I SA/Ol 617/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru podatku rolnego na 2009 r. postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Wnioskiem z dnia 29 września 2009 r. skarżący J. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żona i szóstką małoletnich dzieci. Uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 1.818 zł brutto miesięcznie. Posiada 3/56 udziału do domu o powierzchni 80 m2 oraz do budynków gospodarskich i gruntu o powierzchni 257 m2. Nie posiada innego majątku, oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że opłacenie kosztów sądowych znacznie uszczupli środki posiadane na utrzymanie ośmioosobowej rodziny. Wyjaśnił, że budynek wymaga budowy ogrzewania, nadto pięcioro dzieci uczęszcza do szkoły. Wskazał, iż dnia 10.10.2975 r. na mocy decyzji Naczelnika Gminy Wieliczki dokonano "aneksji" gospodarstwa rolnego jego rodziców, którzy w związku z tym faktem nie otrzymali renty inwalidzkiej. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast zgodnie z § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Należy zauważyć, że ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się powinna do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy należy stwierdzić, że wnioskodawca uprawdopodobnił, iż znajduje się w sytuacji materialnej i życiowej nie pozwalającej mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Uzyskiwany dochód w wysokości 1818 zł brutto miesięcznie, z którego musi utrzymać się ośmioosobowa rodzina nie pozwala na zaoszczędzenie środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych czy też kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji zatem gdy wnioskodawca nie posiada środków pieniężnych jak i majątku, należało przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W związku z tym, na postawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.