I SA/Ol 651/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-12-19
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona skarżąca działa w obszarze ubezpieczeń społecznych, a tym samym jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku uiszczania tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ich uiszczania na mocy przepisu prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. w przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych). W takiej sytuacji sąd rozpoznaje jedynie wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, oceniając sytuację materialną strony pod kątem możliwości poniesienia kosztów związanych z jego wynagrodzeniem.Stan faktyczny
J. Ż. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił tę skargę. Następnie J. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się z niskiej emerytury, z której część jest zajmowana w drodze egzekucji alimentacyjnej, a jego matka również pobiera emeryturę. Wnioskodawca nie posiada znaczących zasobów finansowych ani majątkowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. Ż na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenie należności z tytułu składek postanawia: przyznać prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata
Wyrokiem z dnia 27 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi J. Ż. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" oddalił skargę. Następnie na urzędowym formularzu wniosku PPF J. Ż. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z wniosku wynika, że J. Ż. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości "[...]" zł brutto, ale w rzeczywistości uzyskuje jedynie kwotę "[...]" zł netto miesięcznie z uwagi na prowadzoną przeciwko niemu egzekucję z tytułu zaległości alimentacyjnych (kwota miesięcznych zajęć wynosi "[...]"zł). Matka wnioskodawcy pobiera natomiast emeryturę w wysokości "[...]" zł netto. Wnioskodawca posiada wyłącznie mieszkanie spółdzielcze, natomiast nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych, a także przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że dwuosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawcy jest utrzymywane z łącznych świadczeń emerytalnych w wysokości "[...]" zł netto. Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postaci adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło