I SA/Ol 633/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-11-15

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca dochody z emerytury i prowadząca działalność gospodarczą, a także będąca właścicielką dwóch nieruchomości (domu i mieszkania spółdzielczego) oraz samochodu, może zostać uznana za osobę, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów postępowania. Posiadanie przez skarżącą dochodów z emerytury i działalności gospodarczej, a także majątku w postaci domu, mieszkania i samochodu, świadczy o tym, że jest ona w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych i ewentualnego pełnomocnika, mimo ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Argumentowała trudną sytuacją osobistą, zdrowotną i materialną, wskazując na zaniedbania adwokata. Sąd analizował jej dochody z emerytury, obroty z prowadzonej apteki, posiadany majątek (dom, mieszkanie, samochód) oraz wydatki na leczenie i utrzymanie nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.T.-K. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi Ł.T.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika Wnioskiem z dnia 31 października 2011r. Ł. T.- K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata). Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca posiada nieruchomości (dom) o powierzchni 142 m2. Innego majątku nie posiada. Uzyskuje dochody z tytułu emerytury w kwocie 1.606 zł brutto miesięcznie. Argumentując wniosek skarżąca wyjaśniła, iż znalazła się w bardzo trudnej sytuacji osobistej, zdrowotnej i materialnej. Podkreśliła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, spowodowanych jej zdaniem zaniedbaniem adwokata. Wskazała, iż wnosi o wyciągnięcie konsekwencji wobec adwokata. Mając na uwadze, iż postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie dotyczyło odmowy umorzenia zaległości podatkowych, miało zatem na celu ustalenie sytuacji finansowej i materialnej strony, posłużono się przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku zebranym w tym postępowaniu materiałem dowodowym. Na podstawie akt administracyjnych ustalono, iż skarżąca od 13.11.2000 r. prowadzi aptekę z tego tytułu w 2010 r. uzyskała dochód brutto 22.102,81 zł. Natomiast w okresie od stycznia do maja 2011 r. wartość średnio miesięcznych obrotów firmy wynosiła ok. 17.870 zł. Nadto z akt administracyjnych wynikało, że skarżąca jest właścicielką mieszkania spółdzielczego o powierzchni 49, 5 m2. Z ustaleń organu podatkowego wynikało także, iż miesięczne koszty utrzymania mieszkania i nieruchomości wynosiły 1.333,76 zł. Ponadto posiada samochód osobowy marki Fiat Seicento, rok produkcji 1999 o wartości ok. 3.000 zł. Natomiast z oświadczenia skarżącej złożonego do wniosku o przyznanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej wynikało, że zobowiązana jest do przeprowadzenia remontu 33-letniego domu, remontu samochodu. Nadto z uwagi na zły stan zdrowia ponosi znaczne wydatki na leczenie, w tym czeka na operację, której koszt wynosi 4.000 zł. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca, uzyskuje miesięczne dochody z tytułu emerytury, nadto prowadzi działalność gospodarczą, przy czym nie wskazała ewentualnie osiąganego z tego tytułu dochodu. Posiada majątek w postaci domu o powierzchni 142 m2 oraz mieszkania własnościowego spółdzielczego o powierzchni 49,5 m2. Opierając się na powyższych ustaleniach można stwierdzić, iż skarżąca posiada majątek w oparciu, o który może opłacić należne koszty sądowe i ewentualne koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w sytuacji braku środków pieniężnych. W tak ustalonym stanie faktycznym, trudno uznać skarżącą za osobę ubogą wymagającą pomocy ze strony państwa, w postaci opłacenia za nią kosztów sądowych, czy też kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, że w sytuacji gdy skarżącą jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na utrzymanie dwóch nieruchomości mieszkalnych (tj. domu i mieszkania) należało uznać, iż powinna wygospodarować także niezbędne środki pieniężne na koszty sądowe. Nielogiczne byłoby uznanie, że w sytuacji gdy skarżąca ponosi koszty utrzymania w wysokości wykraczającej poza niezbędne dla utrzymania jednej osoby, Skarb Państwa powinien za stronę opłacić obowiązkowe koszty sądowe. Rozpoznając wniosek skarżącej stwierdzić należy, że fakt konieczności ponoszenia wydatków na leczenie wpływa na sytuację finansową, jednakże okoliczność ta nie zmienia ogólnej oceny, iż z uwagi na posiadany majątek przez skarżącą brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też częściowym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło