I SA/Ol 659/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej – działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 31 października 2011r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF), skarżący P. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu w wysokości 200 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem dzieci. Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 8.822, 20 zł brutto. Podał, iż jest zatrudniony na czas określony do 31.12.2011r. Żona skarżącego nie pracuje, jest osobą bezrobotną, zajmuje się 2-letnim dzieckiem. Starsze dziecko chodzi do przedszkola. Skarżący wskazał, iż nie posiada żadnego majątku. Mieszkanie (60 m2), w którym zamieszkuje rodzina jest wynajmowane, koszty wynajmowania i utrzymania mieszkania wynoszą 1.900 zł. Argumentując wniosek skarżący wskazał, iż ma na utrzymaniu całą rodzinę. Wyjaśnił, iż w związku z koniecznością wynajmowania mieszkania, a także wcześniejszymi niższymi dochodami w wysokości 3.000 zł netto popadł w długi, na jego koncie powstał debet w wysokości 5.000 zł. Mimo uzyskiwania wyższych dochodów stan zadłużenia się nie zmniejszył. Podkreślił, iż po uiszczeniu kosztów związanych z wynajmem i utrzymaniem mieszkania (6.000 zł netto – 1.900 zł) rodzinie pozostaje kwota 4.100 zł na miesiąc , co daje 1.000 zł na jednego członka rodziny. Skarżący podniósł, iż co miesiąc ma kłopoty ze zmieszczeniem się w budżecie. Rozpoznając niniejszy wniosek zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Przedstawiona powyżej sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Instytucja ta ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Do takich osób zaliczyć można przykładowo osoby, które na skutek szczególnych okoliczności życiowych pozbawione zostały jakichkolwiek środków do życia. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, powinna partycypować w kosztach postępowania, nawet gdyby przeznaczenie ich na ten cel miałoby nastąpić z jakimś uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Zwrócić należy uwagę, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest obciążeniem budżetu państwa i przerzuceniem ciężaru tych kosztów na Skarb Państwa. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też mając na uwadze ustalony stan faktyczny stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżący posiada stałe i regularne źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę w wysokości 6.000 zł netto. Skarżący nie wykazał żadnych szczególnych lub wyjątkowych kosztów utrzymania rodziny. Do takich nie należą z pewnością koszty wynajmu i utrzymania mieszkania w wysokości 1.900 zł. W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, gdyby wnioskodawca nie był w stanie, to nie wynajmowałby mieszkania o takim metrażu i kosztach utrzymania. Rodzina skarżącego posiada stabilną sytuację życiową. Utrzymuje się co prawda z wynagrodzenia jednego z małżonków, jednakże jest to wynagrodzenie wysokie (por. wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w 2011r – 3.359 zł brutto [ Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.12.2010r. M.P. 10.99.1173]) , wystarczające na utrzymanie czteroosobowej rodziny, również z uwzględnieniem kosztów dotyczących mieszkania. Dodatkowo wskazać należy, iż ponoszone wydatki i ich wysokość, nie są czymś nadzwyczajnym, odbiegającym od typowych sytuacji rodzinnych, w przypadku bowiem braku kosztów związanych z wynajmowaniem mieszkania, znaczną część rodzin obciążają porównywalne koszty związane z kredytami hipotecznymi zaciągniętymi na kupno własnego mieszkania. Ponadto poza kosztami związanymi z utrzymaniem mieszkania oraz przedszkolem starszego dziecka, skarżący nie przedstawił innych nadzwyczajnych wydatków obciążających rodzinę. Stwierdzić zatem należy, iż miesięczne koszty utrzymania skarżącego i jego rodziny mieszczą się w granicach uzyskiwanych dochodów. Innymi słowy uzyskiwany dochód wystarcza na wydatki rodziny. Okoliczności, iż skarżący "co miesiąc ma kłopoty ze zmieszczeniem się w budżecie" nie można natomiast uznać za spełniającą przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto wnioskodawca nie wykazał takiego stanu rzeczy. Reasumując należy stwierdzić, iż wysokość dochodów wnioskodawcy pozwala na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł tytułem wpisu sądowego. Całość podanych okoliczności w ocenie referendarza sądowego nie uprawnia do twierdzenia, iż sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego jest tak zła, by uzasadniać pomoc państwa zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z tym skoro nie są spełnione przesłanki określone w art. 246 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.