I SA/Ol 662/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia dotychczasowej decyzji i odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po wznowieniu postępowania Oddala skargę. ISA/OI 662/09 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , utrzymał w mocy decyzję Nr "[...]" z dnia "[...]" o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uzyskał informację, iż wszystkie grunty objęte zobowiązaniem ONW Z.K. przekazał w dniu 18 czerwca 2004 r. swojemu synowi M.K. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi wydającemu decyzję, Kierownik Biura Powiatowego postanowieniem z dnia "[...]" wznowił postępowanie administracyjne dotyczące przyznania ww. producentowi płatności. Organ I instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał za fakt niebudzący wątpliwości, iż Z.K. od dnia 18 czerwca 2004 r. nie prowadził działalności rolniczej, na zadeklarowanych we wniosku działkach rolnych, w związku z przeniesieniem ich posiadania na syna M.K. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że materiałem dowodowym, na którym oparł swoje rozstrzygnięcie w kwestii uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności, jest umowa dożywocia z dnia 18 czerwca 2004 r., oświadczenia Z.K. z dnia 23 stycznia 2008 r. i 12 czerwca 2009 r. Mając na uwadze fakt, iż Z.K. nie był na dzień wydania decyzji posiadaczem gruntów rolnych objętych wnioskiem, a także treść § 2 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późno zm.), zgodnie z którym "Płatność ONW udziela się producentowi rolnemu który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późno zm. ), oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej" obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Kierownik Biura Powiatowego uchylił na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa decyzję Nr "[...]" z dnia "[...]" o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 oraz odmówił Z.K. przyznania płatności z tytułu ONW na rok 2004. Z.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając: naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późno zm.) poprzez błędną wykładnię, - naruszenie § 6 ust 1 w związku z § 4 ust. 2 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późno zm.), - naruszenie art. 7 - art. 9 kpa, poprzez rażące naruszenie zasad postępowania ujętych w wyżej wymienionych przepisach, naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wydanie decyzji z pogwałceniem reguł postępowania zawartych w przepisach art. 7 - art. 9 kpa. W ocenie skarżącego organ I instancji nie dokonał dokładnej analizy jego pisemnych wyjaśnień z dnia 12 czerwca 2009 r., w których zgłosił wiele uwag do czynności podejmowanych przez organ, bezpodstawnie odrzucił zastrzeżenia dotyczące postępowania pracowników Biura Powiatowego ARiMR, którzy pracowali w 2004 r., a także niesłusznie nie dał wiary jego wersji zdarzeń, jakie miały miejsce w Biurze Powiatowym w 2004 r. Zdaniem odwołującego się twierdzenie organu I instancji, iż nie jest możliwe ustalenie czy pouczono go o brzemieniu § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., nie ma oparcia w jakimkolwiek dowodzie. W dalszej części odwołania Z.K. zarzucił organowi administracji, że w toku postępowania wznowieniowego nie podjął wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poruszał się zaś w swoich rozważaniach w sferze przypuszczeń i domysłów. Skarżący podniósł również, że nie przesłuchano w charakterze świadków pracowników w L. na okoliczność tego, czy w 2004 r. przedłożył pracownikom biura powiatowego akt notarialny z 18 czerwca 2004 r., co skutkowało naruszeniem art. 7 i art. 8 Kpa. Z.K. zarzucił także organowi I instancji rażące naruszenie, wyrażonej w art. 9 Kpa, zasady informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżący podał, że obowiązek informowania stron ciąży na organie administracji zwłaszcza wtedy, gdy strona po raz pierwszy zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi nie mając przygotowania na ich rozeznanie. Odwołujący się podkreślił, że okoliczności jego kontaktu z pracownikami Biura Powiatowego, którym okazał akt notarialny, nie zostały w ogóle zbadane, co godzi w zasadę dokładnego wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego, organ administracji nie miał prawa, przed wyjaśnieniem podnoszonych przez niego kwestii, wydać decyzji w trybie i na warunkach określonych w art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, gdyż sprawa nie dojrzała jeszcze do stanowczego rozstrzygnięcia. Z.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego ustalił i zważył, co następuje. W świetle wskazanego materiału dowodowego, organ I instancji po wznowieniu postanowieniem z dnia "[...]" postępowania, zaskarżoną decyzją uchylił w całości decyzję Nr "[...]" z dnia "[...]" o przyznaniu Panu Z.K. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 oraz odmówił ww. producentowi rolnemu przyznania płatności z tytułu ONW na rok 2004. Stosownie do brzmienia § 2 ust. 1 i 2 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późno zm.): 1. Płatność ONW udziela się producentowi rolnemu który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późno zm. ), oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Przedmiotowa płatność przysługuje posiadaczowi gruntów rolnych. Organ odwoławczy wskazał, że wobec powyższych rozważań, a także bezspornego ustalenia (przyznał to sam beneficjent), iż Z.K. nie był na dzień wydania decyzji, tj. "[...]" posiadaczem działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu ONW, organ I instancji miał obowiązek wzruszyć, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, decyzję dotychczasową oraz odmówić przyznania płatności z tytułu ONW za rok 2004. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego organ odwoławczy zaznaczył, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późno zm.) pomoc, o której mowa wart. 1 ust. 1 pkt 1-7, tj. m. in. wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana, zwracana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez kierownika jednostki organizacyjnej Agencji, a pomoc, o której mowa wart. 1 ust. 1 pkt 8, na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zaskarżoną decyzję wydał Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, a więc organ właściwy miejscowo, w związku z czym zarzut błędnej wykładni ww. przepisu jest dla organu odwoławczego całkowicie niezrozumiały. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z póź. zm.) płatność ONW przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją," właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Natomiast § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia określa stawki płatności ONW. Organ II instancji odrzucił także zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa oraz naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w aktach sprawy nie ma żadnej informacji o tym, że Z.K. składając wniosek o przyznanie płatności powiadomił pracowników Biura Powiatowego ARiMR z/s w L. o zamiarze przekazania gospodarstwa rolnego swemu synowi. Wobec powyższego sprawa przyznania płatności została rozstrzygnięta w oparciu o deklarację we wniosku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przekazanie posiadania gospodarstwa rolnego na Pana M.K. nastąpiło 18 czerwca 2004 r. Zgodnie z § 7 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późno zm.) w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania całości lub części gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania całości lub części gospodarstwa rolnego złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że ostatnim dniem, w którym M.K. mógł wystąpić z wnioskiem o przejęcie płatności po swoim ojcu Z.K. (wniosek transferowy), był dzień 23 lipca 2004 r. Wynikający z powyższego przepisu 35 dniowy termin, jest terminem materialnoprawnym (nieprzywracalnym), a więc takim, do którego nie ma zastosowania wynikająca z kodeksu postępowania administracyjnego instytucja przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Z.K. w skardze wniesionej do Sądu od powyższej decyzji zarzucił : naruszenie art. 74 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/204 przez brak zastosowania tego przepisu, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych .. (Dz. U z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm, naruszenie art. 7 - art. 9 kpa, poprzez rażące naruszenie zasad postępowania ujętych w wyżej wymienionych przepisach, naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wydanie decyzji z pogwałceniem reguł postępowania zawartych w przepisach art. 7 - art. 9 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreśli, że nie było podstaw do uchylenia decyzji i odmowie przyznania płatności, powielając argumentacje przytoczoną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodność z prawem oznacza przy tym zarówno zgodność z prawem krajowym jak i prawem wspólnotowym, w szczególności w sytuacji, gdy akty prawa krajowego wprost oparte są, bądź wynikają z przepisów prawa wspólnotowego które, co do zasady mają bezpośrednie. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ... (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.) – zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004", 2. W przypadku gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa. 3. Pomoc, o którą ubiega się przekazujący, przyznawana jest przejmującemu w przypadku gdy: a) w czasie przekazywania ustalanym przez Państwa Członkowskie przejmujący poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy; b) przejmujący przedstawia wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwe władze. Zgodnie z § 7 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późno zm.) w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania całości lub części gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania całości lub części gospodarstwa rolnego złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ odwoławczy zasadnie przyjął , że M.K. mógł wystąpić z wnioskiem o przejęcie płatności po swoim ojcu Z.K. (wniosek transferowy) w terminie do 23 lipca 2004 r. Wynikający z powyższego przepisu 35 dniowy termin, jest terminem materialnoprawnym (nieprzywracalnym), a więc takim, do którego nie ma zastosowania wynikająca z kodeksu postępowania administracyjnego instytucja przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W konsekwencji Sąd nie uznaje zarzutu naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wydanie decyzji z pogwałceniem reguł postępowania zawartych w przepisach w art. 7 - art. 9 kpa. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że organ nie udzielił mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Te wyjaśnienia i wskazówki są częścią składową wniosku o przyznanie płatności. Skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził, że zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencję o każdym fakcie , który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności. Skarżący tego obowiązku nie dopełnił. Oświadczenie na piśmie o przekazaniu gospodarstwa rolnego następcy i odpis aktu notarialnego złożył dopiero 23 stycznia 2008r., czyli po wydaniu decyzji o przyznaniu płatności. W związku z tym niezrozumiale są wywody skarżącego, że kontaktował się z pracownikami biura w tej kwestii. Zgodnie z pouczeniem skarżący zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencję o każdym fakcie, w tym przypadku o przekazania gospodarstwa rolnego następcy. W związku z tym nie można podzielić jego zarzutu, że nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny. W świetle powyższych rozważań Sąd zatem nie podziela zarzutu: naruszenie art. 74 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/204 przez brak zastosowania tego przepisu, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych .. (Dz. U z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm, ). Należy wskazać, że powołane w skardze zasady wyrażone w art. 7-9 kpa nie mogą powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych zaistniały podstawy do uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności. Z.K. nie był na dzień wydania decyzji, tj. "[...]" posiadaczem działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu ONW, gdyż na podstawie umowy dożywocia przekazał gospodarstwo rolne swemu następcy w dniu 18 czerwca 2004 r. Natomiast tekst tej umowy i oświadczenie na piśmie o przekazaniu gospodarstwa złożył dopiero 23 stycznia 2008r., a zatem po wydaniu decyzji o przyznaniu płatności. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.