I SA/Ol 657/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019r. sprawy ze skargi M. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, SKO), po rozpatrzeniu zażalenia M.R.G. (dalej również skarżący, podatnicy), utrzymało w mocy własne postanowienie z "[...]". w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzjami z "[...]"oraz z "[...]"Prezydent ustalił skarżącym oraz "[...]" łączne zobowiązanie pieniężne na lata 2014 i 2015. Decyzją z "[...]"organ I instancji, po wznowieniu na wniosek skarżących postępowania w obu sprawach, odmówił uchylenia powyższych decyzji. W wyniku odwołania decyzją z "[...]". SKO uchyliło decyzję z "[...]"w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji z "[...]". w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015r. i umorzyło postępowanie w tym zakresie. Jednocześnie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy uchylenia decyzji z "[...]"w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014r. Na powyższą decyzję skarżący wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie. W dniu 23 kwietnia 2018r. do Kolegium wpłynął złożony osobiście wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji z "[...]" Postanowieniem z "[...]"Kolegium, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 216 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r. poz. 800 ze zm., dalej O.p.), zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z "[...]" z uwagi na złożenie na tę decyzję skargi do tut. Sądu. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatnicy wnieśli o jego unieważnienie. W ocenie skarżących, jest ono krzywdzące, gdyż wymiar podatku od nieruchomości dokonany został w oparciu o fałszywą ewidencję gruntów i budynków, co potwierdził Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Utrzymując w mocy postanowienie z "[...]"., w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia z "[...]" Kolegium podniosło, że w sprawie zaistniały podstawy prawne do zawieszenia postępowania w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z "[...]". stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 O.p., na podstawie którego organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie bowiem z uchwałą NSA z 5 czerwca 2017r., sygn. akt II GPS 1/17, w toku postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji zasadne było zawieszenie postępowania w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podatnicy, wyrażając swe niezadowolenie z zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, wskazali, że utrzymują się ze niewysokich świadczeń rentowych i pomocy społecznej, są ponadto inwalidami, a zaistniałą sytuacją czują się pokrzywdzeni. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 powoływanej wyżej ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak podkreśla się w orzecznictwie, np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2018r. sygn. akt II FSK 3316/16 (dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia przytaczane w dalszej części uzasadnienia), na zagadnienie wstępne składają się więc następujące elementy konstrukcyjne: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2011r., sygn. akt II GSK 627/10; z 8 grudnia 2008r., sygn. akt II OSK 1559/07; z 28 maja 2008r., sygn. akt II OSK 1698/07; z 22 grudnia 2011r., sygn. akt II FSK 1891/11). Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy w związku z tym rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyroki NSA: z 7 marca 2001r., sygn. akt III SA 32/00; z 18 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 2315/13). Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Inaczej mówiąc, zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (por. wyrok NSA z 22 lipca 2008r., sygn. akt II FSK 634/08). Wymaga podkreślenia, że zagadnienie wstępne oraz postępowanie podatkowe w sprawie głównej muszą pozostawać ze sobą w związku. Ustalenie tego związku i przesądzenie, czy dana kwestia jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy głównej, należy do oceny organu podatkowego, która w tym zakresie podlega jednak kontroli sądu. Organ podatkowy nie może przy tym swobodnie decydować, czy zawiesić postępowanie, czy nie, jeżeli istnienie zagadnienia wstępnego zostało ustalone. Zawieszenie postępowania ma bowiem charakter obligatoryjny, gdy zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w art. 201 § 1 O.p. Ponadto w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (lub art. 201 § 1 pkt 2 O.p.). Powyższe wynika z wiążącej sądy administracyjne uchwały NSA z 5 czerwca 2017r., sygn. akt II GPS 1/17, opisanej przez SKO w zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO z "[...]"wydane po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, o utrzymaniu w mocy własnego postanowienia z "[...]". w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z "[...]"Kolegium opisaną już na wstępie decyzją z "[...]"częściowo uchyliło decyzję z "[...]"Prezydenta. Na powyższą decyzję z "[...]" podatnicy wywiedli skargę do tut. Sądu. W tym miejscu należy odnotować, że wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji z "[...]" złożono "[...]" ., a więc po wniesieniu skargi na tą decyzję, która wpłynęła do WSA w Olsztynie "[...]" Powyższe potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia Kolegium i zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z "[...]"z uwagi na złożenie na tę decyzję skargi do tut. Sądu. W przeciwnym wypadku miałby zastosowanie art. 56 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Sąd ma na uwadze cel procesowy instytucji z art. 56 p.p.s.a., a w warunkach rozpoznawanej sprawy również z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., którym jest uniknięcie negatywnej sytuacji, gdy dana sprawa jest niejako równolegle prowadzona dwutorowo, tzn. przez organ administracji publicznej i przez sąd administracyjny. Prowadzenie wszczętego postępowania administracyjnego nakierowanego na zmianę, uchylenie, stwierdzenie nieważności aktu lub wznowienie postępowania administracyjnego, stanowi przeszkodę dla rozpoznania wniesionej do sądu administracyjnego skargi do sądu administracyjnego. Ratio legis powołanych przepisów zmierza do uniknięcia kumulacji dwóch trybów rozpatrywania sprawy. Ponadto orzeczenie sądu administracyjnego może w sposób istotny wpłynąć na podjęcie rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Podsumowując Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione już przesłanki z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zagadnienie wstępne: 1) wyłoniło się w toku postępowania podatkowego wobec złożenia stosownej skargi na decyzję SKO z "[...]"do sądu administracyjnego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do WSA w Olsztynie, aktualnie do NSA wobec wniesienia skargi kasacyjnej na rozstrzygnięcie tut. Sądu, o czym Sąd wie z urzędu; zagadnienie wstępne pozostaje zatem poza zakresem orzekania Kolegium, 3) poprzedza rozpatrzenie sprawy, co wyjaśniono już wyżej na tle rozważań o zastosowaniu w omawianej sytuacji art. 56 p.p.s.a., 4) nie budzi wątpliwości zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Skargą do sądu administracyjnego objęta jest ta sama decyzja z "[...]" co do której skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności. Orzeczenie sądu (obecnie NSA) może w poważny sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie Kolegium. Zasadne było zatem zawieszenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z "[...]" W zaistniałej sytuacji przepis art. 201 § 1 pkt 2 O.p. nie pozostawiał organowi wyboru, Kolegium miało ustawowy obowiązek zawiesić postępowanie podatkowe. Wobec tego skarga okazała się niezasadna, a użyta w jej treści argumentacja nie może mieć wpływu na pozytywne sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w sentencji.