I SA/Ol 600/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-11-14

Skład orzekający: Zofia Skrzynecka, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego poprzez dodanie nowego pakietu w trakcie jego realizacji, poza przypadkami dopuszczonymi przez przepisy, stanowi niedotrzymanie tego zobowiązania i uzasadnia odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego polegająca na dodaniu nowego pakietu (rolnictwo ekologiczne) w drugim roku jego realizacji, gdy nie mieści się ona w katalogu pakietów dopuszczających takie zmiany (§ 4 ust. 1 pkt 4-7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r.), stanowi niedotrzymanie pierwotnego zobowiązania. Brak deklaracji pierwotnego pakietu (ochrona siedlisk lęgowych ptaków) w kolejnym roku jest równoznaczny z niedotrzymaniem zobowiązania, co uzasadnia odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej w zmienionym zakresie.
Stan faktyczny
Rolnik T. S. podjął pięcioletnie zobowiązania rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 4. W roku 2012 ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, deklarując jednocześnie nowy pakiet (rolnictwo ekologiczne) na gruntach, które wcześniej były objęte Pakietem 4. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności z tytułu nowego pakietu, uznając to za zmianę zobowiązania niezgodną z przepisami, a także stwierdziły niedotrzymanie zobowiązania w ramach Pakietu 4 z powodu braku deklaracji odpowiednich działek. Rolnik wniósł skargę do WSA, twierdząc, że realizował oba pakiety i został wprowadzony w błąd przez pracowników Agencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 listopada 2013r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania T. S., utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012 . Jak wynika z akt sprawy, T. S. (zwany dalej wnioskodawcą) w dniu 15.03.2011 r. podjął pięcioletnie zobowiązania rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.10- Użytki przyrodnicze, na powierzchni 0,17 ha, w ramach wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, na powierzchni 39,38 ha. Wnioskodawca w roku 2012 ubiegał się o przyznanie płatności: 1. w ramach pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.10 Użytki przyrodnicze do powierzchni 0,17 ha; 2. w ramach pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), do powierzchni 40,26 ha. Wnioskodawca w roku 2012 zmienił użytkowanie z trwałych użytków zielonych na grunty orne na działkach ewidencyjnych nr : "[...]", "[...]","[...]","[...]", "[...]", "[...]","[...]", "[...]", "[...]" położonych w woj. "[...]", gmina Ł., oraz na działkach ewidencyjnych nr "[...]","[...]", "[...]" położonych w woj. "[...]", gmina D., na łącznej powierzchni 39,38 ha. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 93,50 zł, w tym z tytułu -Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.10 Użytki przyrodnicze - 93,50 zł. Jednocześnie organ I instancji odmówił przyznania ww. producentowi, płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), w ramach pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne wskazując, iż deklaracja tego wariantu we wniosku na rok 2012 stanowi sprzeczną z przepisami prawa, tj. § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.). W odwołaniu od decyzji, wnioskodawca nie zgodził się z podwójnym ukaraniem w związku z podjęciem dodatkowego zobowiązania w ramach programu rolnośrodowiskowego na 2012 r. tj. odmową przyznania płatności dla wariantu 2.1 oraz zobowiązaniem do zwrotu środków wypłaconych już w roku 2011, z tytułu pakietu 4.1, podniósł również, iż odmowa dopłat spowodowała jego niewypłacalność, nie jest w stanie spłacać zaciągniętych kredytów, jak i nie posiada środków na bieżące opłaty za prąd, gaz i inne zobowiązania. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia "[...]", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawca w dniu 15.03.2011 r. podjął pięcioletnie zobowiązania rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 4. We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, wnioskodawca nie zadeklarował działek ewidencyjnych w pakiecie 4, wariancie 4.1, które występowały w poprzednim roku trwania programu rolnośrodowiskowego tj. działek o numerach: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Na przedmiotowych działkach ewidencyjnych -z wyjątkiem działki ew. "[...]"- strona zadeklarowała pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności). Ponadto wnioskodawca zadeklarował pakiet 2, wariant 2.1 na działkach ewidencyjnych, które w roku 2011 nie zostały objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym tj. działkach o numerach "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Łączna powierzchnia gruntów zadeklarowana w pakiecie 2, wariant 2.1 wynosiła 40,26 ha. Następnie powołując się na § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 33, poz. 262, i zm.). dalej jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe, organ wskazał, że zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego polegająca na jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku nowego wariantu oraz zwiększenie powierzchni użytków rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane, jest możliwe jedynie w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7, tj. pakietu: a) Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000. b) Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, c) Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, d) Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie. Zgodnie z ww. rozporządzeniem rolnośrodowiskowym nie ma możliwości, w związku z podjętym zobowiązaniem w pakiecie 4, dodania nowego pakietu tj. pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne. Brak deklaracji w roku 2012 pakietu 4, wariant 4.1 stanowiło niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach tego wariantu. W związku powyższym organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca deklarując we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 nowy, nie deklarowany dotąd wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), w ramach pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, dokonał zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w sposób niezgodny z cyt. § 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Dyrektor Oddziału, powołując treść § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., stwierdził, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późno zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie zaś z § 3 ww. rozporządzenia podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są: 1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej " rozporządzeniem nr 1698/2005 ", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W dalszej kolejności organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji w zakresie przyznania wnioskodawcy płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012 dla pakietu Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariantu 4.10 Użytki przyrodnicze, do powierzchni 0,17 ha. Powołując się na § 13 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego organ uznał, że wyliczona kwota płatności w ramach wariantu 4.10 wynosi 93,50 zł ( 0,17 ha * 550,00 zł/ha). Następnie organ podniósł, że powierzchnia zadeklarowana przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, w ramach pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków wyniosła 39,38 ha. W związku z tym, że deklarując we wniosku na rok 2012 nowy pakiet, tj. pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) wnioskodawca dokonał zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w sposób niezgodny z przepisami prawa (§ 5 ust. 1 rozporządzenia rolnosrodowiskowego), płatność rolnośrodowiskowa w zakresie ww. pakietu została odmówiona. Zdaniem organu, strona we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, powinna podać rzeczywiste powierzchnie działek rolnych użytkowanych rolniczo zgodnie z normami i wymogami dla określonych we wniosku pakietów. Ponadto w przypadku niedotrzymania zobowiązań rolnośrodowiskowych powinna poinformować o tym fakcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Natomiast w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca w ww. wniosku na rok 2012 nie zadeklarował pakietu 4, wariantu 4.1 objętego zobowiązaniem na powierzchni 39,38 ha, tym samym nie dotrzymał zobowiązań rolnośrodowiskowych. Organ odwoławczy nie uwzględnił wyjaśnień strony, iż wypełnia zobowiązanie, w zakresie jego kontynuacji wg planu rolnośrodowiskowego z 2011 r. i jednocześnie wypełnia założenia nowego planu rolnośrodowiskowego złożonego w roku 2012 na pakiet rolnictwo ekologiczne. W programie rolnośrodowiskowym nie można jednocześnie realizować założeń dwóch planów rolnośrodowiskowych. Wnioskodawca w odwołaniu sam wskazał, że z obawy przed utratą dopłat rolnośrodowiskowych w roku 2012 r. złożył wniosek na pakiet 2.1 (uprawy rolnicze - w okresie przestawiania) na co uzyskał certyfikat EKOGWARANCJI. Dyrektor potwierdził, że w momencie składania przez wnioskodawcę (11 maja 2012 r.) wniosku o przyznanie płatności za rok 2012, trwało postępowanie administracyjne przed organem I instancji, w kwestii przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011. Wówczas zobowiązanie nie było ostatecznie określone, jednakże w dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011, która określiła ostatecznie wielkość zobowiązań rolnośrodowiskowych. Wnioskodawca na własne ryzyko w roku 2012 zadeklarował w miejsce pakietu 4, wariant 4.1, nowy pakiet - rolnictwo ekologiczne. Strona niekonsekwentnie podjęła się, w miejsce realizacji pakietu 4, wariant 4.1 realizacji pakietu 2, nie określając jednocześnie, czy wskazaną deklarację organ I instancji ma potraktować jako nowy wniosek, skutkujący podjęciem zobowiązania od roku 2012 i jednoczesnym zwrotem płatności przyznanej za rok 2011. Organ I instancji w dniu 10.07.2012 r. wystosował do strony wezwanie, do złożenia wyjaśnień celem potwierdzenia jakie jest żądanie beneficjenta, co do celu złożonego wniosku za rok 2012, w związku z istniejącym już zobowiązaniem, podjętym na podstawie wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 z dnia 14.04.2011 r. Wnioskodawca do dnia wydania decyzji z dnia "[...]" w sprawie przyznania płatności za rok 2012 nie określił celu złożonego wniosku za rok 2012. Wnioskodawca pismem z dnia 16.08.2012 r, poinformował organ o braku stosowania zabiegów agrotechnicznych oprócz koszenia, na działkach ewidencyjnych zgłoszonych w pakiecie 2 , natomiast pismem z dnia 17.08.2012 r. poinformował o wypełnianiu zobowiązania dotyczącego pakietu 4.1 jak i 4.10. W ocenie organów ARiMR, posługiwanie się przez wnioskodawcę dwoma planami działalności rolnośrodowiskowej z roku 2011 i 2012 nie było zgodne z założeniami określonymi dla realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że jest świadomy konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego. Organ zaznaczył również, że plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin, w jakim składa się wnioski o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji, niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej. Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku, czyli w przypadku wnioskodawcy od 15.03.2011 r. Złożony przez stronę pierwszy plan działalności rolnośrodowiskowej składał się z następujących części: I część ogólna - dotycząca wszystkich pakietów oraz II część szczegółowa, dotycząca poszczególnych pakietów i wariantów. Uwzględniając powyższe organ uznał, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie było w pełni realizowane przez wnioskodawcę, gdyż została zmniejszona powierzchnia działek rolnych /brak zadeklarowanej powierzchni/, na której realizowany jest pakiet 4, wariant 4.1, w ramach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Ponadto strona deklarując pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne na zadeklarowanych działkach ewidencyjnych w roku 2011 /pakiet 4, wariant 4.1/ tj. działki o nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]","[...]" nie spełniła wymogów dla pakietu 4. Jednostka certyfikująca EKOGWARANCJA zajmująca się wykazem producentów prowadzących produkcję rolną metodami ekologicznymi z dnia 31.10.2012 r. potwierdziła, że powierzchnia 38,98 ha stanowi uprawę rolniczą w okresie przestawiania/konwersji, nie stanowiła trwałego użytku zielonego. Natomiast działka ewidencyjna o numerze "[...]" objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym /pakiet 4, wariant 4.1/ nie została zadeklarowana przez stronę w roku 2012. Ponadto, w opinii organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń, w myśl art. 73 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku. Strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego. Skarżący podniósł, iż na dzień złożenia wniosku rolnośrodowiskowego za 2012 r. był przekonany, że rozpoczyna nowy plan rolnośrodowiskowy. Zdaniem skarżącego, do chwili wydania decyzji w dniu "[...]" był nakłaniany przez Biuro Powiatowe do wycofania się z pakietu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków i wycofania odwołania od decyzji Biura Powiatowego. Skarżący nie zmienił stanowiska i jego zdaniem zrealizował obydwa pakiety: 4.1. oraz 2.1. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. skarżący oświadczył, że wnioski o przyznanie płatności na lata 2011 i 2012 wypełnił i podpisał osobiście. Podkreślił jednocześnie, że poprzez działania Agencji został "wmanewrowany" w realizowanie dwóch programów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej: (p.p.s.a.) stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rodzi konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu. Do zadań sądu należy zatem zbadanie na podstawie akt sprawy, czy zaskarżona decyzja organu administracji publicznej wydana została zgodnie z prawem materialnym i czy nastąpiło to z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że zasady i tryb realizacji uprawnień do płatności rolnośrodowiskowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. ( Dz.U. nr 64 poz. 427 ze zm). W związku z tym, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, miał na uwadze rozwiązania prawne zawarte w ww. ustawie. Stosownie bowiem do art. 133 i 134 p.p.s.a. Sąd, rozstrzygając sprawę, dokonuje oceny prawidłowości decyzji na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. ( Dz.U. nr 64 poz. 427 ze zm)., określając w art. 1 zakres regulacji, wskazała i powołała przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie rozporządzenia Rady WE nr 1698 z dnia 20 września 2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z regulacji zawartych w ustawie wynika oczywiście, że pomoc przyznawana jest na wniosek, między innymi osoby fizycznej, gdy spełnia ona warunki przyznawania pomocy określone w przepisach prawa unijnego i przepisach określonych w aktach wykonawczych. Na podstawie upoważnienia ustawowego, wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.), zwany dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowy, którego regulacje zastosowano w rozpatrywanej sprawie. Należy podkreślić, że art. 21 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że do postępowania w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w ust. 2 art. 21 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych k.p.a. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle powyższego wynika, że to wnioskujący o przyznanie płatności powinien wskazać okoliczności, z których wiąże korzystne dla siebie skutki prawne, jak również przedstawić dowody na poparcie powyższych okoliczności. Strona została zatem zobowiązana do wzmożenia aktywności, bowiem postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił bowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności oraz nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, który wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012 oraz odmówił przyznania płatności w ramach pakietu 2- Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1- Uprawy rolnicze ( z certyfikatem zgodności). Organ odwoławczy przyjął bowiem, iż zebrany przez organ I instancji materiał był na tyle wiarygodny i wyczerpujący, aby potraktować wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 z dnia 11.05.2012 r. jako wniosek kontynuacyjny. W rozpatrywanej sprawie istotne jest, że skarżący w dniu 15.03.2011 r. podjął pięcioletnie zobowiązania rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, wariant 4.10- Użytki przyrodnicze, na powierzchni 0,17 ha, w ramach wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, na powierzchni 39,38 ha. Skarżący nie wycofał się z uczestnictwa z programu rolnośrodowiskowego podjętego 15.03.2011 r. We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2017-2013) na rok 2012, skarżący nie zadeklarował działek ewidencyjnych w pakiecie 4, wariancie 4.1, które występowały w poprzednim roku trwania programu rolnośrodowiskowego tj. działek o numerach: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Na przedmiotowych działkach ewidencyjnych (z wyjątkiem działki ew. 98/2) skarżący zadeklarował pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności). Ponadto zadeklarował pakiet 2, wariant 2.1 na działkach ewidencyjnych, które w roku 2011 nie zostały objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym tj. na działkach o numerach "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Łączna powierzchnia gruntów zadeklarowana w pakiecie 2, wariant 2.1 wynosiła 40,26 ha. Zdaniem Sądu, w świetle powyższych stwierdzeń, organy zasadnie uznały, że skarżący deklarując wariant 2.1 Uprawy rolnicze, w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego nie spełnił warunków zawartych w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach, co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone; 2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; 3) Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone; 4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; 5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; 6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie; 7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie; 8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód. 9) Pakiet 9. Strefy buforowe. W świetle § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji. Jak słusznie zatem wywiódł organ odwoławczy, zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego polegająca na jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku nowego wariantu oraz zwiększenie powierzchni użytków rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane, jest możliwe jedynie w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7, tj. pakietu: - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000. - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie. W ocenie sądu, w świetle powołanych wyżej regulacji prawnych nie było możliwe, w związku z podjętym zobowiązaniem w pakiecie 4, dodanie nowego pakietu tj. pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne. Brak deklaracji w roku 2012 pakietu 4 wariant 4.1, stanowiło zatem niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach tego wariantu. Należy przy tym podkreślić, że elementy składające się na zobowiązanie rolnośrodowiskowe kształtowane są przez pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oraz wydaną na jego podstawie decyzję. Nie jest zatem możliwe aby w programie rolnośrodowiskowym jednocześnie realizować założenia dwóch planów rolnośrodowiskowych. Sąd uwzględniając przyjęte rozwiązania prawne, podzielił pogląd organu odwoławczego, że skarżący deklarując we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, nowy nie deklarowany dotąd wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), w ramach pakietu 2 -Rolnictwo ekologiczne, dokonał zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w sposób niezgodny z § 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Sąd nie przychylił się również do twierdzenia skarżącego, iż został wprowadzony w błąd przez pracowników organu. Na rozprawie skarżący oświadczył, iż wnioski o przyznanie płatności na lata 2011 i 2012 wypełnił i podpisał osobiście. Podsumowując, zdaniem Sądu, organy w zakresie wystarczającym dla potrzeb rozpoznania sprawy, zebrały materiał dowodowy, który następnie poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logiczne i uzasadnione wnioski. W świetle zebranego materiału dowodowego zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło