I SA/Ol 601/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-01-12

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, a ciężar udowodnienia tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku wykazania przez wnioskodawcę bardzo ograniczonych środków finansowych, z których nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania ani ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący S. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada jedynie udział we wspólnocie mieszkaniowej i współwłasność mieszkania, nie posiada innego majątku. Oświadczył, że jego miesięczny dochód wynosi 0 zł, a koszty utrzymania pokrywa z pożyczek i środków współmałżonki. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. R.i S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2011r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku PPF, S. R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący posiada 1/5 udziału we wspólnocie mieszkaniowej, jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 38,17 m2. Innego majątku nieruchomego, ruchomego oraz zasobów pieniężnych nie posiada. Oświadczył, iż miesięczny dochód jego wynosi 0 zł, natomiast nie zna dochodów żony. W związku z brakiem dochodów, na zakup żywności pożyczył kwotę 300 zł, pozostałe koszty związane z utrzymaniem tj. opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci za ostatni okres rozliczeniowy opłaciła współmałżonka. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Należy przy tym podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego czy też ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie rozpoznającego wniosek, przedstawiona powyżej sytuacja finansowa wnioskodawcy pozwala na przyjęcie, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca wykazała bowiem z czego się utrzymuje (obecnie z pożyczki w kwocie 300 zł) oraz wyjaśnił swoją sytuację majątkową. Dodatkowo wskazać należy, iż wnioskodawca poza mieszkaniem nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ruchomego czy też zasobów pieniężnych. Stwierdzić zatem należy, iż skarżący utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, z których nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Ograniczenia natury finansowej nie mogą natomiast zamykać wnioskodawcy prawa do kontroli przez niezawisły sąd skarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło