I SA/Ol 647/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego. WSA/post.1-sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący A.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniósł, iż z uwagi na niskie dochody i zły stan zdrowia nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wskazał również na znaczną odległość siedziby Sądu od miejsca jego zamieszania oraz na brak wiedzy prawniczej. Oświadczył, iż utrzymuje się wyłącznie z emerytury w kwocie "[...]" netto miesięcznie. Na stałe wydatki skarżącego składają się: opłaty za mieszkanie 423 zł, żywność ok. 600-700 zł i leki od 180 do 250 zł. Do jego majątku należy ½ udziału w mieszkaniu o powierzchni 16,9 m2. Skarżący nie wykazał żadnych ruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego, ponieważ przedmiot skargi stanowią należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, a więc strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem I instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć. Stosownie bowiem do art. 249a p.p.s.a., w brzmieniu przyjętym ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 1191), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia radcy prawnego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z tego powodu wniosek skarżącego należy ocenić pod względem zasadności przyznania prawa pomocy w części, poprzez ustanowienie radcy prawnego. Jak wskazano wcześniej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając wniosek w takim zakresie stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Wnioskodawca bowiem poza dochodem z emerytury w kwocie "[...]" nie uzyskuje innych dochodów. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala mu na opłacenie tylko stałych niezbędnych wydatków w wysokości ok. 1.233 zł -1403 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada także majątku poza udziałem w prawie własności lokalu, w który zamieszkuje. Tym samym należało uznać, że w przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.