I SA/Ol 617/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-10-31
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może uzyskać ustanowienie radcy prawnego z urzędu, jeśli wykaże trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać ustanowienie radcy prawnego z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trudna sytuacja materialna, potwierdzona niskimi dochodami, utrzymaniem dzieci, zajęciem komorniczym wynagrodzenia i uzyskaniem pomocy MOPS, uzasadnia przyznanie zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. – B. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, posiadając niskie dochody netto, na utrzymaniu dwie córki, zajęcie komornicze wynagrodzenia, sprzedaż samochodu i korzystając z pomocy MOPS. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. – B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. P. – B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego
Wnioskiem z dnia 27 września 2012r., złożonym wraz ze skargą, skarżąca M. P. – B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z przedłożonych przez nią dokumentów źródłowych wynika, iż jedynym dochodem wnioskodawczyni jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.248,68 zł brutto. Skarżąca ma na utrzymaniu dwie córki w wieku 10 i 5 lat. Jest właścicielką mieszkania o powierzchni 60 m2. Innego majątku nieruchomego jak i ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości wnioskodawczyni nie posiada.
Argumentując wniosek skarżąca wskazała, iż od kwietnia 2012r. zmuszona była do zamknięcia działalności gospodarczej. Wyjaśniła, iż działalność zarejestrowana była na nią, jednak faktycznie prowadził ją mąż, który doprowadził firmę do znacznego zadłużenia, a następnie wyjechał za granicę. Wnioskodawczyni podniosła, iż została sama z dwójką dzieci, bez środków do życia. Podała, iż wystąpiła o rozwód, lecz nie ma jeszcze przyznanych alimentów. Wskazała, iż zatrudniona jest w Muzeum "[...]", a niewysokie pobory ( 1.037,43 zł netto) objęte są zajęciami komorniczymi. Uzyskała pomoc z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci: zasiłku na zakup posiłku lub żywności w wysokości 180 zł miesięcznie, gorących posiłków dla dzieci wydawanych w szkole, jednorazowego zasiłku na zakup przyborów szkolnych
w wysokości 200 zł ( decyzje MOPS dołączone do wniosku – k. 10-12). Skarżąca wskazała także, iż w związku z brakiem pieniędzy sprzedała samochód za kwotę 800 zł, a uzyskane w ten sposób środki przeznaczyła na życie (umowa sprzedaży k. 9).
Rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, na wstępie należy stwierdzić, że na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.). strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi M. P. – B. jest odmowa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzenia należności z tytułu składek. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym, zgodnie z zakresem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, rozpoznanie wniosku obejmuje jedynie zasadność ustanowienia zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna - jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w wysokości 1.037,43 zł netto. Dodać należy, iż skarżąca ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Tym samym uznać należy, że jej sytuacja materialna i finansowa należy do wyjątkowych i uzasadniających pomoc Państwa. O ciężkiej sytuacji majątkowej świadczy również uzyskanie pomocy
z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz konieczność sprzedaży auta w celu pozyskania środków finansowych.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 262 oraz
w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło