2007r. pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. W rozstrzygnięciu tym organ podatkowy I instancji zawarł również pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia zażalenia, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego podatnik wniósł w dniu 27.06.2007r. Z zawartego w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej postanowienie wynikało, że została ona doręczona w dniu 18.06.2007r. za pośrednictwem poczty pełnoletniemu domownikowi - teściowi M. R. w miejscu zamieszkania podatnika. Zażalenie zostało złożone (nadane) w placówce pocztowej w dniu 27.06.2007r. (stempel pieczęci urzędowej Urzędu Poczty - na kopercie). Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na art. 12 § 1 i § 6 pkt 2 w związku z art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, że termin do złożenia zażalenia upłynął z dniem 25.06.2007r. Zażalenie wniesione w dniu 27.06.2007r., zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia wymaganego przepisami prawa. W tak ustalonym stanie faktycznym jak również przy braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia organ II instancji pozostawił zażalenie bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. R. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z uwagi na jego nieskuteczne doręczenie (art. 43 KPA). W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w dniu 18 czerwca 2007 roku za pośrednictwem poczty przesyłkę poleconą z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego odebrała osoba nieupoważniona, L. Ż., mieszkający w T., ojciec znajomej teściowej podatnika, który znalazł się na terenie domu M. R. w celu sprawdzenia czy nic złego się nie wydarzyło w czasie nieobecności mieszkańców. Skarżący podniósł, iż przez cały czerwiec 2007r. przebywał w W.. L. Ż. nie jest jego teściem, krewnym, nie mieszka ze skarżącym. Nie był też upoważniony przez skarżącego do odbioru korespondencji. Jedyną osobą upoważnioną do odbioru adresowanej do niego korespondencji, z racji wspólnego zamieszkania i pełnomocnictwa złożonego na poczcie, jest teściowa skarżącego M. P., która w okresie od 9 do 21 czerwca 2007r. przebywała w Wielkiej Brytanii. Skarżący wskazał również, iż przesyłka z postanowieniem trafiła do niego w dniu 27 czerwca 2007 r. z informacją, że została odebrana 20 czerwca 2007 r. co następnie okazało się niezgodne z prawdą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy w odniesieniu do okoliczności podniesionych w skardze wskazał, iż zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dodał również, że skoro odbiorca przesyłki podjął się oddania przesyłki adresatowi, to skarżący nie może za zaistniałe zdarzenie, tj. błędne wskazanie daty odbioru przesyłki, obarczać winą organy podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy z urzędu bada zachowanie terminu do wniesienia zażalenia. Uchybienie bowiem tego terminu prowadzi do ostateczności postanowienia, w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jego skontrolowania w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym, co najwyżej może ewentualnie wówczas wchodzić w rachubę kontrola w trybie nadzwyczajnym. Przepis art. 236 § 2 Ordynacji podatkowej przewiduje siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia. Termin ten liczy się od dnia doręczenia postanowienia stronie. Zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy postanowienie organu I instancji, od którego zażalenie złożył M. R. zostało doręczone w sposób prawidłowy oraz czy zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Analiza akt podatkowych prowadzi do potwierdzenia powyższych kwestii. Postanowienie wydane przez Urząd Skarbowy w dniu "[...]" doręczono w dniu 18 czerwca 2007r., kierując je do M. R. na adres jego zamieszkania. Postanowienie to odebrał i potwierdził własnoręcznym podpisem przebywający pod tym adresem L. Ż. (k. 27), który podpisał się jako "teść". Postanowienie zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Zgodnie z tym, co podniósł już Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, stosownie do art. 149 Ordynacji podatkowej - w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Pod pojęciem "nieobecności adresata w mieszkaniu" należy rozumieć każde spowodowane przejściowymi okolicznościami niezastanie odbiorcy w miejscu, które jest właściwe dla doręczeń. Skoro na druku potwierdzenia odbioru znajduje się informacja, że L. Ż. podjął się oddać przesyłkę adresatowi, zaś postanowienie odpowiada wymogom normatywnym w zakresie pouczenia o terminie i sposobie złożenia zażalenia zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że postanowienie doręczono w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami art. 149 i art. 152 ww. ustawy. W świetle utrwalonego orzecznictwa czasowa nieobecność adresata w miejscu zamieszkania nie wyklucza możliwości doręczenia postanowienia w sposób prawnie skuteczny, chociaż nie będzie to doręczenie właściwe, lecz zastępcze. W przedmiotowej sprawie, stosownie do art. 236 § 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 19 czerwca 2007 r., natomiast data 25 czerwca 2007 r. była ostatnim dniem terminu do skutecznego złożenia zażalenia. Data doręczenia zastępczego jest miarodajna do oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym. Okoliczność, że przesyłka nie dotarła w stosownym czasie do rąk adresata, jak również błędna informacja przekazana adresatowi wraz z przesyłką, iż została ona odebrana w dniu 20.06.2007r., nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ustalił, że zażalenie, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 2 lipca 2007 r. (k. 29) zostało wniesione z przekroczeniem terminu ustawowego. Jak trafnie zauważył organ II instancji przepis regulujący stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia zażalenia (art. 228 § 1 pkt 2) ma charakter bezwarunkowy i nie zależy od uznania organu odwoławczego. Stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie zażalenia. Okoliczności przywołane w skardze, mające wskazywać na nieprawidłowe doręczenie a także brak winy skarżącego w niewniesieniu środka zaskarżenia w ustawowym terminie, nie były znane organowi podatkowemu drugiej instancji przy wydawaniu postanowienia, które z mocy prawa jest postanowieniem ostatecznym. Jeżeli chodzi o brak winy w terminowym złożeniu środka odwoławczego to w przypadku doręczenia pisma w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej wynikające z tego przepisu domniemanie, że wskazane w nim osoby doręczyły adresatowi pismo w czasie umożliwiającym zachowanie terminu może być obalone tylko w postępowaniu o przywrócenie terminu w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie złożył takiego wniosku, mimo że mógł to uczynić w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z którego dowiedział się o uchybieniu terminu. Innym zagadnieniem jest kwestionowanie prawidłowości doręczenia z tego powodu, że osoba która odebrała przesyłkę nie jest żadną z osób wymienionych w art. 149 Ordynacji podatkowej, tj. domownikiem, sąsiadem lub dozorcą domu. Jak już wyżej stwierdzono, organ podatkowy nie miał podstaw do powzięcia jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowości doręczenia, skoro na potwierdzeniu odbioru wskazano – "teść". Nie mógł też wiedzieć, że osoba ta nie zamieszkuje pod adresem skarżącego a przebywa tam incydentalnie. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu według stanu faktycznego ustalonego przez organ w dacie jego wydania. Wobec powyższego nie mógł stwierdzić, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu nastąpiło z naruszeniem prawa. Natomiast w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi przy podjęciu rozstrzygnięcia skarżący może wnosić o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zezwala na to norma ustanowiona w art. 219 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą m.innymi do postanowień, o których mowa w art. 228 § 1 stosuje się art. 240-249 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.