I SA/Ol 627/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-10-23

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli skarżąca nie przedłożyła wymaganych dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy złożone oświadczenie budzi wątpliwości lub jest niewystarczające, strona musi przedłożyć dodatkowe dokumenty i oświadczenia. Brak ich przedłożenia, mimo wezwania i pouczenia o skutkach, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
M. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną. Pomimo wezwania do uzupełnienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i rodzinną, nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń ani dokumentów, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. złożonym wraz ze skargą, M. K., reprezentowana przez adwokata T. G., wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z piętnastoletnią córką. Wnioskodawczyni wskazała, iż jest zatrudniona na 1/8 etatu i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 200 zł. Skarżąca nie posiada jakiegokolwiek majątku: nieruchomości, ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro, zasobów pieniężnych. Wskazała, że w utrzymaniu jej i córki pomaga jej rodzina. Do wniosku załączyła kserokopię umowy o pracę. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej, sposobu i źródeł jej utrzymywania oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, pismem z dnia 25 września 2013 r., skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do stanu majątkowego tj. lokalu w którym zamieszkuje, posiadania polis ubezpieczeniowych,) finansowej (w zakresie dotyczącym ponoszonych wydatków, wysokości ustalonych opłat za usługi pełnomocnika, zakresu, wysokości oraz częstotliwości pomocy udzielanej przez rodzinę, ewentualnych dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych, a także wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich czterech miesięcy) i osobistej (w zakresie ewentualnego pozostawania w związku małżeńskim). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji majątkowej, ponoszonych wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla jej utrzymania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło