I SA/Ol 635/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-10-11
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją trudną sytuację materialną, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo pewnych braków w dokumentacji dotyczącej kosztów prawnych, sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na niskich dochodach skarżącego, braku majątku poza udziałem we współwłasności mieszkania, utrzymywaniu rodziny oraz korzystaniu z pomocy MOPS, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący L. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wnioskodawca wraz z żoną i synem utrzymuje się z jego wynagrodzenia w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie, żona nie pracuje z powodu choroby, a syn się uczy. Rodzina korzysta z pomocy MOPS. Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania matki, ale nie posiada innego majątku ani oszczędności. Mimo pewnych braków w dokumentacji dotyczącej kosztów prawnych, skarżący przedstawił szereg dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za luty oraz marzec 2007r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2013r., złożonym wraz ze skargą, skarżący L. K., reprezentowany przez adwokata R. R., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 1.415 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz synem. Skarżący pracuje i z tego tytułu osiąga wynagrodzenie w wysokości 1.500 zł brutto. Żona skarżącego nie pracuje z powodu choroby, natomiast syn uczy się. Wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania matki o powierzchni 49 m2. Innego majątku nie posiada. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca powołał się na bardzo trudną sytuację materialną z uwagi na niskie dochody i pozostawanie na jego utrzymaniu żony i syna. Wyjaśnił, iż koszty utrzymania trzyosobowej rodziny praktycznie równe są dochodom. Wskazał również na wysokie koszty postępowania.
W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie, skarżący wyjaśnił iż stałe miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą: opłata za mieszkanie 468,69 zł, odpady 29,40 zł, energia elektryczna około 100 zł, koszty wyżywienia i środków czystości około 600 zł miesięcznie. Dodał, iż jego małżonka nie pracuje i nie otrzymuje żadnych świadczeń. Wskazał, iż korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w zakresie dodatku mieszkaniowego, zasiłku rodzinnego oraz stypendium. Wyjaśnił, iż zarówno on jak i jego żona nie posiadają rachunków bankowych. Podniósł, iż nie posiada polisy ubezpieczeniowej, zrezygnował z ubezpieczenia z uwagi na złą sytuację finansową. Do oświadczenia załączono kserokopię decyzji MOPS
w przedmiocie przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego w wysokości 167,46 zł miesięcznie w okresie od 01.05.2013r. do 31.10.2013r., w przedmiocie przyznania zasiłku na dziecko w wysokości 91 zł w okresie 01.10.2012r do 31.10.2012r.,
w wysokości 106 zł miesięcznie w okresie 01.11.2012r. do 31.03.2013r., w wysokości 115 zł miesięcznie w okresie 01.04.2013r. do 31.10.2013r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 w kwocie 100 zł jednorazowo, z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 w kwocie 100 zł jednorazowo. Przedłożono również dokument potwierdzający wysokość opłat za mieszkanie, dokumenty potwierdzające wpłaty z tego tytułu, pokwitowania wpłat za energię elektryczną. Skarżący przedłożył również PIT – 11 za rok 2012, z którego wynika, iż jego dochód w ubiegłym roku podatkowym wyniósł 18.000 zł oraz PIT – 8C,
z którego wynika, iż Sąd Rejonowy w "[...]" wypłacił skarżącemu za rok 2012 kwotę 2.049,16 zł z tytułu odsetek. Ponadto przedłożono akt notarialny z dnia 11.06.2007 r. – intercyzę przedmałżeńską skarżącego i jego żony. Załączono także zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nie deklarowaniu przychodu za 2012 r. przez żonę skarżącego. Przedłożono także postanowienie Sądu Rejonowego w "[...]" z dnia 07.02.2005r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po ojcu Z. K. w ½ części przez skarżącego. A także decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15.06.2005r. w przedmiocie nie powstania zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku. Załączono też fakturę VAT z dnia 27.11.2009 r. wystawioną przez Kancelarię adwokacką – R. R. za usługę – obrona w postępowaniu przygotowawczym.
Mając na uwadze powyższe zważono co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Powołane wyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą Budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika ze złożonego oświadczenia skarżący jak i jego rodzina nie posiadają poza udziałem we współwłasności mieszkania innego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zaś wynagrodzenie wnioskodawcy w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie. Rodzina wnioskodawcy korzysta z pomocy MOPS. Z posiadanych zatem środków pieniężnych nie jest więc on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów sądowych w sprawie. Przy czym odnosząc się do złożonych dodatkowych oświadczeń na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a. stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił oświadczenia jak i dokumentu potwierdzającego wysokość ustalonych opłat za usługę prawną. Przedstawiona faktura z dnia 27.11.2009 r. dotyczy innego postępowania. Jednakże, pomimo tych braków z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności uznano, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy
w zakresie częściowym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło