I SA/Ol 637/07

PostanowienieWSA w Olsztynie2008-03-26

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego, ma na utrzymaniu dwójkę dzieci, jest osobą niepełnosprawną, posiada oszczędności w kwocie 10.000 zł oraz nabyła samochód osobowy o wartości 30.000 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w całości, uznając, że posiadane przez skarżącą oszczędności w kwocie 10.000 zł oraz nabycie samochodu osobowego o wartości 30.000 zł świadczą o możliwości poniesienia kosztów sądowych. Sąd wskazał, że skarżąca może sfinansować koszty postępowania z posiadanych oszczędności lub zaciągnąć pożyczkę/kredyt w oparciu o posiadany majątek. Ponadto, fakt ponoszenia przez skarżącą nieobowiązkowych kosztów, takich jak abonament telewizyjny czy raty kredytów, sugeruje, że powinna ona również ponosić koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżąca I.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego. Skarżąca utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego, ma na utrzymaniu dwójkę dzieci, jest osobą niepełnosprawną, posiada oszczędności w kwocie 10.000 zł oraz nabyła samochód osobowy. Wskazała na liczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i leczeniem syna. Sąd ocenił, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w całości.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskiem z dnia 07.02.2008r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej I. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia skarżącej wynika, że utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego w kwocie 940 zł netto, zaś na utrzymaniu ma dwójkę dzieci ( czteroletniego syna i ośmiomiesięczną córkę). W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni 50 m2 , oraz zasoby pieniężne w kwocie 10.000 zł. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że syn jest alergikiem i wymaga stałego leczenia. W związku z chorobą, syn ostatnio przebywał na leczeniu w uzdrowisku w R., zaś skarżąca musiała wynająć tam kwaterę prywatną. Powyższy pobyt w R. wiązał się z koniecznością poniesienia kosztów w kwocie 880 zł ( za wynajem kwatery prywatnej) dodatkowo kosztów wyżywienia i przejazdu. Ponadto wyjaśniła, że zobowiązana jest co sześć tygodni opłacić szczepienia młodszego dziecka w wysokości 120 zł. Wskazała, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Dodatkowo w związku z wezwaniem z dnia 25.02.2008r. na podstawie art. 255 p.p.s.a. wyjaśniła, że na koszty utrzymania gospodarstwa składają się następujące wydatki: zakup oleju opałowego ( faktura z dnia 20.03.2007 na kwotę 2.298,30 zł ) zakup drewna opałowego, opłaty za energię elektryczną ( od 38,66 zł do 56,80 zł miesięcznie), opłaty za wodę i ścieki (79,30 zł od I-VI 2008r.) z tytułu podatku od nieruchomości (116 zł za rok 2008r.) raty z tytułu kredytu ( 30,19 zł rata miesięczna opłacona 25.02.2008 r.) spłata kredytu – Praktiker (150 zł miesięcznie), opłaty za przedszkole ( od 130 zł za wrzesień do kwoty 56,50 zł za miesiąc grudzień i styczeń, dodatkowo 8 zł miesięcznie z tytułu składki na Radę Rodziców) abonament telewizyjny Cyfra+, zakup ubezpieczenia samochodu osobowego( płatany w dwóch ratach 891 zł do dnia 19.12.2007r. i 865 zł do 19.06.2008r.) opłaty za telefon TP SA ( 78,78 zł faktura z dnia 07.01.2008r.) opłata za telefon GSM ( 68,00 zł rachunek z dnia 22.01.2008r.) opłaty za prenumeratę książek do nauki (39,60 zł opłacony w dniu 4.03.2008r.). Nadto wskazała, że z otrzymywanego zasiłku macierzyńskiego w kwocie 1850 zł brutto po wszelkich potrąceniach (m.in. z tytułu spłaty kredytu mieszkaniowego z ZFM w wysokości 220 zł miesięcznie) w miesiącu marcu 2008r. do wypłaty otrzymała kwotę 705,22 zł. Wnioskodawczyni przedłożyła także kartę informacyjną potwierdzającą pobyt na leczeniu uzdrowiskowym syna , postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży z włamaniem samochodu oraz zażalenie na postanowienie o zawieszeniu śledztwa sygn. akt I Ds. 1200/07. Dodatkowo skarżąca oświadczyła, że samochód MITSUBISI LANCER z uwagi na bardzo zły stan techniczny sprzedała za kwotę 2.000 zł w dniu 08.02.2008r. , zaś w grudniu 2007r. nabyła samochód. Nieruchomość położoną w L., nabytą w dniu 27.04.2004r. sprzedała w dniu 17.03.2006r. za kwotę 305.000 zł. Otrzymaną kwotę ze sprzedaży nieruchomości przeznaczyła na konieczny remont zawilgoconego mieszkania i dołączonego pomieszczenia. Ponadto wskazała, że stale przyjmuje leki . Oceniając przedstawioną we wniosku sytuację materialną i życiową skarżącej uznano, że nie uzasadnia ona przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia z uiszczenia należnych koszów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Kierując się treścią oświadczeń skarżącej uznano bowiem, że posiadane zasoby pieniężne w kwocie 10.000 zł jak i posiadany majątek, świadczą o możliwości poniesienia należnych kosztów sądowych i nieobowiązkowych na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym kosztów ustanowienia adwokata. Należne środki pieniężne związane z postępowaniem przed sądem administracyjnym skarżąca może sfinansować czy to z posiadanych oszczędności czy też z pożyczki lub kredytu zaciągniętego w oparciu o posiadany majątek. Niewątpliwie uzyskiwane stałe dochody z tytułu zasiłku macierzyńskiego zwłaszcza uwzględniając fakt posiadania na utrzymaniu dwójki małoletnich dzieci jak i wysokość przedstawionych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego nie pozwoliłyby skarżącej na opłacenie należnych kosztów sądowych. Jednakże w świetle pozostałych wyjaśnień wnioskodawczyni dotyczących jej sytuacji materialnej tj. posiadanych oszczędności a zwłaszcza nabycia w grudniu 2007r. samochodu osobowego o wartości 30.000 zł (zgodnie z polisą AC ) należało uznać, że stan majątkowy nie pozwala uznać jej za osobę wymagającą pomocy państwa, polegającej na zwolnieniu od kosztów sadowych i ustanowieniu adwokata. Nielogiczne jest bowiem żądanie wnioskodawczyni przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym w przypadku gdy sama opłaca nieobowiązkowe koszty związane m.in. z posiadaniem samochodu ( polisa AC) , opłaca abonament telewizyjny Cyfra +, spłaca raty kredytów konsumpcyjnych. Stwierdzić bowiem należy, że w sytuacji gdy skarżąca godzi się ponosić te koszty to winna liczyć się również z obowiązkiem opłacenia należnych kosztów sądowych. Niewątpliwie bowiem sposób w jaki skarżący dysponuje swoimi dochodami na wpływ na możliwości uiszczenia należnych budżetowi Państwa kosztów sądowych. Przenoszenie w tym przypadku ciężaru poniesienia kosztów na ogół społeczeństwa byłoby naruszeniem art. 84 Konstytucji, zgodnie z którym zwolnienie od danin publicznych stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. W związku z tym na zasadzie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło