I SA/Ol 638/21

WyrokWSA w Olsztynie2021-12-08

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Ryszard Maliszewski, Anna Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców poprzez nieadekwatne warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, dotyczące doświadczenia w realizacji inwestycji finansowanych ze środków unijnych, stanowi podstawę do żądania zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców, wynikające z nieadekwatnych warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, które nadmiernie zawężają krąg potencjalnych wykonawców (np. poprzez wymóg doświadczenia w realizacji inwestycji finansowanych ze środków unijnych), stanowi nieprawidłowość w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego. Takie naruszenie procedur jest podstawą do żądania zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą, wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa, która utrzymała w mocy decyzję zobowiązującą ją do zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu instalacji paneli fotowoltaicznych. Powodem zwrotu było naruszenie zasady konkurencyjności poprzez sformułowanie warunku udziału w postępowaniu o wybór wykonawcy, który wykluczał podmioty nieposiadające doświadczenia w realizacji przedsięwzięć finansowanych ze środków unijnych. Skarżąca kwestionowała istnienie nieprawidłowości i zasadność nałożenia korekty finansowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P. na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie określenia kwoty zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu oddala skargę. I SA/Ol 638/21 Uzasadnienie J. P. prowadząca działalność gospodarczą – "A" (dalej powoływana również jako "strona", "skarżąca", "Beneficjent") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Zarządu Województwa [...], działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014 – 2020 (dalej powoływana również jako "IZ") z dnia "[...]" którą utrzymano w mocy własną decyzję z dnia "[...]" zobowiązująca stronę do zwrotu środków w kwocie [...] wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, z wyłączeniem okresu od 23.11.2020r. do 28.12.2020r. przeznaczonych na realizację projektu pn. Instalacja paneli fotowoltaicznych przez firmę "A" w celu wykorzystania energii słonecznej do produkcji energii elektrycznej w miejscowości S.. Z akt sprawy wynika, że [...] została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. Instalacja paneli fotowoltaicznych przez firmę "A" w celu wykorzystania energii słonecznej do produkcji energii elektrycznej w miejscowości S.. (dalej projekt) pomiędzy stroną a Województwem [...], reprezentowanym przez Zarząd Województwa, pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2014-2020. Do Przedmiotowej umowy zawarto również aneksy w dniach [...].; [...]; [...]; [...] i [...]. W dniu 30 października 2019r. Zespół Kontrolujący IZ przeprowadził kontrolę realizacji projektu, w wyniku której zostały stwierdzone nieprawidłowości polegające na naruszeniu przez beneficjenta zasady konkurencyjności w Postępowaniu na wybór wykonawcy na dostawę i montaż instalacji paneli fotowoltaicznych (...) poprzez sformułowanie warunku udziału w postępowaniu, wykluczającego z możliwości ubiegania się o zamówienie podmioty, które nie posiadały doświadczenia w realizacji przedsięwzięć finansowanych ze środków unijnych. W konsekwencji nałożono na beneficjenta korektę finansową w wysokości 5%. Organ przyjął, że beneficjent naruszył § 15 ust.1 umowy o dofinansowanie oraz sekcję 6.5.2. pkt 6 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z 19 września 2016r. (dalej Wytyczne). Przez sformułowanie warunku, wykluczającego udziału w postępowaniu podmioty, które nie posiadały doświadczenia w realizacji przedsięwzięć finansowych ze środków unijnych, co doprowadziło do naruszenia zasady równego traktowania wykonawców oraz zasady uczciwej konkurencji. W ocenie organu I instancji naruszenie to stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 26 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17.12. 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE L z 20 grudnia 2013r. dalej Rozporządzenie 1303/2013) skutkujące koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania zgodnie z treścią art. 207ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021r. poz. 305 dalej jako u.f.p.). Organ wskazał, że działanie beneficjenta naruszyło dyspozycję art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zgodnie, z którą gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystywane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.p.f.tj. z naruszeniem procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu – podlegają zwrotowi. Pod pojęciem innych procedur rozumiane są nie tylko procedury określone obowiązującymi powszechnie normami prawa, ale także postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Organ wskazał, że beneficjent naruszył § 15 ust. 1 umowy o dofinansowanie, po myśli którego beneficjent udziela zamówienia w ramach projektu zgodnie z ustawą lub na zasadach określonych w Wytycznych (...) Zdaniem organu bez znaczenia jest, że umowa o dofinansowanie zawarta została 9 stycznia 2018r. a więc po wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego gdyż beneficjent zobowiązany był do stosowania Wytycznych jeszcze przed zawarciem umowy, będąc wnioskodawcą zgodnie z § 1 pkt 3 Regulaminu konkursu nr [...]. Organ II instancji ponownie rozpoznając sprawę podzielił stanowisko organu I instancji. Dodatkowo organ II instancji argumentował, że beneficjent przeprowadził postępowanie dotyczące wyboru wykonawcy realizacji zadania jeszcze przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Zapytanie ofertowe umieszczono na stronie [...], a w treści zaproszenia do składania ofert, w zakresie wiedzy i doświadczenia niezbędnego do wykonania zamówienia wskazano na konieczność wykazania się realizacją dwóch zadań polegających na budowie elektrowni fotowoltaicznych o mocy minimum 300 kWp łącznie oraz wartości łącznej nie mniejszej niż 2 500 000 zł brutto, przyłączonych do sieci dystrybucyjnej zrealizowanych w oparciu o środki unijne. Organ podkreślił, że na dzień opublikowania zapytania ofertowego strona niewątpliwie posiadała status wnioskodawcy (czego strona nie kwestionowała), dlatego obowiązywały ją postanowienia Regulaminu konkursu nr [...] [...] na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 4 Efektywność energetyczna Działanie 4.1 Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, do którego stosowania zobowiązała się przystępując do konkursu. Co do naruszenia § 15 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu Organ wskazał, że zamawiający przygotowując i przeprowadzając postępowanie o udzielenie zamówienia nie może, respektując wymóg zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, w ogłoszeniu o zamówieniu wprowadzać warunków eliminujących z możliwości ubiegania się o to zamówienie szerokiego kręgu potencjalnych wykonawców, co odnosi się w szczególności do stawiania warunków nieadekwatnych i nieproporcjonalnych w relacji do przedmiotu zamówienia. Dlatego organ uznał, że adekwatnym warunkiem do przedmiotu było posiadanie kompetencji i doświadczenia z realizacji podobnej inwestycji. Organ podkreślił, że nie ma uzasadnienia wymóg, że doświadczenie to powinno jednocześnie wynikać z określonego źródła finansowania inwestycji. Warunek taki nie określa zdolności do wykonania zamówienia lecz ogranicza dostępność potencjalnych oferentów mających kompetencje i doświadczenie w realizacji takiej inwestycji. Tym samym o doświadczeniu wykonawcy zamówienia powinna stanowić wielkość, stopień i złożoność inwestycji, nie zaś sposób jej finansowania. Organ podkreślił, że określenie warunku udziału w zamówieniu wykonawców legitymujących się doświadczeniem w realizacji inwestycji w oparciu o środki unijne, zawęża krąg podmiotów mogących ubiegać się o realizację zamówienia, a co za tym idzie prowadzi do złamania zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania. Prowadzi to do uniemożliwienia ubiegania się o zamówienie podmiotom, które byłyby w stanie je zrealizować, ale nie posiadały doświadczenia w realizacji inwestycji finansowanych ze środków europejskich. Strona w ramach zachowania zasady konkurencyjności i równego traktowania potencjalnych oferentów o porównywalnych kompetencjach do wykonania zamówienia, powinna określić warunki udziału w postepowaniu jednakowe dla wszystkich, ale adekwatne do przedmiotu zamówienia. Następnie organ odwoławczy uzasadniając podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał, że w prawie krajowym unormowania regulujące zasady realizacji programów operacyjnych zawarte są w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w ustawie o finansach publicznych i powołał treść art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1336/2013 oraz art.207 ust.1 pkt 1-2 u.f.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania, wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013 polegające na niewłaściwym zastosowaniu w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki do zakwalifikowania naruszenia jako nieprawidłowości; 2. art. 24 ust. 1 , 9 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 14 ustawy wdrożeniowej polegające na zastosowaniu korekty w sytuacji gdy nie wystąpiły przesłanki do jej zastosowania ponieważ nie wystąpiła nieprawidłowość uprawniająca do nałożenia korekty; 3. art. 207 ust. 9 u.f.p. w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy wdrożeniowej polegające na błędnym uznaniu, że doszło do nieprawidłowości, które nakładają na organ obowiązek odzyskania kwot podlegających zwrotowi w sytuacji gdy nie doszło do powstania nieprawidłowości poprzez możliwość wyrządzenia potencjalnej szkody w budżecie Unii Europejskiej; 4. art. 7, 11,77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2012 polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i nie uprawdopodobnienie, że uzależnienie przez stronę wykazania się doświadczeniem w realizacji inwestycji unijnych wykonawców ubiegających się o wygranie postępowania przetargowego stanowi nieprawidłowość poprzez możliwość wyrządzenia potencjalnej szkody w budżecie Unii Europejskiej. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała ustalenia faktyczne organu co do wykrycia nieprawidłowości, które mogą polegać na wykorzystaniu środków unijnych niezgodnie z przeznaczeniem, naruszeniem procedur oraz pobraniem ich nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Podkreśliła, że w ogóle nie doszło do powstania nieprawidłowości poprzez możliwość wyrządzenia potencjalnej szkody w budżecie Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca naruszenie dwojakiego rodzaju przepisów, tj. zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Przy tak sformułowanych zarzutach skargi w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, albowiem mają one bezpośredni wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie, który z kolei determinuje ocenę prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego. Przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana przez Instytucję Zarządzającą (Zarząd Województwa) decyzja z dnia [...] utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tej instytucji, zobowiązującą stronę skarżącą do zwrotu części środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich wraz z odsetkami. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami cytowanej wyżej ustawy o finansach publicznych i ustawy Wdrożeniowej. Zastosowanie miały także wskazane w decyzji przepisy unijnych aktów prawnych. Oceniając sprawę od strony procesowej, należy stwierdzić, że decyzja powinna odpowiadać wszystkim zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) i zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.), czyniąc zadość obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego (art. 77§ 1 k.p.a.) oraz regułom postępowania dowodowego, w tym zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Natomiast uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi przewidziane w art.107 § 1 - 3 k.p.a. Należy podkreślić, że sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału zachodzi wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem zgromadzonym, a konkluzją, do jakiej dochodzi organ na podstawie tego materiału. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom poczynionym przez organy odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu błędu w ustaleniach faktycznych, a w zasadzie do takiej polemiki sprowadza się w tym zakresie skarga. Sąd nie zgodził się z oceną skarżącej, że materiał dowodowy sprawy został rozpatrzony w sposób niepełny i jednostronny, sprzeczny z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania. W szczególności nie znajdował potwierdzenia w zgromadzonym materiale oraz treści zaskarżonej decyzji zarzut, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu środków. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że kontrolowana decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego jak również prawa materialnego. Wskazać również należy, że unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym, jak i wspólnotowym. Aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest w szczególności rozporządzenie 1303/2013. Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika, że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie. Do tych państw należy zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności. Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych, które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji, które obciążają to państwo. W przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom przez państwo członkowskie, państwo to odpowiada za zwrot tych kwot do budżetu Unii, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty te powstały z jego winy lub niedbalstwa z jego strony. Natomiast w sytuacji, gdy państwo członkowskie uchyla się od odzyskania środków finansowych wydatkowanych nieprawidłowo, Komisja może wnieść do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na naruszenie przez to państwo zobowiązań traktatowych (art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) lub zawiesić termin płatności okresowych. nieprawidłowość w rozumieniu prawa unijnego stanowi "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego". Przez przepisy prawa wspólnotowego, o których tutaj mowa, należy rozumieć zarówno przepisy prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego, a także obowiązujące w konkursie i naborze (również na etapie oceny) wytyczne, procedury umowy. Podkreślić należy, że Komisja Europejska jak również TSUE przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, obejmującą zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Przyjęcie takiej rozszerzającej wykładni naruszenia prawa oznacza, że do popełnienia "nieprawidłowości", dochodzi również wtedy, gdy naruszony został szeroko rozumiany przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, obejmujący również wytyczne, procedury, regulaminy, umowy. Przez przepisy prawa wspólnotowego, o których mowa powyżej, należy rozumieć zarówno przepisy prawa Unii Europejskiej, jak i prawa krajowego, a także obowiązujące w konkursie i naborze wytyczne, procedury i umowy. W ocenie Sądu, ustanowione powyższymi uregulowaniami wymagania dotyczące zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały w niniejszej sprawie spełnione. W umowie określono szczegółowo zasady realizacji, prawa i obowiązki stron, konsekwencje naruszeń i nieprawidłowości. W umowie beneficjent zobowiązuje się do określonego działania, zatem przyjmuje zobowiązanie do realizacji przewidzianej w umowie procedury. Procedurą w tym rozumieniu było przeprowadzenie postępowania, na zasadach określonych w Wytycznych, w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Sąd podziela ocenę organów, iż doszło do naruszenia powyższych zasad. Oceniając przestrzeganie zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, istotne jest aby podmioty wydatkujące publiczne pieniądze, a takim podmiotem jest strona skarżąca, nie zakłócały gospodarki poprzez działania sprzeczne z prawem dyskryminujące wykonawców. Skutkiem takich naruszeń mogą bowiem być, niemożność otrzymania atrakcyjnych zleceń przez nowopowstające podmioty, zahamowanie konkurencji cenowej i jakościowej czy wręcz zmonopolizowanie rynku zamówień, czy też dyktowanie warunków przez przedsiębiorców faworyzowanych poprzez formalne warunki zamówień publicznych. Warunek wiążący posiadane doświadczenie w zakresie objętym przedmiotem zamówienia z rodzajem środków finansowych, z których inwestycja jest realizowana nie jest prawidłowy. Warunek tej kwestii dotyczący nie może bowiem wykraczać poza niezbędny do realizacji zamówienia obszar wiedzy i doświadczenia, pod rygorem naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Skarżąca formułując warunek doświadczenia szerzej niż wynika to z potrzeb prawidłowego przedmiotu zamówienia działała w sposób nieuprawniony zawężając grono potencjalnych wykonawców i w efekcie ograniczając dostępność do przedmiotu zamówienia. Podkreślić należy, że ustalenia w tym zakresie zostały poczynione przez organ w sposób pełny i prawidłowy. Słusznie organ uznał, że w ramach zasady konkurencji i równego traktowania potencjalnych oferentów i porównywalnych kompetencjach do wykonania przedmiotowego zamówienia, należało określić warunki jednakowe dla wszystkich, ale jednocześnie adekwatne do przedmiotu zamówienia. W niniejszej sprawie zasada ta nie została zachowana. Przedmiotem zamówienia była dostawa i montaż instalacji paneli fotowoltaicznych. Adekwatnym warunkiem do tego przedmiotu było posiadanie kompetencji i doświadczenia z podobnych dostaw i montażu, ale okoliczność, że doświadczenie to powinno wynikać jednocześnie z określonego źródła finansowania projektu nie znajduje uzasadnienia, gdyż warunek ten nie określa zdolności do wykonania zamówienia. Oczywiście należy godzić się ze skarżącą, że ma prawo w warunkach oferty postawić wykonawcy warunki niezbędnego doświadczenia czy też kwalifikacji. Jednak dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, czy wykonawca legitymuje się określonym doświadczeniem w zakresie dostaw i montażu instalacji fotowoltaicznych odpowiadającym przedmiotowi zamówienia, nie zaś dla jakiego podmiotu były one świadczone i z jakiego źródła finansowane. Fakt realizacji zamówień opłacanych z innych środków niż unijne w żaden sposób nie zmniejsza wiedzy i doświadczenia wykonawcy niezbędnych do realizacji zamówienia. Natomiast określenie takiego warunku potencjalnie może mieć wpływ na ograniczenie uczciwej konkurencji poprzez niedopuszczenie do udziału w postępowaniu wykonawców nie spełniających tak sformułowanego warunku. Słusznie więc zdaniem sądu organ przyjął, że w realiach niniejszej sprawy, ograniczenie konkurencji i nierówne traktowanie wykonawców mogło doprowadzić do wyboru droższej oferty ponieważ inne korzystniejsze oferty mogły zostać w ogóle niezłożone z uwagi na ograniczenia formalne. Naruszenie tych zasad jest naruszeniem procedury, o której mowa w art. 207 ust.1 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Za nieskuteczne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące zastosowania korekty finansowej. Podkreślić należy że do zastosowania korekty finansowej nie ma potrzeby wykazania zaistnienia szkody po czyjejkolwiek stronie. Szkoda nie jest koniecznym elementem nieprawidłowości. Podstawą orzekania o zwrocie dofinansowania może być takie naruszenie zasad, którego realnym skutkiem może być szkoda w budżecie. Sąd podziela pogląd organu, że każde naruszenie zasad jest nieprawidłowością uzasadniającą dokonanie korekty, a konsekwencji nawet zwrot środków finansowych. Przyznane dofinansowanie stanowią środki publiczne, którym, gdy chodzi o ich udzielanie, przekazywanie i rozliczanie, towarzyszy szczególnego rodzaju reżim prawny. Beneficjent pomocy finansowej z racji jej przyznania i zatwierdzenia, nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaty kwoty pomocy, jeżeli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie finansowe zostało obwarowane i które może być przyznane tylko wówczas, gdy beneficjent spełnia określone warunki. Te warunki mogą także wynikać z postanowień umowy o dofinasowanie, których beneficjent zobowiązał się przestrzegać. Zatem jako naruszenie można uznać wszelkie odstępstwo od zapisów umowy lub naruszenie przepisów prawa unijnego i krajowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę (uszczerbek) w budżecie ogólnym. Tak, więc wszelkie nieprawidłowości, które potencjalnie mogą skutkować wypłatą środków, które nie powinny być wypłacone w myśl warunków umowy lub przepisów prawa, są traktowane, jako nieprawidłowość. (vide wyrok WSA w Rzeszowie I SA/Rz 665/16). Zasadnym jest zdaniem sądu powołanie się na tezę przedstawioną w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dawniej: Europejski Trybunał Sprawiedliwości, dalej: TSUE) w sprawie Irlandia przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich (obecnie Wspólnoty Europejskiej) z dnia 15 września 2005 r. nr C 199/03, w myśl której "nawet nieprawidłowości, które nie wywołują konkretnych skutków finansowych mogą poważnie wpłynąć na finansowe interesy Unii oraz na poszanowanie prawa wspólnotowego, a zatem mogą uzasadniać zastosowanie korekty finansowej przez Komisję". Ten pogląd Trybunał powielił w swoim wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie o nr C-465/10, w którym wskazał, że: "(...) naruszenie przez beneficjenta subwencji z EFRR, będącego instytucją zamawiającą przepisów regulujących udzielanie zamówień publicznych na usługi w celu wykonania subwencjonowanego działania, powoduje nieuzasadniony wydatek, a tym samym szkodę dla budżetu Unii". Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że organ przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustalił stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody w sposób prawidłowy ocenił. W ocenie Sądu rację ma organ odwoławczy, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącą do zwrotu części otrzymanego dofinansowania. Tym samym IZ, działając jako organ pierwszej i drugiej instancji, wszechstronnie zbadała i wyczerpująco rozważyła zebrany materiał dowodowy, których ustalenia zostały przedstawione zarówno w zaskarżonej decyzji jak i decyzji pierwszoinstancyjnej. Dogłębnie zbadany stan faktyczny sprawy znajduje odzwierciedlenie w wydanych decyzjach. Materialnoprawną podstawą zwrotu środków pozostaje art. 207 ust. 1 u.f.p. W uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji obydwu instancji wskazano precyzyjnie przepisy prawa unijnego, które obligują instytucje udzielające dofinansowania anulować wkład z budżetu Unii Europejskiej, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości. Mając na względzie powyższe sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Tak więc na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło