I SA/Ol 598/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-11-22

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka, Przemysław Krzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na obsługę prawną szkół finansowane z dotacji oświatowej mogą być uznane za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i podlegać zwrotowi?
Ratio decidendi
Dotacje oświatowe z budżetu jednostek samorządowych mogą być wykorzystane wyłącznie na wydatki bieżące szkół związane bezpośrednio z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wydatki ponoszone przez organ prowadzący szkołę, takie jak koszty obsługi prawnej, nie są wydatkami bieżącymi szkoły i nie mogą być finansowane z dotacji. Wydatki te nie są związane z realizacją zadań szkoły i dlatego ich finansowanie z dotacji jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Spółka A, będąca organem prowadzącym kilku szkół w Olsztynie, otrzymała w 2012 roku dotację z budżetu miasta na łączną kwotę 2.281.981,66 zł. Kontrola wykazała, że część dotacji w wysokości 21.287,87 zł została wykorzystana na obsługę prawną szkół, co organ uznał za niezgodne z przeznaczeniem dotacji. Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta o zwrocie tej kwoty wraz z odsetkami.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka,, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 listopada 2017r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Spółki A w Ł. (dalej jako: Spółka", "strona", "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia "[...]" w sprawie określenia do zwrotu wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotyczącej wydatków na obsługę prawną szkół pochodzących z dotacji z budżetu Miasta za rok 2012 w wysokości 21.287,87 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podstawę jej wydania stanowiła kontrola przeprowadzona w szkołach prowadzonych przez Spółkę w zakresie prawidłowości wykorzystania środków publicznych pochodzących z otrzymanej w 2012 r. dotacji z budżetu Miasta. W 2012 r. Spółka była organem prowadzącym na terenie O. następujących szkół: "[...]". Ustalono, że w 2012 r. Spółka otrzymała dotację z budżetu Miasta na ww. szkoły w łącznej wysokości 2.281.981,66 zł. Na podstawie sporządzonego dla poszczególnych szkół rozliczenia przekazanej dotacji w 2012 r. ustalono, że we wszystkich przypadkach dotacja ta została w całości wykorzystana. W wyniku kontroli ustalono, że wydatki zrealizowane z przedmiotowej dotacji zostały wykorzystane m.in. na obsługę prawną szkół w łącznej kwocie 21.287,87 zł świadczoną przez Kancelarię Adwokacką B, Kancelarię Adwokacką C, Kancelarię Adwokacką D oraz Spółkę E. Organ I instancji, powołując treść art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r., poz. 2156), w brzmieniu obowiązującym w 2012 r. (dalej jako "u.s.o."), stwierdził, że wykorzystanie dotacji na cele nie zmierzające bezpośrednio do realizacji zadań szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a wynikające jedynie z samego faktu funkcjonowania szkół, jest niedopuszczalne. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I Instancji, w motywach zaskarżonej decyzji SKO powołało brzmienie art. 90 ust. 2, ust. 3, ust. 3d i ust. 4 u.s.o. oraz art. 252 ust. 1 i art. 236 ust. 2 w zw. z art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz.885). Stwierdziło, że dotacja oświatowa ma charakter mieszany, tj. podmiotowo – celowy, gdyż udzielana jest jednostkom spoza sektora finansów publicznych na każdego ucznia, ale jednocześnie przeznaczona jest na ściśle określony cel polegający na realizacji konkretnych zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Rolą dotacji nie jest zatem subsydiowanie wszelkiej działalności szkoły lub placówki, czy też wsparcie podmiotu te placówki prowadzącego. Dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące szkoły lub placówki, które związane są z zadaniami oświatowymi danej szkoły lub placówki. Odróżnić od nich należy wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę. Na podstawie danych z zestawienia wydatków dokonanych z dotacji w 2012 r. oraz przedłożonych do kontroli dokumentów księgowych ustalono, że faktury wystawione przez: Kancelarię Adwokacką B, Kancelarię Adwokacką C, Kancelarię Adwokacką D oraz Spółkę E za obsługę prawną zostały zapłacone przez Spółkę z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta w 2012 r. w łącznej kwocie 21.287,87 zł. W konsekwencji powyższego, Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że sporne wydatki zrealizowane przez organ prowadzący szkoły z dotacji z budżetu Miasta otrzymanej w 2012 r., nie były związane z funkcjonowaniem szkół i procesem kształcenia i w konsekwencji należało je uznać za niezwiązane z realizacją zadań poszczególnych szkół. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżonej decyzji strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej "k.p.a.", poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do obywateli i świadomość prawną poprzez: pominięcie faktu wydania przez Prezydenta decyzji nr "[...]" w dniu "[...]", w której nie zakwestionowano wydatków na obsługę prawną; przyjęcie, że możliwe jest wydanie nowej decyzji w sprawie, pomimo istnienia powagi rzeczy osądzonej za okres kontroli za 2012 r., brak odniesienia się do argumentacji faktycznej i prawnej Spółki; - 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w sprawie, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w kontekście nieprzeprowadzenia kontroli zgodnie z uchwałą Rady Miasta, a jedynie oparciu się na protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Urząd Kontroli Skarbowej; - art. 11 k.p.a. poprzez lakoniczne wskazanie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy pomijające fakt istnienia prawomocnej decyzji; - art. 16 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie niniejszego postępowania pomimo istnienia ostatecznej decyzji, a tym samym stanu powagi rzeczy osądzonej w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., - art. 75 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ I instancji zasady, iż w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje tzw. hierarchia wartości dowodów, wybranie jednych dowodów i nieprzeprowadzenie innych, w szczególności dowodów z zeznań świadków; - art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym brak odniesienia się do decyzji prawomocnej; - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji, podczas gdy stało się bezprzedmiotowe w całości z uwagi na istnienie prawomocnej decyzji tożsamej co do podmiotu i przedmiotu kontroli i winno zostać umorzone w całości; - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, jaka podstawa materialno-prawna legła u podstaw źródła wnioskowania, że zaistniały stan faktyczny, choć niekompletny, wyczerpuje daną normę prawną, co doprowadziło do przyjęcia, że dotacja w części została pobrana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy w obrocie istnieje prawomocna decyzja, w której przedmiotowe wydatki nie były kwestionowane; - art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie pomimo istnienia przesłanki powodującej nieważność postępowania, gdyż dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, - art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dotacja była pobrana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy wydatki na obsługę prawną nie były kwestionowane przy wydawaniu decyzji z dnia "[...]"; - art. 90 ust. 3 i art. 5 ust. 7 u.s.o. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązujący w dacie wydania decyzji stan prawny nie pozwala na przyjęcie szerszej wykładni pojęcia przeznaczenia dotacji na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki; - art. 252 u.f.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem; - art. 90 ust. 3d u.s.o. w zw. z art. 236 ust. 2 i 3 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dotacja otrzymana przez szkoły wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem i podlega zwrotowi; - art. 90 ust. 3d w zw. z art. 5 ust. 7 .u.s.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na kwestionowaniu wydatków bieżących skarżącej poniesionych na szkołę, o których mowa art. 5 ust. 7 u.s.o. jako niemożliwych do rozliczenia z dotacji na prowadzone szkoły, tj. niezgodnie z przeznaczeniem. W uzasadnieniu Spółka zarzuciła, że sposób sporządzenia uzasadnienia skarżonej decyzji nie daje żadnych możliwości ustalenia, jakie racje doprowadziły organ II instancji do wniosku, iż doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Organ pominął całkowicie fakt, że w dniu "[...]" wydana została decyzja nr "[...]", w której określono do zwrotu kwotę 5.358,43 zł, dotyczącą wydatków na materiały reklamowe, nie zakwestionowano natomiast wydatków na obsługę prawną szkół na terenie Miasta. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i wskazana decyzja nr "[...]", wydane zostały na podstawie kontroli doraźnej przeprowadzonej w szkołach dotyczącej prawidłowości wykorzystania środków publicznych pochodzących z otrzymanej w 2012 r. dotacji. Skoro zatem w decyzji nr "[...]" nie zakwestionowano wydatków na obsługę prawną szkół na terenie Miasta i decyzja ta stała się ostateczna, to nie jest możliwe wydawanie dalszych decyzji dotyczących kontrolowanego okresu, gdyż pierwsza decyzja korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a wydawanie kolejnych decyzji powoduje, że są one dotknięte wadą nieważności stosowni do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie skarżącej nie powinna budzić wątpliwości tożsamość przedmiotu postępowania, skoro wskazane decyzje dotyczą tego samego okresu kontroli oraz dotacji. Tożsamość dotyczy również kontrolowanego podmiotu, gdyż z uzasadnienia obu decyzji wynika, że kontrolowane były te same szkoły. Strona przedstawiła ponadto stanowisko, zgodnie z którym dotacja może być wykorzystana na pokrycie kosztów związanych z ogólną organizacją i funkcjonowaniem szkoły, co w jej ocenie potwierdza wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 369/11. Podniosła, że w niniejszej sprawie organy nie kwestionowały konieczności skorzystania przez nią z obsługi prawnej. W jej ocenie, w ramach "dofinansowania realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki" mieści się cała podstawowa ma działalność statutowa szkoły lub placówki i mogą być finansowane wszystkie potrzeby związane z jej funkcjonowaniem w sferze zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Powyższe stanowisko potwierdza również nowelizacja art. 90 ust. 3d u.s.o., która doprecyzowała, iż dotacje mogą być przeznaczone na dofinansowanie każdego wydatku poniesionego na cele bieżącej działalności, z wyłączeniem jedynie finansowania wydatków majątkowych. Prawidłowa wykładnia tej normy nie pozwala zatem na przyjęcie, że wydatki na obsługę prawną nie mogą być rozliczone z dotacji. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej u.s.o., gdzie wskazano, że proponowana zmiana brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o. ma charakter doprecyzowujący, potwierdzając (zgodnie z dotychczasową praktyką w interpretacji tego przepisu), że w ramach wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, mogą być pokrywane z dotacji, również wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o.. Wobec powyższego wydatki na zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły poniesione przez organ prowadzący szkołę należy zaliczyć do wydatków bieżących szkoły przeznaczonych na realizację jej zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, również w stanie prawnym sprzed 1 stycznia 2014 r. (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1355/15). W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zasady i tryb kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zostały określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zasadność orzeczenia o obowiązku zwrotu wskazanej w decyzji kwoty dotacji oświatowej, otrzymanej z budżetu Miasta w 2012 r., jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, a ponadto kwestia naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, wobec wydania w dniu "[...]" przez Prezydenta decyzji nr "[...]". Zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o., w brzmieniu obowiązującym w 2012 r., dotacje dla placówek niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Stosownie do treści art. 90 ust. 2b u.s.o. ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być uczeń, wobec którego szkoła realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki. Tym samym dotacja z budżetu jednostki samorządowej, zgodnie z przepisem prawa, mogła zostać wykorzystana wyłącznie na wydatki bieżące szkoły dla realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, przy czym do pojęcia wydatków bieżących, o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. włączono cechę koniecznego faktycznego związku z funkcjami kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, świadczonymi na rzecz uczniów, na jakich dotacja jest przyznawana (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5232/16, CBOSA). Z uwagi na to, że ustawa o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w sprawie nie zawierała własnej definicji "wydatków bieżących" znaczenia i rozumienia tego pojęcia należało poszukiwać na gruncie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2008 r. (sygn. akt II GSK 284/08, CBOSA). Korzystając zatem z definicji wydatków bieżących zawartej w art. 124 ust. 3 w zw. z art. 236 ust. 2 u.f.p., należy uznać, że takimi wydatkami były koszty poniesione przez placówkę oświatową na wynagrodzenia i uposażenia osób w niej zatrudnionych oraz składki naliczane od tych wynagrodzeń i uposażeń, zakupy towarów i usług, koszty utrzymania oraz inne wydatki związane z funkcjonowaniem placówki i realizacją jej statutowych zadań, to jest: kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 90 ust. 3d u.s.o., w stanie prawnym do dnia 31 grudnia 2013 r., dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, wiązał w sposób bezpośredni z dofinansowaniem realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej oraz odnosił je do wykorzystania wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki, których rozumienie należało odnosić do u.f.p., gdyż u.s.o. takiej definicji nie zawierała. Nieprzypadkowe wydaje się, iż ustawodawca wskazał, że dotacja przysługuje w zakresie "kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" i tylko gdy chodzi o pokrycie "wydatków bieżących", bowiem u podstaw decyzji ustawodawcy legło – typowe dla dotacji podmiotowych – założenie, że działalność oświatowa jako mająca charakter niegospodarczy, jest z założenia deficytowa i aby była prowadzona, wymaga wsparcia ze środków publicznych. Przyznanie dotacji następuje zatem ze względu nie na doraźne zaspokojenie potrzeb finansowych podmiotu, ale aby systematycznie wyrównać bilans przychodów i kosztów działalności (por. L. Lipiec-Warzecha, komentarz do art. 131 u.f.p., Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, LEX 2011). W myśl art. 5 ust. 7 u.s.o organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.), i organizacyjnej szkoły lub placówki; 4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. Przepis ten zobowiązuje zatem organ prowadzący szkołę lub placówkę do zapewnienia warunków jego działalności, a na cele wymienione w tym przepisie jest zobowiązany zapewnić odpowiednie środki finansowe. Istotną okolicznością jest to, że wydatków związanych z realizacją ww. zadań nie można uznać, za wydatki poniesione w zakresie kształcenia, wychowania, opieki. Tym samym, stwierdzić jednoznacznie należy, że od wydatków bieżących szkoły, finansowanych z dotacji, ustawodawca odróżnia wydatki ponoszone przez organ prowadzący szkołę, a wymienione w powołanym art. 5 ust. 7 u.s.o., które choć pośrednio służą realizacji zadań szkoły (są konieczne i uzasadnione dla funkcjonowania szkoły jako pewnej struktury organizacyjnej), nie mogą być finansowane z dotacji. Dotacja nie służy dotowaniu działalności organu prowadzącego szkołę. Podmiot prowadzący placówkę oświatową musi liczyć się z kosztami i ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej jak każdy inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1782/15, CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5232/16: "Dotacja nie obejmuje więc wszystkich wydatków. Instytucja dotacji stanowi rodzaj wydatku budżetowego określany jednostronnie, przez podmiot dotujący w imieniu państwa, na rzecz podmiotu dotowanego, udzielanego w celu uzupełnienia brakujących środków na finansowanie działalności mającej znaczenie dla interesu ogólnego, uwarunkowanego, w ściśle określonej wysokości, nieodpłatnego i bezzwrotnego. Dotacje są podstawowym rodzajem wydatków redystrybucyjnych budżetu państwa. Skonstatować wobec powyższego należy, że podczas dokonywania wykładni przepisów normujących rozliczanie dotacji, nie można pominąć charakteru tej publicznoprawnej instytucji." Zatem wyżej wymienione przepisy wyznaczają granice wykorzystania środków z dotacji wskazując na celowość (przeznaczenie) tego wykorzystania, a także na samo ich wydatkowanie, w rozumieniu poniesienia wydatku, jako formy rozdysponowania dotacji. Innymi słowy, ponoszone przez placówkę oświatową wydatki muszą być ściśle oceniane jako kwalifikujące się do sfinansowania z dotacji. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, znowelizowany przepis art. 90 ust. 3d u.s.o., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014r., nie ma zastosowania do oceny stanu faktycznego sprawy zaistniałego w poprzednim stanie prawnym. Treść tego przepisu przed wskazaną datą i po niej różni się w sposób zasadniczy (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2819/15, CBOSA). W ramach dotacji dofinansowanie może zatem obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów przez konkretną placówkę. Tym samym trafnie w sprawie przyjęto, że wydatki związane z obsługą prawną nie są związane z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia (...). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że umowy o obsługę prawną zawarte przez Spółkę nie zawierały zapisów, że pomoc prawna będzie obejmowała kontrolowane szkoły, a Spółka prowadzi działalność nie tylko w zakresie oświaty, zaś działalność edukacyjną prowadzi nie tylko w O. W toku postępowania, pomimo wezwań, Spółka nie wskazała konkretnych czynności wykonanych przez ww. podmioty na rzecz szkół prowadzonych w O. w zakresie obsługi prawnej, np. konsultowanych umów, czy statutów i regulaminów oraz opinii prawnych wydanych na potrzeby tych szkół. W konsekwencji powyższego, Sąd stwierdził, że organ nie naruszył wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3d u.s.o. Odnosząc się do grupy zarzutów dotyczących naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, wskazać należy, że nie są one zasadne. Ostateczną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Prezydent określił Spółce wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotyczącej wydatków na materiały reklamowe, pochodzących z dotacji z budżetu Miasta za rok 2012. Stwierdzenie, że powołana zasada została naruszona, a zatem, że decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, wymaga ustalenie tożsamości tych spraw pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wówczas, gdy w sprawie występują te same strony, a tożsamość przedmiotowa – gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązku stron, które z nich wynikają. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. W rozpoznanej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa, jednakże sprawa rozpoznana i zakończona wskazaną ostateczną decyzją z dnia "[...]" obejmuje inny przedmiot, tj. inną podstawę faktyczną, choć tę samą podstawę prawną. W decyzji tej organ odniósł się wyłącznie do wydatków poniesionych na materiały reklamowe. Tymczasem przedmiotem rozważań organu w zaskarżonej decyzji były sporne wydatki na obsługę prawną. Przyznać należy, że ze względu na to, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy, to decyzja administracyjna powinna, co do zasady, rozstrzygać w przedmiocie całej sprawy administracyjnej. Przepis art. 104 § 2 k.p.a. przewiduje jednak możliwość wydania decyzji częściowej. Powyższe jest dopuszczalne, gdy przedmiot postępowania może być podzielony w takim znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek strony postępowania administracyjnego. Kryterium dopuszczalności wydania decyzji częściowej ma zatem charakter przedmiotowy (por. np. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1976/13, CBOSA). Organ wydając decyzję częściową powinien to zaznaczyć w jej treści, ale brak powyższego nie ma, zdaniem Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy. Kluczowa jest bowiem kwestia możliwości określenia Spółce, w kolejnych decyzjach, wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w odniesieniu do poszczególnych rodzajów wydatków, pochodzących z dotacji z budżetu Miasta za dany rok. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania w zakresie niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazać należy, że organ ustalił, że w 2012 r. Spółka otrzymała dotację z budżetu Miasta w łącznej wysokości 2.281.981,66 zł i na podstawie sporządzonego dla poszczególnych szkół rozliczenia dotacji została ona w całości wykorzystana. W aktach znajdują się zakwestionowane faktury oraz wyjaśnienia strony złożone w tym zakresie. Organ nie kwestionował samego wykonania usług, ale możliwość wykorzystania dotacji na pokrycie wynikających z nich wydatków, wobec braku precyzyjnego wskazania, że bezpośrednio dotyczą one działalności szkół prowadzonych przez Spółkę na terenie O. w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Nie budzi zastrzeżeń Sądu ocena organów obu instancji, że tego rodzaju wydatki, poniesione przez podmiot prowadzący szkoły, nie dotyczą realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Sąd nie znalazł również podstaw do uchylenia skarżonej decyzji z uwagi na zarzut strony co do braku zapewnienia jej czynnego udziału w sprawie oraz uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Skarżąca nie wskazała, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie, ograniczając się jedynie do stwierdzenia faktu naruszenia prawa przez organ odwoławczy. Tymczasem naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. samo w sobie nie stanowi podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia organu administracji. Jest to przepis postępowania administracyjnego i wojewódzki sąd administracyjny może uwzględnić skargę z powodu naruszenia tych przepisów tylko wówczas, gdy naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponadto zauważenia wymaga, że w postępowaniu odwoławczym skarżąca reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika i nie było żadnych przeszkód do zapoznania się przez pełnomocnika lub samą skarżącą z aktami sprawy. Nie było też przeszkód do złożenia w toku tego postępowania dodatkowych oświadczeń, wyjaśnień lub wskazania dowodów, stąd za niezasadny uznać należy również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 75 k.p.a. poprzez m.in. realizację przez organ jedynie wybranych środków dowodowych z pominięciem innych, w szczególności dowodów z zeznań świadków, skoro strona w odwołaniu nie wskazała ani osób, ani tez dowodowych, na jakie te dowody miałyby być przeprowadzone. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w taki sposób, który miałby czy mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik, a tylko wówczas byłby zobowiązany do jej uchylenia. Ustalenie przez organ wystąpienia przesłanki zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i skutkowało oddaleniem skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło