I SA/Ol 653/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru oraz anulowania podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego oddala skargę. , , Skarga M. i R. G. (dalej: "strona" lub skarżący") dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium") utrzymującego własne postanowienie z dnia "[...]" r. o nr: "[...]", odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"uchylającego postanowienie Prezydenta Miasta o nr: "[...]"wydane w dniu "[...]"w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru oraz anulowania podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego. W dniu 23 kwietnia 2018 r. strona złożyła wniosek stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", w którym w strona podniosła, że ww. postanowienie narusza prawo. SKO, działając jako organ pierwszej instancji, odmówiło postanowieniem z dnia "[...]"r. żądanego przez stronę stwierdzenia nieważności. W uzasadnieniu stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia ostatecznego postanowienia, wymagającym spełnienia jednej z przesłanek wymienionych w art.247 §1 Ordynacji podatkowej (dalej: "Op"). Organ zwrócił uwagę na przesłankę zawartą w art.247 §1 pkt 3 Op, a mianowicie wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa. Jednak w ocenie organu, przesłanka ta nie wystąpiła w odniesieniu do postanowienia SKO z dnia "[...]"Organ wyjaśnił, że przedmiotem postanowienia ww. postanowienia była odmowa wszczęcia postępowania, zdaniem SKO niezasadna. Bowiem M.R.G. G byli stronami postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]"oraz z dnia "[...]" a ich wnioski dotyczyły zobowiązań ustalonych ww. decyzjami. To, że we wnioskach nie zostały sprecyzowane żądania stron i nie została powołana prawidłowa podstawa prawna, nie uprawniało organu podatkowego do odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 165a § 1 Op. W takiej sytuacji organ powinien zbadać formalnie i merytorycznie wniosek, a w razie wątpliwości co do zakresu żądania powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania, czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił. Ponadto w postanowieniu z dnia 18 października 2016 r. zauważono, że organ pierwszej instancji zamiast wskazać tylko przyczyny odmowy wszczęcia postępowania, ustosunkował się merytorycznie do żądań M.R.G zawartych w piśmie 28 lipca 2016 r. i z dnia 31 lipca 2016 r., co należało uznać za niedopuszczalne. Dlatego SKO uchyliło do ponownego rozpatrzenia postanowienie Prezydenta Miasta z dnia "[...]"r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru oraz anulowania podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego. Strona złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia SKO z dnia "[...]"r. W zażaleniu wskazano na nieprawidłowy sposób opodatkowania należących do strony nieruchomości, naruszający ustawę o lasach oraz ustawę o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzucono, że postanowienie SKO narusza właściwość miejscową i rzeczową oraz narusza art. 247 § 1 pkt 3 Op. SKO, działając jako organ drugiej instancji nie uwzględniło zażalenia i zaskarżonym do WSA postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium powtórzyło argumentację dotyczącą braku podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia "[...]"r. oraz podkreślono znaczenie zasady trwałości decyzji ostatecznej. Zauważono, że wniosek strony nie zawiera żadnej konkretnie wskazanej podstawy stwierdzenia nieważności. Dlatego organ odwoławczy skoncentrował się przede wszystkim na podniesionej w zażaleniu kwestii naruszenia przepisów o właściwości oraz naruszenia art. 247 § 1 Op, dotyczącego wady określonej jako rażące naruszenie prawa. Powtórzono za organem pierwszej instancji, że nie było podstaw do stwierdzenia, aby postanowienie SKO z dnia "[...]"r. rażąco naruszało prawo. SKO podkreśliło, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia, co zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji lub postanowieniu, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Rażący to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny. Natomiast cech takich nie wykazuje kwestionowane przez stronę postanowienie SKO. W kwestii zarzucanego naruszenia przepisów o właściwości Kolegium także nie dopatrzyło się słuszności. Organ wskazał, że organy odwoławcze są organami właściwymi do rozpatrywania odwołań lub zażaleń od decyzji bądź postanowień wydanych w pierwszej instancji przez organy jednostki samorządu terytorialnego, w tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane przez Prezydenta jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ponadto, w odniesieniu do treści art.247 §1 Op, SKO stwierdziło, że nie wystąpiła żadna z wymienionych przesłanek stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia "[...]". Postanowienie to zostało skierowane do osób będących stronami postępowania, nie dotyczyło sprawy uprzednio już rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. Nie można uznać także, by wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie było niewykonalne, bądź w razie jego wykonania wywoływałoby czyn zagrożony karą, lub też zawierało wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Zdaniem SKO kwestionowane przez stronę postanowienie z dnia "[...]"jest ponadto korzystne dla podatników, gdyż pozytywnie odnosi się do złożonego przez nich zażalenia na postanowienie Prezydenta z dnia "[...]"r., gdyż rozpatrując to zażalenie Kolegium przyznało, że nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru oraz anulowania podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego za nieruchomości położone przy ul. "[...]". Od postanowienia organu odwoławczego złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 9, art. 10 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie właściwości rzeczowej. Wskazano na złamanie art.15 § 1 i art. 247 -249 Ordynacji podatkowej. Skarżący podnieśli, że SKO wydaje decyzje odmowne mimo, iż prosili o sprawdzenie stanu faktycznego na gruncie. Zdaniem skarżących, podatki wymierzane są bowiem w oparciu o fałszywą ewidencję gruntów i budynków, zaś organ podatkowy nie odpowiada na pisma skarżących. Ponadto skarżący przedstawili swoją obecną trudną sytuację materialną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Rozpatrując sprawę Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia prawa w związku z wydaniem zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia SKO z dnia "[...]"r. uchylającego postanowienie Prezydenta Miasta z dnia "[...]"r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru oraz anulowania podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego. Zgodnie z art.128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. DzU 2019, poz.800 ze zm., dalej: "Op") decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Powyższa zasada, nazywana zasadą trwałości, ma zastosowanie także do postanowień, co wynika z art.219 Op, który mówi, że postanowień stosuje się odpowiednio m. in. przepisy art. 240-249, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art.243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie. Aby możliwe było wzruszenie ostatecznego rozstrzygnięcia organów podatkowych, będącego postanowieniem, konieczne jest wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art.247 §1 Op, tj. konieczne jest stwierdzenie, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, lub dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, albo został skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały, bądź też zawiera wadę powodującą jego nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa albo w razie jego wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą. We wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z "[...]"r. nie wskazano żadnych konkretnych przyczyn, dla których należałoby stwierdzić nieważność postanowienia. Dlatego słusznie organ, analizując wniosek skarżących, skoncentrował się na przesłance rażącego naruszenia prawa, jako najbardziej odpowiadającej treści wniosku. Analiza wniosku skarżących w zestawieniu z treścią przepisu art.247 §1 pkt 3 Op doprowadziła, w ocenie Sądu, do prawidłowego wniosku, że nie ma podstaw do uznania, aby postanowienie SKO z "[...]"r. naruszało prawo, co dotyczy zarówno naruszenia "zwykłego", jak i kwalifikowanego, tj. rażącego, o którym mowa w ww. przepisie. Podkreślić należy, że skarżący, ani we wniosku, ani w toku postępowania w niniejszej sprawie, nie wskazali konkretnych przyczyn, dla których należałoby przyjąć, że ww. postanowienie SKO jest w jakikolwiek sposób, niezgodne z prawem. Wskazanie w sposób ogólny przez skarżących, że doszło do nieprawidłowego sposobu opodatkowania należących do nich nieruchomości jest argumentem, który mógłby zostać użyty podczas postępowania podatkowego związanej z wydaniem decyzji wymiarowej w podatku, nie uzasadnia jednak żądania stwierdzenia nieważności postanowienia uchylającego z przyczyn proceduralnych postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd nie znajduje także podstaw do zakwestionowania stanowiska Kolegium w kwestii niezasadności podnoszonego przez skarżących naruszenia właściwości miejscowej i rzeczowej. Zgodnie z art.13 §1 pkt 3 Op samorządowe kolegium odwoławcze jest organem odwoławczym od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Właściwość miejscowa organu wynika z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i oparta jest na miejscu położenia nieruchomości podlegającej opodatkowaniu. Dlatego nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art.15 §1 Op, zgodnie z którym organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W podnoszonej w skardze kwestii niewyjaśnienia przez organ stanu faktycznego na gruncie, wskazać należy że w rozpatrywanej sprawie, dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia uchylającego do ponownego rozpatrzenia postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, oczekiwania skarżących w tym zakresie pozbawione były podstaw. Sprawa poddana kontroli Sądu dotyczy bowiem zasadności uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, a nie dotyczy okoliczności związanych ze stanem faktycznym będącym podstawą do opodatkowania nieruchomości należących do skarżących. Także poza zakresem rozpatrywanej sprawy pozostają podnoszone przez skarżących okoliczności związane z ich sytuacją materialną i zdrowotną. Mając na względzie że zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanych w skardze przepisów, Sąd oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U 2018 poz. 1302 ze zm.).