I SA/Ol 659/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-11-03

Skład orzekający: Zofia Skrzynecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy klub sportowy, działający w formie stowarzyszenia, który nie prowadzi działalności gospodarczej i którego członkowie pracują społecznie, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i uzyskać ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże brak środków na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Klub sportowy działający w formie stowarzyszenia, który nie prowadzi działalności gospodarczej i którego członkowie pracują społecznie, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego), jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Sąd ocenia możliwość przyznania prawa pomocy, biorąc pod uwagę charakter działalności klubu, wysokość kosztów sądowych oraz aktualny stan majątkowy wnioskodawcy, w tym brak środków na rachunku bankowym i ograniczone możliwości ich pozyskania.
Stan faktyczny
Klub A złożył skargę na akt Samorządu Województwa dotyczący odmowy przyznania pomocy na realizację projektu. Klub wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację finansową i brak wiedzy prawnej w zarządzie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że klub powinien zabezpieczyć środki na koszty sądowe. Klub wniósł sprzeciw, argumentując, że pozyskanie środków jest niemożliwe z uwagi na brak możliwości realizacji projektu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 3 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Klubu A na akt Samorządu Województwa z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację projektu postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Klub A wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wymieniony w sentencji akt Samorządu Województwa z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na realizację projektu. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca, wskazując na trudną sytuację finansową, podniosła, że nie posiada środków pieniężnych, które pozwoliłyby na poniesienie kosztów postępowania. Oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś członkowie Klubu pracują społecznie. Klub prowadzi zadania, na które otrzymuje celowe wsparcie finansowe. W 2013 r. była to kwota 400 zł z Urzędu Miasta na organizację mistrzostw miasta w szachach oraz kwota 300 zł otrzymana od Banku na organizację turnieju szachowego dla dzieci. Klub nie posiada innych dochodów. Ponadto, w ocenie strony, uzasadnieniem dla ustanowienia radcy prawnego jest to, że w zarządzie stowarzyszenia nie ma osób, które posiadałyby dostateczną wiedzę prawną pozwalającą sprostać zawiłościom prawnym związanym ze sprawą. Postanowieniem z dnia 13 października 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, wskazując, że Klub prowadząc statutową działalność, powinien zabezpieczyć środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych m.in. poprzez pobór składek członkowskich, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Klub A podniósł, że osoby zainteresowane wdrożeniem projektu, o którego dofinansowanie Klub ubiegał się, nie podejmują nieracjonalnych wydatków. Z uwagi na to, że wdrożenie projektu jest na tym etapie praktycznie niemożliwe, stąd wystąpiła trudność w pozyskaniu środków na prowadzenie postępowania sądowego, która jest niezależna od Klubu. W związku zaś z brakiem podstaw do realizacji i rozliczenia projektu, poniesienie kosztów sądowych jest nieadekwatne do zamierzonego celu, któremu służyło złożenie wniosku o realizację projektu w lutym 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, następuje jeśli osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Według przywołanej wyżej regulacji to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, a użyte określenie: "gdy wykaże" oznacza, że to obowiązkiem strony jest przekonanie Sądu, iż znajduje się w sytuacji opisanej w dyspozycji przywołanego przepisu i nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać przy tym należy, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów sądowych, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy, oraz jej aktualnych możliwości płatniczych. Ponadto, w ocenie Sądu, w przypadku strony skarżącej, będącej klubem sportowym działającym w formie stowarzyszenia, którego statut nie przewiduje prowadzenia działalności gospodarczej, powyższe warunki przyznania prawa pomocy osobie prawnej powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem charakteru prowadzonej przez skarżący Klub działalności. Mając na uwadze powyższe, Sąd uwzględnił, że koszty sądowe powstałe na aktualnym etapie prowadzonego przez wnioskodawcę postępowania sądowego odpowiadają wysokości wpisu sądowego od skargi i wynoszą 200 zł. Zestawienie tej kwoty ze stanem majątkowym wnioskodawcy, który w 2013 r. ograniczał się wyłącznie do otrzymanego celowego wsparcia finansowego w łącznej kwocie 700 zł przeznaczonego na organizację dwóch imprez sportowych dla lokalnej społeczności, wskazuje, że powyższa kwota wpisu jest relatywnie wysoka w porównaniu do majątku Klubu. Ponadto w świetle oświadczenia skarżącego stan środków pieniężnych na rachunku bankowym aktualnie wynosi 0 zł. Reasumując, nawet jeśli kwota opłaty sądowej, którą strona byłaby zobligowana ponieść na obecnym etapie postępowania, stosunkowo nie jest wysoka, to na uwadze należy mieć, że obecnie nie posiada ona żadnych środków pieniężnych, zaś możliwość ich pozyskania jest ograniczona z uwagi na to, że Klub nie prowadzi działalności gospodarczej, a jego członkowie pełnią swe funkcje społecznie. Rozpoznając niniejszy wniosek, Sąd uwzględnił tym samym wyjaśnienia strony w kwestii przeznaczenia zgromadzonych dotychczas przez Klub środków pieniężnych na realizację celów statutowych, jak również argumentację dotyczącą braku środków na rachunku bankowym. Wobec powyższego Sąd uznał, że w opisanej we wniosku sytuacji zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na wykazanie przez Klub, że nie ma on realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, a dotychczasowy sposób udziału strony w postępowaniu sądowym, w tym sposób usunięcia braków w zakresie formalnych skargi w zakresie reprezentacji, przemawiał za celowością ustanowienia takiego pełnomocnika. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1, art. 245 § 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło