I SA/Ol 596/07

PostanowienieWSA w Olsztynie2008-04-08

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika nie jest niezbędnym wydatkiem dla skarżącej, która jest w stanie samodzielnie bronić swoich praw.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania prawa pomocy. Skarżąca jest emerytką z niskim dochodem, posiada znaczące zadłużenie i nie dysponuje majątkiem. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Sąd, analizując jej sytuację materialną, uznał, że zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, ale nie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2008 roku sprawy sprzeciwu I. G. J. od postanowienia z dnia 25 stycznia 2008r. Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"., Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2008r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówił przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W dniu 05.02. 2008r. (data nadania) skarżąca wniosła sprzeciw przeciwko temu postanowieniu, zatem stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), postanowienie to utraciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z oświadczenia skarżącej o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni jest emerytką, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 734 zł netto i jest to jej jedyny dochód. Od 1991r. skarżąca była na rencie inwalidzkiej stałej. W latach 1997 – 2005 prowadziła działalność gospodarczą, którą zakończyła z powodu całkowitej utraty płynności finansowej. Dodała również, iż posiada niespłacone kredyty, także długi prywatne i inne zobowiązania. Ponadto z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej wynika, iż skarżąca wydaje na leki kwotę 150 zł miesięcznie. Nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Pismem z dnia 21.02.2008r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie odpisu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, w którym skarżąca zamieszkuje, bądź oświadczenia w tym zakresie, przedstawienia dokumentów potwierdzających wszelkie zadłużenie wnioskodawczyni, wskazanie dodatkowego źródła dochodu, posiadania polis ubezpieczeniowych oraz innych nieruchomości. W piśmie z dnia 02.03.2008r. skarżąca oświadczyła, iż mieszka w użyczonym przez syna pokoju, z możliwością korzystania z kuchni i łazienki. Nie płaci za energię elektryczną oraz wodę, gdyż korzysta ze wsparcia finansowego syna. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, jak również rachunków, które potwierdziłyby jej sytuację finansową. Poza emeryturą nie posiada żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnych polis ubezpieczeniowych. Poinformowała jednocześnie, iż wzięty na budowę budynku mieszkalno-usługowego w 2001 roku kredyt inwestycyjny został w 2005 roku zrestrukturyzowany. Pozostało do spłaty 700 tysięcy zł. Stosownie do art. 244§ 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art.246 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy przyznaje się osobie fizycznej w zakresie całkowitym jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów, a częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Po dokonaniu analizy materiałów sprawy Sąd stwierdził, iż wobec powołanej wyżej sytuacji materialnej skarżącej zachodzą podstawy do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem I instancji. Sąd uznał, że skarżąca jest w stanie samodzielnie bronić swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, albowiem brak ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie wywoła negatywnych konsekwencji w stosunku do niej. Podkreślić należy, iż Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem i nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd nie jest związany, zawartymi w skardze wnioskami Skarżącej, wyznaczającymi zakres zaskarżenia a w związku z tym, równie szeroki jest zakres orzekania Sądu Administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że nie jest niezbędnym wydatkiem dla skarżącej koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów, na podstawie art. 260 w związku z art. 245 §1 i §3 oraz art.246§ 1 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło