I SA/Ol 627/18

WyrokWSA w Olsztynie2019-01-16

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Renata Kantecka, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego i odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych, zostało wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające stwierdzenia nieważności nie zostało wydane z naruszeniem prawa, które mogłoby skutkować jego uchyleniem. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i ogranicza się do weryfikacji aktu pod kątem wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie do ponownego merytorycznego rozstrzygania sprawy. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wystąpienia żadnej z tych wad.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymywało w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia czynności egzekucyjnych. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując na brak przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucali naruszenie art. 10 k.p.a., art. 15 § 1 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie właściwości rzeczowej i miejscowej. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. , R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego stwierdzenia nieważności w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i odmowy uchylenia zastosowanych czynności egzekucyjnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: SKO, Kolegium), po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. i R. G. (dalej jako skarżący, strona, wnioskodawcy) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO nr. "[...]" z "[...]", którym odmówiono stwierdzenia nieważności własnego postanowienia nr. "[...]" z dnia "[...]" utrzymującego w mocy postanowienie SKO nr. "[...]" z dnia "[...]" w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności własnego postanowienia nr. "[...]" z dnia "[...]", utrzymującego w mocy postanowienie z dnia "[...]", nr. "[...]" wydane z upoważnienia Prezydenta przez Komornika Urzędu Miasta w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i odmowy uchylenia zastosowanych czynności egzekucyjnych, utrzymało w mocy postanowienie Kolegium z dnia "[...]", nr. "[...]". Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu "[...]" organ egzekucyjny wystawił tytuły wykonawcze nr "[...]","[...]" oraz "[...]"obejmujące należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu "[...]" organ dokonał zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego w KRUS. W dniu "[...]" wnioskodawcy złożyli skargę na czynności egzekucyjne, której organ postanowieniem z dnia "[...]" nie uwzględnił. W odpowiedzi na powyższe postanowienie w dniu "[...]" skarżący złożyli wniosek o unieważnienie egzekucji wskazując, że dotyczy ona nienależnych obowiązków i jest prowadzone niezgodne z przepisami ustawy lokalowej z 1991r., ustawy rolnej z 1984r., ustawy o podatku leśnym, które to przepisy zwalniają ich z płacenia podatków. Podnieśli, iż podejmowane działania są dla nich krzywdzące z uwagi na niskie świadczenia rentowe, a otrzymana pomoc społeczna wyniosła 500 zł. W odpowiedzi na powyższe organ egzekucyjny, po wysłuchaniu stanowiska wierzyciela, postanowieniem znak: "[...]" z dnia "[...]" nie uwzględnił złożonego wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że tytuły wykonawcze nr "[...]","[...]" z dnia "[...]" oraz "[...]" z dnia "[...]" wystawione zostały na podstawie decyzji ostatecznych, a zatem zobowiązania objęte niniejszymi tytułami wykonawczymi stały się wymagalne. Postanowienie to wskutek wniesionego zażalenia zostało uchylone przez Kolegium postanowieniem z dnia "[...]" ("[...]"), zaś sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, iż organ winien ustalić intencje strony i wyjaśnić jaki charakter ma wniosek strony z dnia "[...]" zatytułowany "wniosek o unieważnienie egzekucji". Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i otrzymaniu od strony szeregu pism (m.in. z dnia: "[...]"), organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia "[...]" orzekł o odmowie umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: "[...]" z dnia "[...]" oraz "[...]" z dnia "[...]". W uzasadnieniu organ wskazał, iż R. G. wzywany do sprecyzowania swego podania wyjaśnił, iż oczekuje umorzenia postępowania egzekucyjnego, jednak nie wskazał konkretnej przyczyny z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ w uzasadnieniu decyzji dokonał z urzędu analizy wszystkich przesłanek umorzenia i wskazał, iż żadna z nich nie wystąpiła. W wyniku wniesionego zażalenia na powyższe postanowienie, SKO, postanowieniem znak: "[...]" z dnia "[...]", utrzymało je w mocy wskazując w uzasadnieniu, że analiza akt sprawy nie wykazała aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących umorzenie postępowania egzekucyjnego. W dniu "[...]" do Kolegium wpłynął złożony przez stronę wniosek o stwierdzenie nieważności m.in. postanowienia Kolegium znak: "[...]" z dnia "[...]". We wniosku M. i R. G. wskazali, iż w/w postanowienie narusza prawo, nie precyzując jednak bliżej swego stanowiska w tym zakresie. Postanowieniem z dnia "[...]" znak: "[...]" odmówiło stwierdzenia nieważności własnego postanowienia znak: "[...]" z dnia "[...]", wskazując na niezaistnienie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej jako kpa). Od powyższego postanowienia M. i R. G. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozparzenia powyższego wniosku Kolegium postanowieniem z dnia "[...]" znak: "[...]" utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia "[...]" znak: "[...]". W dniu "[...]" do SKO wpłynął wniosek strony o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium z dnia "[...]" znak: "[...]". W przedmiotowym wniosku wskazano, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 10 kpa oraz art. 15 § 1 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia "[...]" znak: "[...]" SKO odmówiło stwierdzenia nieważności własnego postanowienia znak: "[...]" z dnia "[...]", uzasadniając to tym, iż nie doszło do rażącego naruszenia wskazanych przez stronę przepisów (art. 10 kpa, art. 247 § 1 pkt 3 i art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek, uzasadniająca stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia "[...]", znak: "[...]". Na ww. postanowienie Kolegium strona, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wyrażając niezadowolenie z zaskarżonego postanowienia oraz powołując się na swą trudną sytuację życiową i materialną. Utrzymując w mocy własne postanowienie SKO w uzasadnieniu, powołując się na piśmiennictwo, podkreśliło, że stwierdzenie nieważności postanowienia w procedurze administracyjnej należy do nadzwyczajnych środków wzruszenia rozstrzygnięć ostatecznych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy postanowienie - którego dotyczy postępowanie - dotknięte jest jedną z wad wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 kpa. Wady wyliczone w art. 156 § 1 pkt 1 - 6 kpa mają charakter materialnoprawny, to znaczy, że tkwią w samej decyzji lub postanowieniu. Z tego względu dla sposobu załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma znaczenia, czy postępowanie, w którym została ona wydana, zostało przeprowadzone prawidłowo pod względem prawnym czy też nie. Ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie. SKO wskazało, że strona zarzuca zaskarżonemu postanowieniu Kolegium naruszenie art. 10 kpa oraz art. 15 § 1 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Tymczasem, w jego ocenie, Kolegium słusznie w postanowieniu nr "[...]" z "[...]"., wyjaśniło iż postanowienie będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 10 kpa. Wynikający bowiem z tego przepisu obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań dotyczy sytuacji, gdy w sprawie prowadzone jest postępowanie dowodowe. W przedmiotowej sprawie SKO nie prowadziło zaś postępowania dowodowego w sprawie, lecz na wniosek strony oceniało czy podniesione we wniosku strony argumenty uzasadniają stwierdzenie nieważności kwestionowanego przez nią postanowienia. Na marginesie stwierdzono, iż uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie nie może być rozważane w kategoriach wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a w konsekwencji skutkować nieważnością postanowienia. Zarzut pozbawienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym może być bowiem rozważany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania. Ponadto, odnosząc się do naruszenia przez Kolegium w postanowieniu nr "[...]" z dnia "[...]" przepisów art. 15 § 1 oraz art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazano, iż przepisy te nie były stosowane w postępowaniu prowadzonym przed Kolegium. Jak słusznie wyjaśniło Kolegium w postanowieniu nr "[...]" z "[...]", będącym przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kontroli w nadzwyczajnym trybie, o którym mowa w art. 156 kpa podlegało postanowienie SKO nr "[...]" z dnia "[...]" utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego nr "[...]" z dnia "[...]" o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: "[...]" z dnia "[...]" oraz "[...]" z dnia "[...]". Przedmiotem kontroli nie były natomiast decyzje podatkowe, na podstawie których wystawione zostały wskazane wyżej tytuły wykonawcze. Tym samym zdaniem SKO, w sprawie zakończonej postanowieniem nr "[...]" z dnia "[...]" Kolegium procedowało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz, w nawiązaniu do art. 18 tej ustawy, o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto w ocenie Kolegium rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowienie Kolegium będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności nie jest dotknięte pozostałymi wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 kpa. Nie zostało ono przede wszystkim wydane bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Nie zostało również wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż SKO było organem właściwym rzeczowo i miejscowo do jego wydania. Ponadto postanowienie to zostało skierowane do będących stroną postępowania wnioskodawców, jak również nie dotyczyło ono sprawy uprzednio już rozstrzygniętej. Nie można uznać także, by wydane przez Kolegium postanowienie z dnia "[...]", nr "[...]", było niewykonalne, bądź w razie jego wykonania wywoływałoby czyn zagrożony karą, lub też zawierało wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Tym samym, w ocenie SKO, nie było podstaw do uchylenia własnego postanowienia Kolegium odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia nr "[...]" z "[...]". Na powyższe postanowienie skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę wskazując, że organ podatkowy w oparciu o fałszywą ewidencję gruntów i budynków nałożył na nich podatek. Zostało to potwierdzone, zdaniem skarżących przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezji i Kartografii (dalej WINGiK) "[...]"., który polecił Prezydentowi niezwłoczne przystąpienie do właściwego procedowania nowej ewidencji według wskazań skarżących. Do dziś jednak sprawy nie zbadano. Skarżący wnieśli o uchylenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego niezapłaconego podatku za 2015r., który zapłacili. Wskazali, że nowe decyzje zostały wydane po 3 latach opłaconych podatków z naruszeniem art. 7,9, 10 i 11 kpa oraz art. 15 § 1 i art. 247 – 249 § 1 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo skarżący wskazali, że dochód z ich świadczeń rentowych i pomocy społecznej nie pozawala na dodatkowe opłaty i podwyżki. W ostatnim okresie decyzje SKO są dla nich tendencyjne, jednostronne i szkodliwe. Nie sprawdzono stanu faktycznego ich nieruchomości. Ponadto w decyzjach brak jest wyjaśnienia składanych przez nich zarzutów. Zdaniem skarżących opieranie się wyłącznie na przepisach jest niewystarczające i nieuczciwe. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało w całej rozciągłości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do od art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2107), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie SKO z dnia "[...]"., nr "[...]" utrzymujące w mocy własne postanowienie SKO z dnia "[...]", nr. "[...]" odmawiające stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z "[...]", nr. "[...]" utrzymującego w mocy postanowienie SKO nr. "[...]" z "[...]" w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności własnego postanowienia nr. "[...]" z "[...]", utrzymującego w mocy postanowienie nr. "[...]" wydane z upoważnienia Prezydenta przez Komornika Urzędu Miasta w dniu "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i odmowy uchylenia zastosowanych czynności egzekucyjnych. W pierwszej kolejności zasadnym jest wskazanie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (odpowiednio postanowienia) jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa który to znajduje zastosowanie w oparciu o art. 126 kpa do postanowień. Stanowi ono odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. Celem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia, bądź braku istnienia przesłanek wskazujących na to, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. Podkreślenia wymaga fakt, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest inicjowane w nowej sprawie, w której zadaniem organu nadzoru jest wyłącznie wyjaśnienie kwestii, czy w sprawie wystąpiły - określone enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 kpa - przesłanki nieważności. Nie jest on natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Oznacza to, że działanie organu w trybie nadzoru - na podstawie art. 156 kpa - wymaga innego podejścia do sprawy niż w pierwszej instancji lub przed organem odwoławczym. Organ administracyjny ocenia bowiem kwestie czysto prawne, które winny być rozstrzygane według zasad stosowanych przy kasacji. Z tego względu organ nie może podejmować czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym. Celem postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji (postanowienia) z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samego aktu z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego, organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną (por. np.: wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1617/12, z dnia 25 kwietnia 2013r. sygn. akt I OSK 1822/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Konstrukcja instytucji nieważności w kodeksie postępowania administracyjnego oparta jest na założeniu istnienia przyczyny nieważności w momencie podejmowania decyzji administracyjnej. Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani zmiana interpretacji przepisu prawa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2014r., sygn. akt VIII SA/Wa 396/14, CBOSA). Zgodnie z art. 156 § 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Powyższy przepis stosuje się odpowiednio do postanowień, o czym stanowi art. 126 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2012, s. 623). W niniejszej sprawie skarżący w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności, który złożyli osobiście do SKO w dniu "[...]" (k. 103 akta adm.), nie wskazali żadnej konkretnej postawy prawnej, na której opierają swoje żądanie wynikającej z art. 156 § 1 kpa. Wnioskodawcy podali, że wydane decyzje były i są fałszywe, co stwierdził WINGiK. Czym naruszono art. 10 kpa oraz art. 15 § 1 oraz art. 247 § 3 Ordynacji podatkowej. Jak również doszło do naruszenia właściwości rzeczowej i miejscowej. Wskazali, że podatek za 2015r. został zapłacony zgodnie z otrzymaną decyzją, zaś nałożenie po dwóch latach w wyższej kwocie jest bezpodstawne i bezprawne. Prawidłowe było w tej sytuacji działanie organu polegające na ocenie, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia z uwzględnieniem wszystkich wymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek. W ocenie Sądu, zasadnie w zaskarżonym do sądu postanowieniu z dnia "[...]", organ wskazał, że w postanowieniu z "[...]" SKO prawidłowo oceniło, że postanowienie będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności (postanowienie SKO z dnia "[...]", nr. "[...]") nie zostało wydane przez organ niewłaściwy rzeczowo czy miejscowo. Skoro skarżący we wniosku z "[...]" (k.85-86 akta adm.) domagali się stwierdzenia nieważności postanowienia SKO, to właściwym organem do rozpatrzenia tego wniosku było SKO. Stosownie bowiem do treści art. 157 § kpa, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Nie można również stwierdzić, że w przypadku przedmiotowego postanowienia zachodzi przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 kpa tj., iż postanowienie to zostało wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona wtedy, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (postanowienia). Chodzi więc tu o sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Podstawę materialnoprawną postanowienia SKO z "[...]" stanowił przepis art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 126 kpa, określający podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (w tym przypadku postanowienia). Skarżący wnosili bowiem, o stwierdzenie nieważności postanowienia z "[...]". Organ (SKO) obowiązany był zatem do zbadania, w oparciu o powyższy przepis czy w sprawie zaistniały przesłanki wymienione enumeratywnie w art. 156 kpa. Istnieje zatem przepis prawa, który umocowywał SKO do odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia, w sytuacji gdy przyczyny określone w § 1 art. 156 kpa w sprawie nie wystąpiły. Rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa występuje wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że sporna decyzja (postanowienie) nie może być akceptowana jako akt władczy wydany przez organ działający w państwie prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie chodzi tutaj o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty. Zdaniem Sądu postanowienie SKO z "[...]" nie narusza prawa, a tym bardziej, nie narusza prawa w sposób rażący. Treść tego rozstrzygnięcia pozostaje w zgodzie z przepisem prawa dającym podstawę do jego wydania, a wydanie tego postanowienia było uzasadnione zaistniałymi okolicznościami faktycznymi. Jak właściwie oceniło Kolegium, za takie rażące naruszenie prawa nie może zostać uznane wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności naruszenie art. 10 kpa. Zgodzić należy się z organem, że wynikający z tego przepisu obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań dotyczy sytuacji, gdy w sprawie prowadzone jest postępowanie dowodowe. W nieniniejszym przypadku SKO nie prowadziło postępowania dowodowego w sprawie, lecz na wniosek strony oceniało czy podniesione we wniosku strony argumenty uzasadniają stwierdzenie nieważności kwestionowanego przez nią postanowienia. Za rażące naruszenie prawa nie może zostać uznana podnoszona, także na etapie skargi, kwestia zasadności wymierzenia podatku, prawidłowości prowadzenia egzekucji, czy trudnej sytuacji materialnej skarżących. Prowadząca do naruszenia przez organ art. 15 § 1 oraz art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez SKO nie były bowiem decyzje podatkowe, na podstawie których wystawione zostały tytuły wykonawcze nr: "[...]" z dnia "[...]" oraz "[...]" z dnia "[...]". Tym samym, zgodzić należy się ze stanowiskiem Kolegium, że w sprawie zakończonej postanowieniem SKO z dnia "[...]", nr. "[...]" Kolegium orzekało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w nawiązaniu do art. 18 tej ustawy, o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. Kolegium nie mogło tym samym naruszyć przepisów Ordynacji podatkowej, których nie stosowało. Postanowienie SKO z "[...]" nie zawiera również pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 3-7 kpa. Nie zachodzi bowiem taka sytuacja, że sprawa rozstrzygnięta tym postanowieniem była już rozstrzygnięta innym postanowieniem, postanowienie to nie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie było ono niewykonalne w dniu jego wydania, w razie jego wykonania nie wywoływało czynu zagrożonego karą, nie zawiera też wady powodującej jego nieważność z mocy prawa. W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z "[...]" odpowiadają prawu. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło