I SA/Ol 626/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-07-12
Skład orzekający: Zofia Skrzynecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do ustalenia wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdy pełnomocnik ustanowiony z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna została faktycznie udzielona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, nawet jeśli polegała ona na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W przypadku stwierdzenia faktycznego udzielenia pomocy, sąd przyznaje wynagrodzenie pełnomocnikowi zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, uwzględniając stawkę za sporządzenie opinii i ewentualnie podatek VAT.Stan faktyczny
Skarżąca Z.L. wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Olsztynie. Po odrzuceniu jej skargi o wznowienie postępowania, sąd przyznał jej prawo do pomocy prawnej z urzędu i ustanowił adwokata W.R. Adwokat poinformował sąd o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania i wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd badał faktyczne udzielenie pomocy prawnej i ustalił wysokość należnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi W.R. od Skarbu Państwa kwotę 219,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonanej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 12 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2009r., sygn. akt I SA/Ol 53/09 w przedmiocie wniosku adwokata W.R. o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego postanawia: przyznać adwokatowi W.R. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonanej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r. przyznał Z.L. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - uwzględniając tym samym wniosek strony o przyznanie prawa pomocy złożony po doręczeniu jej postanowienia tego Sądu z dnia 30 grudnia 2009r. odrzucającego skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie w dniu 12 maja 20010 r. wyznaczyła adwokata W.R. pełnomocnikiem z urzędu Z.L.. Wyznaczony pełnomocnik pismem procesowym z dnia 28 maja 2010 r. zawiadomił WSA w Olsztynie, że nie widzi podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 30 grudnia 2009 r. w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania i szczegółowo uzasadnił swe stanowisko w tym zakresie oraz wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oświadczając, że opłaty za czynności adwokackie w przedmiotowej sprawie nie zostały zapłacone w całości ani w części.
Pismem z dnia 7 czerwca 20010 r. pełnomocnik skarżącej został zobowiązany przez Sąd do przedstawienia w terminie 7 dni dowodu doręczenia skarżącej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wypełniając polecenie Sądu pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia 17 czerwca 2010 r., do którego dołączył dowód doręczenia Z.L. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Analizując ten dowód nie sposób stwierdzić, jakie pismo w istocie zostało doręczone Z.L., gdyż jest to kopia potwierdzenia odbioru przesyłki nie zawierającego oznaczenia tej przesyłki. Ponieważ jednak pełnomocnik strony, w piśmie z dnia 17 czerwca 2010 r. oświadczył, że jest to dowód doręczenia właśnie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to Sąd uznał, że może poprzestać na oświadczeniu pełnomocnika w tym zakresie, gdyż nie ujawniły się okoliczności, które mogłyby wskazywać na niesporządzenie i niedoręczenie stronie opinii zwłaszcza, że pełnomocnik opinię przedstawił sądowi.
Są podjął z urzędu badanie czy faktycznie pomoc prawna na rzecz skarżącej została wykonana, gdyż zgodnie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w tym przepisie, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej.
W przypadku, gdy udzielenie przez ustanowionego dla strony z urzędu adwokata lub radcy prawnego pomocy prawnej przybiera formę wyrażenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia taka została sporządzona i przekazana stronie. Opinię sporządza się bowiem dla strony i w jej interesie.
Stanowisko Sądu rozpatrującego wniosek pełnomocnika w niniejszej sprawie co do potrzeby badania czy pomoc prawna została faktycznie udzielona jest zbieżne z tym, jakie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04 opubl. w ONSA i WSA 2005/05/93 i w systemie informacji prawnej LEX nr w bazie 156687. NSA wskazał w tym postanowieniu, że pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona.
Skoro zatem fakt udzielenia pomocy prawnej nie budził wątpliwości Sądu, do rozważenia pozostała wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należnych pełnomocnikowi. Wniosek adwokata podlegał rozpoznaniu przy zastosowaniu zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokackie w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz z zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W myśl § 19 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) powoływanego dalej jako rozporządzenie, koszty pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej aniżeli 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne udokumentowane wydatki adwokata.
W § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b/ znajdującego się w rozdziale 5 rozporządzenia przewidziano stawkę minimalną za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wynosi ona 50% stawki określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Skoro przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b/ odwołuje się do pkt 1 należy wskazać, że określono w nim stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji i tak: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6 ( lit.a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie ze skargi na decyzję Urzędu Patentowego- 600 zł ( lit.b),w innej sprawie 240 zł ( lit.c).
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, zatem nie można mieć wątpliwości, że przy ustalaniu należnej pełnomocnikowi opłaty nie wchodziły w grę stawki określone w pkt 1 lit. a i b, lecz stawka określona w pkt 1 lit.c tj. 240 zł.
Stosownie do § 2 ust.3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust.1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Mając na uwadze wyżej wymienione przepisy Sąd przyznał adwokatowi W.R. koszty postępowania obejmujące opłatę w wysokości 180 zł (ponieważ nie prowadził on sprawy w pierwszej instancji) powiększoną o podatek od towarów i usług w kwocie 39,60 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło