I SA/Ol 597/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Na podstawie art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245§2 i 3 p.p.s.a.). Skarżąca I. J. złożyła formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego . Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżąca jest emerytką, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 734 zł netto i jest to jej jedyny dochód. Od 1991r. skarżąca była na rencie inwalidzkiej stałej. W latach 1997 – 2005 prowadziła działalność gospodarczą, którą zakończyła z powodu całkowitej utraty płynności finansowej. Dodała również, iż posiada niespłacone kredyty, także długi prywatne i inne zobowiązania. Ponadto z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej wynika, iż skarżąca wydaje na leki kwotę 150 zł miesięcznie. Nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 p.p.s.a. jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 14.12.2007r. I. J. została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń w zakresie miesięcznych wydatków, rodzaju i wysokości zadłużenia, tytułu prawnego do zamieszkiwanego lokalu, dodatkowego źródła dochodu, posiadania polis ubezpieczeniowych oraz innych nieruchomości. Termin uzupełnienia wniosku został zakreślony na 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Doręczenie tego wezwania nastąpiło w dniu 17.12.2007r. I. J. w zakreślonym terminie nie przedłożyła żądanych dokumentów. Oceniając przedstawioną we wniosku sytuację materialną i życiową skarżącej, stwierdzić należy, iż nie uzasadnia ona przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazać należy, iż skarżąca pomimo wezwania nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń wyjaśniających jakie ponosi miesięczne wydatki związane z własnym utrzymaniem, jakiego rodzaju zadłużenie ją obciąża, jaka jest jego wysokość, czy posiada tytuł prawny do zamieszkiwanego lokalu, czy posiada dodatkowy dochód, czy posiada zasoby pieniężne zgromadzone z tytułu posiadania polis ubezpieczeniowych, oraz inne nieruchomości. Zatem gdy wnioskodawca uchyla się od przedstawienia dodatkowych oświadczeń, powinien liczyć się z tym, że spowoduje to niemożność określenia rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Z powołanych na wstępie przepisów wynika bowiem, iż to na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy. W jej zakresie leży zatem dołożenie wszelkich starań w celu uprawdopodobnienia i zobrazowania swojej sytuacji finansowej. Dlatego też strona winna należycie uzasadnić wniosek o przyznanie prawa pomocy, a w warunkach określonych w art. 255 p.p.s.a. przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powyższe uznano, że skarżąca nie udowodniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia konkretnych, wskazanych w wezwaniu, dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację materialną czego nie uczyniła. Wątpliwości w niniejszej sprawie budzi nie wyjaśnienie kwestii zadłużenia wnioskodawczyni, która m.in. tą okolicznością argumentuje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też niewiarygodna jest sytuacja, w której skarżąca podnosi, iż posiada liczne zadłużenie (jak podaje: kredyty, długi prywatne i inne zobowiązania), a jednocześnie na wystosowane wezwanie nie konkretyzuje podnoszonych okoliczności, mających istotny wpływ na przyznanie prawa pomocy. Taka sytuacja świadczyć może bądź o nie istnieniu wskazywanego zadłużenia, bądź przeciwnie o możliwości regulowania licznych zobowiązań, czy też o braku chęci współpracy z sądem. Odnośnie uzyskiwanego przez skarżącą dochodu należałoby zgodzić się, iż jego wysokość mogłaby uzasadniać przyznanie prawa pomocy chociażby w częściowym zakresie. Jednakże należy zauważyć, mając również na uwadze rozmiar i charakter prowadzonej przez skarżącą do 2005r. działalności gospodarczej (budowa i sprzedaż mieszkań), iż wnioskodawczyni nie udzieliła odpowiedzi na pytania w zakresie posiadanego majątku czy zasobów finansowych. Nie wyjaśnienie powyższych wątpliwości uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawczyni. W świetle powyższego, należało uznać, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, iż istnieje podstawa do przyznania jej prawa pomocy, czy to we wnioskowanym przez nią zakresie całkowitym, czy też w zakresie częściowym. W związku z tym na zasadzie art. 246 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.