I SA/Ol 659/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant referent stażysta Agnieszka Szymańska-Flisikowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 grudnia 2012r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), § 4 ust. 1, § 12 ust. 2, § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 390 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" Nr "[...]" o odmowie przyznania A.B. płatności na zalesianie gruntów rolnych. Z akt administracyjnych wynika, że A.B. w dniu 26 lipca 2011r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na zalesianie działek Nr 45/1 i 45/2 o powierzchni 2,06 ha, położonych w obrębie miejscowości S. Do wniosku dołączyła wymagane dokumenty, w tym plan zalesienia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu 19 sierpnia 2011r. postanowienie Nr "[...]" o spełnianiu warunków do przyznania pomocy na zalesianie. Wnioskodawczyni przedłożyła następnie w dniu 21 maja 2012r. w Biurze Powiatowego ARiMR oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. W odpowiedzi na wezwanie Kierownika Biura do usunięcia braków formalnych - braku daty sporządzenia planu zalesienia, braku nazwy nadleśnictwa sporządzającego plan zalesienia, braku zaświadczenia nadleśniczego o zgodności zalesienia z planem zalesienia - złożyła pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa z dnia 18 maja 2012r., w którym odmówiono jej wydania zaświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia oraz protokół z odbioru gruntów zalesionych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego PROW na lata 2007-2013. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012r. Nr "[...]" Nadleśniczy Nadleśnictwa odmówił wydania A.B. zaświadczenia o zalesieniu ww. działek zgodnie z planem zalesienia z dnia 11 lipca 2011r. sporządzonym przez Nadleśnictwo. W uzasadnieniu stwierdzono następujące nieprawidłowości: 1) niezgodność regionu pochodzenia dla sosny (252), dębu (206) i modrzewia (103), 2)brak określenia regionu pochodzenia dla brzozy, 3) niezgodne z planem rozmieszczenie gatunków biocenotycznych, 4)niezgodna z planem strefa ekotonowa, 5) niezgodna z planem więźba sadzenia modrzewia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]" odmówił przyznania płatności na zalesianie. W uzasadnieniu powołał się na przepisy § 4 ust. 1, § 10 ust. 3 pkt. 1, § 12 ust. 2 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009r. Podał, że przyczyną odmowy jest niespełnienie niezbędnych warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt. 1 - 3 ww. rozporządzenia poprzez wykonanie zalesienia gruntów niezgodnie z planem zalesienia. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zatwierdzenie wykonanego zalesienia wskazując, że w związku z zalesieniem zaciągnęła kredyt i poniosła znaczne nakłady finansowe. Podała, że sadzonek sosny, dębu i modrzewia mimo wcześniejszego zamówienia nie było w regionie podległym, sosna pochodzi ze szkółki 252 (w planie wskazano, że powinna pochodzić ze szkółki 253), dąb pochodzi ze szkółki 206, (w planie - 207 i 208), modrzew pochodzi z U. (103), a sadzonki brzozy zostały wyrwane z jej własnej działki leśnej, ponieważ nie były dostępne w żadnej szkółce. Gatunki biocenotyczne rozrzucone są po całej zalesionej działce, a nie w linii prostej jak przedstawiono w planie, ponieważ ptactwo wszędzie szuka pożywienia, a ponadto plan jest tu niejasny. Z kolei sadzonki modrzewia są rozmieszczone 3 x 1,5 metra. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 4ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" (.....). Wskazał, że zgodnie z art.12 ust.2 rozporządzenia warunkiem przyznania pomocy na zalesianie jest złożenie przez wnioskodawcę oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt. Niezłożenie ww. oświadczenia lub złożenie oświadczenia bez powyższego zaświadczenia nadleśniczego skutkuje odmową przyznania pomocy na zalesianie. Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawczyni nie złożyła wymaganego przepisami prawa zaświadczenia nadleśniczego potwierdzającego wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia, a Nadleśniczy Nadleśnictwa postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012r. odmówił jego wydania wobec rozbieżności między planem zalesienia, a wykonanym zalesieniem. Podniesiona w odwołaniu niedostępność sadzonek ze źródeł lub o parametrach wskazanych w planie zalesienia nie ma tu znaczenia. Organ wskazał, że w powyższej sytuacji strona powinna wystąpić do właściwego organu o zmianę planu zalesienia, nie zaś dokonywać zalesienia niezgodnie z zapisami obowiązującego planu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR o odmowie przyznania pomocy na zalesianie A.B. zwróciła się o pomoc w zatwierdzeniu wykonanego zalesienia. Podniosła, że decyzja jest bardzo krzywdząca, gdyż wraz z mężem zaciągnęła kredyt na wysoki procent na zakup sadzonek, koszty ich poszukiwania, bo w rejonie wsi S. nie było wszystkich gatunków oraz dowóz sadzonek do miejsca zalesienia. Miejsce to jest odległe o 150 km od miejsca zamieszkania. Zalesienia dokonała z myślą o rozwoju gospodarstwa rolnego z pozyskanych w ten sposób dotacji unijnych. W związku z kredytem na zalesienie ma obecnie ogromne straty. Teraz to ani las ani grunty rolne, na które do tej pory otrzymywała dopłaty za ich uprawę. Powtórzyła argumentację z odwołania dotyczącą pochodzenia sadzonek. Dodała, że modrzew został posadzony zgodnie z planem, co zakwestionowała jedynie druga komisja. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W związku z treścią skargi należy wskazać, że stosownie do art.1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U nr.153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta dokonywana jest według reguł określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U z 2012r. poz.270.). zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Wynika z nich, że sąd nie rozstrzyga bezpośrednio o prawach i obowiązkach obywateli i nie ma kompetencji do takiej ingerencji w działania właściwych organów jakiej żąda skarżąca tj. "pomocy w możliwości zatwierdzenia zalesienia". Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.a – c p.p.s.a. sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza akt administracyjnych nie dała podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej z tytułu zalesiania zostały uregulowane przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 329, ze zm.). Akt ten został wydany na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 i ust. 1a pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64 poz. 427 ze zm.). Przyznawanie płatności na zalesianie odbywa się w postępowaniu administracyjnym, w którym właściwy organ decyzją rozstrzyga, czy ubiegający się wnioskodawca jest rolnikiem spełniającym warunki uprawniające do otrzymania płatności. Organy Agencji obu instancji wskazały na wynikające z § 4 ust. 1 i § 12 ust. 2 rozporządzenia wymogi, których spełnienie przez rolnika ubiegającego się o pomoc jest obligatoryjne. I tak, w myśl § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 pomoc na zalesienie gruntów rolnych przyznawana jest rolnikowi, który: 1) jest wpisany do właściwej ewidencji, 2) zobowiązał się do wykonania zalesienia gruntów, na których do dania złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia zalesienia – zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach. Z dalszych przepisów wynika, że postępowanie toczy się etapami. W pierwszym z nich organ bada warunki wstępne możliwości ubiegania się przez daną osobę (podmiot) o pomoc finansową na zalesienie. W drugim etapie weryfikacji podlega to, czy rzeczywiście dokonano zalesienia gruntów deklarowanych we wniosku, we właściwym terminie oraz zgodnie z wymogami wskazanymi w § 11 rozporządzenia. Dla przyznania pomocy finansowej normodawca wymaga od rolnika nie tylko oświadczenia o zalesieniu gruntów zgodnie z planem, ale także potwierdzenia tego faktu przez nadleśniczego, o czym stanowi § 12 ust. 2 rozporządzenia. Trzeba wskazać, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U z 2011r. Nr.12 poz. 59 ze zm.) plan urządzenia lasu – to podstawowy dokument gospodarki leśnej, opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej. Zgodnie zaś z art.18 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy plan urządzenia lasu sporządza się z uwzględnieniem przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej oraz celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobu realizacji dla każdego drzewostanu. Wobec tego, że w tym zakresie konieczna jest określona wiedza, w art. 35 ust. 5 ustawy o lasach ustawodawca wskazał, że to nadleśniczy, na wniosek właściciela gruntu przeznaczonego do zalesienia sporządza plan zalesienia i potwierdza wykonanie zalesienia w przypadku zalesienia objętego przepisami o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego (.......). Zatem, jak już wyżej stwierdzono, w drugim etapie postępowania wszczętego wnioskiem rolnika o przyznanie pomocy finansowej z tytułu zalesienia, następuje weryfikacja wykonania zalesienia, która polega na ustaleniu zgodności między planem, a faktycznymi nasadzeniami. Stwierdzona przez Nadleśniczego Nadleśnictwa niezgodność nasadzeń tj. niewłaściwe rozmieszczenie gatunków biocenotycznych, niezgodna z planem strefa ekotonowa, niezgodna z planem więźba sadzenia modrzewia, brak określenia regionu pochodzenia dla brzozy oraz niezgodność regionu pochodzenia dla pozostałych gatunków sadzonek, spowodowała odmowę wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt dokonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia z dnia 11 lipca 2011r. Z kolei przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. jest jasny. Nakazuje on Kierownikowi Biura powiatowego Agencji odmówić przyznania pomocy na zalesianie, gdy rolnik nie złożył w wymaganym terminie oświadczenia wraz z zaświadczeniem potwierdzającym fakt dokonania zalesienia zgodnie z planem. W związku z argumentacją zawartą w odwołaniu, a powtórzoną w skardze trzeba zauważyć, że w działalności rolniczej, podobnie jak w każdej innej działalności gospodarczej istnieje ryzyko, że określone nakłady nie przyniosą zysku, a stratę. Jak słusznie zauważył to organ odwoławczy, w przypadku, gdy istniały trudności ze spełnieniem wszystkich wymogów planu, np. w zakresie pozyskania sadzonek z określonych szkółek, skarżąca powinna była uzgodnić ewentualną zmianę planu. Chyba nic jednak nie tłumaczy niezachowanie określonych stref nasadzeń, odstępów itp. Wystarczyło w tym zakresie dochować pewnej staranności, skonsultować się z Nadleśnictwem. Przeznaczenie określonych gruntów rolnych pod zalesienie oczywiście wiąże się z utratą dotychczasowych płatności. Ta okoliczność sama w sobie nie może jednak stanowić podstawy do uznania przez Sąd zasadności skargi. Warunkiem przyznania jakichkolwiek płatności jest spełnienie przez ubiegającego się o te płatności rolnika wszystkich wymogów przewidzianych w przepisach prawa unijnego jak i krajowego dla danych płatności. Bezsporne jest, że wobec braku potwierdzenia dokonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia, organy Agencji nie miały podstaw do przyznania pomocy. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.