I SA/Ol 647/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca),, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019r. sprawy ze skarg M. G. i R. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" w przedmiocie odmowy określenia wysokości nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017 oddala skargi Zaskarżonymi czterema decyzjami z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań M. i R.G., utrzymało w mocy decyzje Prezydenta z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy określenia wysokości nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017. Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że M. i R.G. wystąpili w dniu 4 maja 2018 r. do Prezydenta m.in. o zwrot podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017 w łącznej kwocie 356 zł. W uzasadnieniu wniosku podali, że organ I instancji "anulował" swoje poprzednie decyzje i wydał nowe rozstrzygnięcia podwyższające kwotę podatku. Odmawiając określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017, Prezydent w uzasadnieniach decyzji z dnia "[...]" wskazał, że wysokość podatku ustalona została decyzjami, które zostały następnie utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odwołaniach od decyzji organu I instancji podatnicy zarzucili, że ewidencja gruntów i budynków jest niezgodna ze stanem faktycznym, co spowodowało wymierzenie podatku od nieruchomości w zawyżonej wysokości. Podali również wielkość powierzchni należących do nich przedmiotów opodatkowania, stanowiącą prawidłową ich zdaniem podstawę opodatkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniach decyzji z dnia "[...]" stwierdziło, że wniosek podatników nie może być załatwiony pozytywnie ze względów procesowych, w związku z czym okoliczności dotyczące powierzchni budynków i gruntów nie mają dla rozstrzygnięcia żadnego znaczenia. Powołując przepis art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) oraz art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445), organ odwoławczy wskazał, że wpłata określonej kwoty pieniężnej na poczet zobowiązania podatkowego, którego wysokość ustalona została decyzją, powoduje wygaśnięcie tego zobowiązania. Dopóki w obrocie prawnym istnieje decyzja podatkowa i dopóki nie zostanie ona uchylona bądź zmieniona, to uiszczenie wynikającego z niej zobowiązania nie może być ocenione jako wpłata nienależna. Jak podniósł organ odwoławczy, w niniejszej sprawie wysokość zobowiązań podatkowych za kolejne lata od 2014 do 2017 roku została ustalona przez organ I instancji decyzjami z dnia: "[...]". Decyzje te zostały następnie utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, wobec czego wszystkie wpłaty dokonane na poczet zobowiązań są kwotami należnymi. Zgodnie zaś z art. 72 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego. Uznanie, że kwoty zapłacone przez podatników stanowią nadpłatę podatkową musiałoby w niniejszej sprawie zostać poprzedzone uchyleniem bądź zmianą decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że decyzje wymiarowe nadal obowiązują, a wpłaty dokonane na ich poczet są wpłatami należnymi. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. i R.G, wyrażając swoje niezadowolenie z zaskarżonych decyzji organu odwoławczego, zarzucili im naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. oraz naruszenie właściwości rzeczowej na skutek naruszenia przepisów art. 15 § 1 i art. 247 § 1 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej. Wskazali na swoją trudną sytuację życiową, zdrowotną i materialną. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", połączył sprawy o sygn. akt I SA/Ol 647/19 - I SA/Ol 650/19 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Ol 647/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Kontrola aktów z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W wyniku tej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) "p.p.s.a."). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje odpowiadają prawu, wobec czego skargi podlegały oddaleniu. Istotą sporu w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy istniały podstawy do stwierdzenia w związku z wnioskiem podatników nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017. Jak bowiem podnosili skarżący, wymiaru podatku za wskazane lata podatkowe dokonano w zawyżonej wysokości i w oparciu o nieprawidłowe dane co do wielkości przedmiotów opodatkowania. Dlatego wystąpiła ich zdaniem, nadpłata w podatku od nieruchomości za wymieniony okres, w łącznej kwocie 356 zł. Na tle tak zarysowanego sporu Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym, wnioski o stwierdzenia nadpłaty podatku nie mogą zasługiwać na uwzględnienie, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostają ostateczne decyzje organów I i II instancji ustalające podatnikom zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2014 – 2017. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem w orzecznictwie i doktrynie, wydanie decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego uniemożliwia wszczęcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty, dopóki decyzja ta nie zostanie usunięta z obrotu prawnego (L. Etel, Komentarz do art. 79 Ordynacji podatkowej, Lex; wyrok NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1522/11). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Nie może zatem być mowy o nienależnym lub nadpłaconym podatku w sytuacji, gdy jego wysokość została określona w decyzji organu podatkowego. Dopóki zobowiązanie podatkowe pozostaje określone w decyzji ostatecznej, domaganie się stwierdzenia nadpłaty w tym podatku jest pozbawione podstaw prawnych. W sytuacji funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji określającej lub ustalającej zobowiązanie podatkowe i wykonania tego zobowiązania poprzez jego zapłatę, podważenie wymiaru podatku może nastąpić wyłącznie w jednym z przewidzianych w Ordynacji podatkowej trybie nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznej (art. 240, art. 247, art. 254 Ordynacji podatkowej). Wydanie przez organ podatkowy decyzji ostatecznej uniemożliwia tym samym dalsze procedowanie w tej sprawie w tzw. trybach podstawowych. Dopuszczenie możliwości rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w takiej sytuacji stanowiłoby naruszenie jednej z naczelnych zasad procedury podatkowej, jaką jest zasada trwałości decyzji ostatecznej z art. 128 Ordynacji podatkowej, mająca na celu zabezpieczenie przed ponownym rozpatrywaniem tożsamej pod względem faktycznym i prawnym sprawy. W systemie polskiego prawa każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości (legalności). Z tego względu decyzje ostateczne, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo, w trybach nadzwyczajnych, których uruchomienie wymaga zaistnienia szczególnych przesłanek wynikających z przepisów prawa. Słusznie zatem stwierdziły organy, że wnioski podatników o stwierdzenie nadpłaty, dotyczące zobowiązań podatkowych powstałych na skutek doręczenia decyzji organu podatkowego ustalających wysokość tych zobowiązań na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie mogły być rozpatrzone pozytywnie. O zwrot nadpłaty podatku podatnicy mogą wystąpić wówczas, gdy ostateczne decyzje zostaną zmienione, uchylone lub zostanie stwierdzona ich nieważność. Dopóki w obrocie prawnym istnieją decyzje orzekające o wysokości zobowiązań podatkowych, nie jest możliwe rozstrzygnięcie przez organ podatkowy w zakresie ewentualnej nadpłaty w podatku będącym przedmiotem tych zobowiązań. Z tych względów, orzekając stosownie do powołanego wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a., w granicach sprawy, poza dalszymi rozważaniami Sąd pozostawił podnoszone w skargach zarzuty przeciwko treści decyzji wymiarowych, którymi dokonano wymiaru podatku od nieruchomości za kolejne lata 2014-2017. Sąd nie podzielił również zarzutów strony skarżącej odnośnie naruszenia przepisów procesowych w związku ze sposobem prowadzenia postępowania przez organy. Wbrew jej twierdzeniom organy nie naruszyły zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 123 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej. W związku z odmową stwierdzenia nadpłaty prawidłowo bowiem ustaliły stan faktyczny, opierając swoje ustalenia na urzędowych danych z ewidencji księgowej. Wyjaśniły też podstawę prawną decyzji i przytoczyły właściwe przepisy prawa materialnego. Sąd nie stwierdził ponadto, aby w związku z wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć doszło do naruszenia przepisów w zakresie właściwości organów podatkowych. Organ wykazał również upoważnienie Zastępcy Dyrektora Wydziału Podatków i Opłat do podpisania decyzji w imieniu organu I instancji. Mając powyższe na uwadze i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skarg, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.