I SA/Ol 649/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-11-10
Skład orzekający: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski, sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca), asesor WSA Anna Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości, podatku leśnym i rolnym, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 7 lutego 2018 r., a nie 19 marca 2018 r.?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kluczowe dla biegu terminu do wniesienia odwołania jest skuteczne doręczenie decyzji. W niniejszej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru z 7 lutego 2018 r. nie zawierało wystarczających danych pozwalających na jednoznaczną identyfikację zawartości przesyłki (sygnatur akt spraw, rodzajów przesyłek), co uniemożliwiało uznanie doręczenia za skuteczne. W związku z tym, decyzja została skutecznie doręczona 19 marca 2018 r., a odwołanie wniesione przez stronę skarżącą było złożone w ustawowym terminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy ustalającej zobowiązanie pieniężne w podatkach lokalnych. Strona skarżąca twierdziła, że decyzję otrzymała po raz pierwszy 19 marca 2018 r., podczas gdy SKO uznało, że termin należy liczyć od pierwotnego doręczenia z 7 lutego 2018 r. Wcześniejsze wyroki WSA i NSA wskazywały na potrzebę wyjaśnienia kwestii daty doręczenia oraz na naruszenie prawa procesowego przez WSA w poprzednim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Decyzją z "[...]" Wójt Gminy (dalej jako: "Organ", "Organ I instancji", "Wójt Gminy") ustalił F. S. (dalej jako: "Strona", "Skarżąca") i A. P. łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości, podatku leśnym oraz podatku rolnym za 2018 r., w kwocie 734 zł.
Wójt Gminy dokonał pierwszego doręczenia rozstrzygnięcia z "[...]" (dalej również: "sporna decyzja") Skarżącej 7 lutego 2018 r. Następne doręczenie nastąpiło 19 marca 2018 r., gdyż Organ uznał, że nie została ona skutecznie doręczona Stronie 7 lutego 2018r.
Skarżąca 21 marca 2018 r. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: "SKO", "Kolegium" "Organ odwoławczy"), za pośrednictwem Organu I instancji.
SKO postanowieniem z "[...]" stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez Stronę odwołania od decyzji Wójta Gminy z "[...]" Organ odwoławczy uznał, że termin do wniesienia odwołania należało liczyć od 7 lutego 2018 r., czyli od pierwotnego doręczenia, a nie od dnia powtórnego doręczenia rozstrzygnięcia, tj. 19 marca 2018 r .
Przedmiotowe postanowienie zostało zaskarżone przez Stronę, która zarzuciła, że 7 lutego 2018 r. otrzymała z Urzędu Gminy tylko jedną decyzję o innym numerze, tj. "[...]". Dodała jednocześnie, że sporną decyzję otrzymała po raz pierwszy 19 marca 2018 r., co w jej ocenie oznacza, że odwołanie wniosła w zakreślonym przez prawo terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 21 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 441/18 (wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej - orzeczenia.nsa.gov.pl) uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium. Zdaniem Sądu nie została przez Organ odwoławczy wyjaśniona kwestia daty doręczenia decyzji z "[...]"
SKO uznało wyjaśnienia złożone w piśmie z 21 sierpnia 2019 r. przez K. D., pełniącą funkcję Sekretarza Gminy, że obie decyzje włożyła do jednej koperty zaadresowanej na Stronę i nadała przesyłkę 31 stycznia 2018 r. W konsekwencji Kolegium w postanowieniu z "[...]" stwierdziło, że sporna decyzja podatkowa została doręczona 7 lutego 2018r. Uznało też, że ponowne doręczenie rozstrzygnięcia nie stanowiło doręczenia w rozumieniu art. 223 §2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. - dalej jako: "O.p."), określającego początek biegu terminu do wniesienia odwołania.
W skardze na powyższe postanowienie, Skarżąca wskazała, że 7 lutego 2018 r. otrzymała z Urzędu Gminy tylko jedną decyzję, a nie jak twierdzi SKO dwie, w tym również sporną. Dodała także, że doręczone 7 lutego 2018 r. rozstrzygnięcie nie dotyczyło ustalenia podatku od nieruchomości, tylko informacje o wysokości podatku leśnego i rolnego, a więc nie mogła jej wcześniej zaskarżyć. Strona wskazała także, iż decyzję sporną odnoszącą się do podatku od nieruchomości otrzymała po raz pierwszy 19 marca 2018 r. i w terminie zawitym ją zaskarżyła.
Ustanowiony w sprawie, w ramach prawa pomocy adwokat pismem z 18 października 2020 r. wniósł o uwzględnienie skargi. W jej uzupełnieniu wskazał, że sporna decyzja z "[...]" została doręczona Skarżącej 19 marca 2018 r. Zwrócił jednocześnie uwagę na treść art. 212 O.p., że poza wyjątkiem, dotyczącym decyzji, o których mowa w art. 67d O.p., rozstrzygnięcie wiąże Organ od chwili jej doręczenia Stronie i dopiero od tego momentu wywiera skutki prawne.
WSA w Olsztynie wyrokiem z 21 października 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 114/20 uchyliło zaskarżone postanowienie Kolegium z "[...]" o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd w uzasadnieniu podniósł między innymi, że wbrew twierdzeniem SKO w rozpoznawanej sprawie nie było dwukrotnego doręczenia tej samej decyzji. Prawidłowo Organ I instancji doręczył sporną decyzję 19 marca 2018 r., gdyż pierwsza próba jej doręczenia nie była skuteczna i nie wywołała skutków prawnych. W formularzu potwierdzenia odbioru, z 7 lutego 2018 r., nie zostały wskazane sygnatury akt spraw oraz rodzaje przesyłek. Nie spełniło tych wymogów naklejenie na kopercie sygnatur akt spraw. A zatem brak było dowodu, że Skarżącej skutecznie doręczono przesyłkę 7 lutego 2018 r. W konsekwencji Sąd uznał, że Strona odwołanie złożyła w ustawowym terminie.
SKO od wskazanego wyżej wyroku wywiodło skargę kasacyjną podnosząc, że Sąd I instancji nie poinformował Kolegium o ustanowieniu dla Strony pełnomocnika w ramach prawa pomocy oraz o wyrażeniu przez niego stanowiska w sprawie. Kolegium pozbawione zostało możliwości obrony swych praw, gdyż nie mogło odnieść się do owego stanowiska, a zostało ono przyjęte przez Sąd do skonstruowania uzasadnienia zaskarżonego wyroku. SKO wniosło jednocześnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3543/21 (dalej jako: "NSA") uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie WSA w Olsztynie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. U podstaw przyjętego rozstrzygnięcia wskazał, że SKO zostało pozbawione możności obrony swych praw, z uwagi na to, że Sąd I instancji przed posiedzeniem niejawnym z 21 października 2020 r., na którym rozpoznana została skarga - nie doręczył Organowi odwoławczemu pisma procesowego (zat. uzupełnienie skargi) pełnomocnika Skarżącej z 18 października 2020 r. Tym bardziej, że jak stwierdził NSA zarówno na piśmie jak i na kopercie brak jest jakichkolwiek adnotacji (zarządzeń), co do sposobu dalszego postępowania z pismem.
Odpis pisma pełnomocnika Skarżącej z 18 października 2020 r., zgodnie z dyspozycją NSA zawartą w wyroku kasacyjnym został doręczony SKO 6 października 2021 r. Kolegium w odpowiedzi, która została przesłana przez Sąd pełnomocnikowi Strony stwierdził, że podnoszone w uzupełnieniu skargi zarzuty nie wnoszą nic nowego do sprawy. W szczególności pozbawiony podstaw jest zarzut niewypełnienia przez Organ odwoławczy wskazań zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z 21 marca 2019 r., sygn. akt I SA/O1 441/18. Wskazał też, że uzupełniono postępowanie dowodowe o wyjaśnienia urzędniczki w zakresie sposobu wyekspediowania i zawartości przesyłki doręczonej Skarżącej 7 lutego 2018 r. oraz przyczyn ponownego wysłania spornej decyzji wymiarowej, a złożone w tym trybie wyjaśnienia są wystarczające do uznania, że przesyłka zawierała obie decyzje wymiarowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje w szczególności w przypadku, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 §1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Uwzględniając zapadły w niniejszej sprawie wyrok NSA z 1 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 3543/21, Sąd ma ponadto na uwadze, że zgodnie z art 190 P.p.s.a., przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy jest związany wykładnią dokonaną przez NSA, zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. W tym sensie orzeczenie wiąże Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy (por. wyrok NSA z 20 października 2020 r., sygn. akt II FSK 3130/19).
Zasadnicza kwestia sporna w świetle przedmiotu i treści zaskarżonego postanowienia sprowadza się w niniejszej sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo SKO stwierdziło, że sporna decyzja Organu I instancji z "[...]", którą ustalono Stronie łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości, podatku leśnym oraz podatku rolnym na 2018 r., została skutecznie doręczona 7 lutego 2018 r., czy też, jak podnosi Skarżąca dopiero 19 marca 2018 r., a w konsekwencji, czy Kolegium miało prawo, na podstawie art. 228 §1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 223 §2 pkt 1 O.p. i art. 235 oraz art. 217 O.p. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 223 §1 i §2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Według art. 228 §1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W myśl art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Decyzje, o których mowa w art. 67d, wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania.
Na wstępie należy zwrócić uwagę (odnosząc się do praktyki sądowej), że stosownie do art. 65 §1 P.p.s.a. Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Do doręczania pism w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczeń, jak w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2), a zatem przepisy wydanego na podstawie art. 131 §2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 155, ze zm., dalej jako: "K.p.c.") rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 819, ze zm. - dalej jako: "rozporządzenie MS").
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (por. postanowienia NSA: z 25 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 979/20; z 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 619/10). Dla uznania prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się jednak, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki zwrotnego potwierdzenia odbioru. Powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu niniejszego potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" - pism stanowiących jej zawartość.
Podstawowym zatem warunkiem prawidłowości doręczenia pisma przez pocztę istotne jest jego wysłanie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, przy czym do przesyłki dołącza się formularz tego potwierdzenia, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia MS (§2 ust. 1 i 2). W formularzu potwierdzenia odbioru, w rubryce "rodzaj przesyłki" winna zostać wskazana: data przesyłki, sygnatura akt sprawy, rodzaj przesyłki oraz termin. Zwrotne potwierdzenie odbioru powinno zatem dokładnie wskazywać, co znajduje się w przesyłce, której odbiór dokumentuje (czytelna informacja o jej zawartości). Zwrócić należ także uwagę na to, że zgodnie z Internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN zwrot "rodzaj" oznacza, m.in. "gatunek czegoś wyróżniany ze względu na pewne cechy". O tyle jest to istotne, że jak wynika z §4 ust. 1 rozporządzenia MS odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza więc nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienia NSA: z 31 marca 2010 r., sygn. I FSK 1929/09; z 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 619/10).
Wymaga również podkreślenia, iż wypełnione prawidłowo zwrotne potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (postanowienie NSA z 14 lutego 2018 r., sygn. akt I FZ 7/18). Adresat przesyłki zaś, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu, i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (zob. postanowienie NSA z 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OZ 245/21).
Przedstawione do kontroli Sądu akta sprawy zawierają zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 8 tych akt), z którego wynika, że w rubryce "rodzaj przesyłki" znajdują się jedynie dwie naklejki z: imieniem i nazwiskiem Skarżącej, adresem do doręczeń oraz dwoma bliżej nieokreślonymi numerami. Zważywszy więc na treść załącznika nr 1 do rozporządzenia MS (§2 ust. 1 i 2) dokument ten, w ocenie Sądu nie zawiera dwóch kluczowych elementów dla identyfikacji, co znajduje się w przesyłce, tj. sygnatur akt spraw (numerów decyzji) oraz rodzaju przesyłek. Nie jest zatem tak jak twierdzi Kolegium w przyjętym rozstrzygnięciu, że: "Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieją numery obu decyzji podatkowych." (k. 89 akt sprawy, s. 2 postanowienia z "[...]"). Przy takim zapisie trudno jest je zidentyfikować jako numery decyzji. Z pewnością takiej identyfikacji, znając akta sprawy mógł dokonać jedynie Organ, ale nie mogła tego zrobić Skarżąca. Sąd zwrócił jednocześnie uwagę, że numery te znajdują się tuż pod kodem kreskowym, co mogło adresata tym bardziej wprowadzać w błąd (do czego on się odnosi). Mając to na uwadze, wbrew twierdzeniu SKO w rozpoznawanej sprawie nie było dwukrotnego doręczenia tej samej decyzji wymiarowej (dot. podatku od nieruchomości). Prawidłowo bowiem Wójt Gminy doręczył sporną decyzję 19 marca 2018 r., gdyż pierwsza próba okazała się nieskuteczna i nie wywołała w związku z tym skutków prawnych.
W ocenie Sądu brak było bezspornego dowodu, że Skarżącej skutecznie doręczono przesyłkę 7 lutego 2018 r. Nie przesądzają tego również wyjaśnienia pracownicy Urzędu Gminy (na które powołuje się Kolegium), która stwierdziła, że:
- "(...) obie decyzje włożyła do jednej koperty (...) i nadała przesyłkę w dniu 31 stycznia 2018 r.." (k. 89 akt sprawy, s. 2 postanowienia z "[...]"),
- "(...) naliczaniem podatku zajmuje się od kilkunastu lat i stara się wysyłać w jednej kopercie kilka decyzji adresowanych do danej osoby ze względu na ponoszone koszty wysyłki." (k. 89 akt sprawy, s. 2 postanowienia z "[...]"),
- (...) obie decyzje noszą tę samą datę wydania, tj. "[...] i obie dotyczą ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego na 2018 r." (k. 89 akt sprawy, s. 2 postanowienia z "[...]"
Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, w jaki sposób miałoby to przesądzać, że faktycznie doszło do wysyłki dwóch a nie jednej decyzji (w tym spornej), i że nie miało miejsca zwyczajne przeoczenie, polegające na wysyłce tylko jednego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki (zawierającej dwie decyzje) w pierwszym terminie, tj. 7 lutego 2018 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu nie pozwala na jednoznaczne przesądzenie, jak zrobiło to Kolegium, że: "Jest niewątpliwe, że w dniu 31 stycznia 2018 r. nadano w Urzędzie Gminy (...) przesyłkę, którą F. S. odebrała w dniu 7 lutego 2018 r." (k. 89 akt sprawy, s. 2 postanowienia z "[...]"). W konsekwencji prawidłowo postąpił Organ I instancji, który skutecznie doręczył decyzję podatkową 19 marca 2018 r. W rezultacie należy uznać, że Strona odwołanie złożyła w ustawowym terminie.
Sąd zwrócił jednocześnie uwagę, że Organy obu instancji kierowały część korespondencji (w 2018 r. i 3 września 2019 r.) nie do Skarżącej, a do W. S. wskazując w niej, że jest on reprezentantem Strony (k. 23, k. 82 akt sprawy). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy potwierdzona stosownym dokumentem informacja o tym, że Skarżąca udzieliła wyżej wskazanemu pełnomocnictwa wpłynęła do SKO dopiero 17 września 2019 r. (k. 85 akt sprawy). Przedmiotowa kwestia jest o tyle istotna i powinna być wyjaśniona, że stosownie do art. 145 §2 O.p. jeżeli Strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Co istotne też, SKO w przyjętym rozstrzygnięciu powołuje się, w kontekście doręczenia spornej decyzji 7 lutego 2018 r. (a nie jak sugeruje Skarżąca 19 marca 2018 r.) na pismo pełnomocnika Strony z 8 lutego 2018 r. - o zwrocie spornej decyzji oraz żądaniu sprostowania pomyłki i zawieszenia opłaty podatku (k. 22 akt sprawy). Z akt sprawy nie wynika jednak, aby Wójt Gminy dysponował wówczas stosownym dokumentem, potwierdzającym umocowanie W. S. do reprezentowania Skarżącej. To powoduje, że trudno jest jednoznacznie stwierdzić, że dokonana przez niego czynność wywoływała skutki prawne. Ponadto, jeśli tak było to dlaczego SKO postanowienie z "[...]" skierowało do Skarżącej a nie do jej pełnomocnika (k. 53 akt sprawy, s. 2 zaskarżonego postanowienia).
Ponadto, zgodnie z art. 212 O.p., poza wyjątkiem, dotyczącym decyzji, o których mowa w art. 67d O.p., decyzja wiąże Organ od chwili jej doręczenia Stronie i dopiero od tego momentu wywiera ona skutki prawne. Do momentu doręczenia decyzja może być zmieniona bez konieczności wdrożenia procedur prawnych dotyczących zmiany lub uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 660/17).
W stosunku do Strony decyzja wywiera skutki prawne (materialnoprawne i procesowe) dopiero z chwilą doręczenia. Wskazać należy, że stosownie do przywołanego wyżej art. 212 O.p. Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Powołany przepis określa zatem moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila jej doręczenia Stronie. Od tego momentu rozstrzygnięcie wiąże Organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. Doręczenie decyzji powoduje także utrwalenie formy i treści załatwienia sprawy podatkowej. Od daty doręczenia decyzji jakakolwiek jej zmiana, w zakresie formy lub treści może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonym przepisami postępowania podatkowego. Związanie Organu podatkowego decyzją doręczoną Stronie trwa przez cały okres pozostawania jej w obrocie prawnym, a więc do chwili jej zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności czy też wygaśnięcia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Go 102/20).
W konsekwencji należy uznać, że z naruszeniem treści art. 228 §1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 223 §1 i §2 pkt 1 O.p. Organ odwoławczy ustalił, iż odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu. Brak było zatem podstaw do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżone przez Stronę postanowienie, pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla je, podając przyczyny, które go do tego skłoniły.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO zobowiązane będzie uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.
Z tych względów Sąd ocenił kontrolowane postanowienie za wadliwe, wydane z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło