I SA/Ol 667/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego K.Ś o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M.G., R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 sierpnia 2018 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 26 czerwca 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej WSA/post.1-sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 29 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.G., R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017r. Po sporządzeniu i doręczeniu na wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, przy piśmie z dnia 25 maja 2018 r. pełnomocnik radca prawny M. N.F. na mocy udzielonego pełnomocnictwa substytucyjnego przez radcę prawnego K.Ś. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w związku ze sporządzoną opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Do pisma załączyła ww. opinię. Postanowieniem z 5 lipca 2018 r. referendarz sądowy przyznał radcy prawnemu K.Ś., wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 26 czerwca 2018 r. tut. Sąd odrzucił jako niedopuszczalną sporządzoną i podpisaną osobiście przez skarżących skargę kasacyjną z dnia 18 czerwca 2018 r. Pismem z dnia 4 lipca 2018 r. zatytułowanym "Skarga na odrzucenie" skarżący M.G, R.G. złożyli zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 26 czerwca 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie Sądu z dnia 26 czerwca 2018 r. Odpis ww. postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 10 sierpnia 2018 r. Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżących zastępowany przez pełnomocnika substytucyjnego M.N.F. wniósł o przyznanie wynagrodzenia według norm przepisanych za sporządzenie opinii stwierdzającej brak podstaw do wniesienia zażalenia od postanowienia tut. Sądu z dnia 8 sierpnia 2018 r. odrzucającego zażalenie. Do pisma załączyła opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające zażalenie. Podstawą rozpatrzenia wniosku jest art. 250 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) stanowiący, iż wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem kryteriów określonych w ust. 2 pkt 1-4. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3). Opinia o braku podstaw do wniesienia zażalenia odnosi się do postępowania zażaleniowego, za które opłata w wysokości 120 zł przewidziana jest w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia. Wskazać należy jednak na utrwalony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem stronie pomocy prawnej. Pomoc prawna powinna przybrać wymiar realny, a ciężar wykazania, że została faktycznie udzielona stronie spoczywa na pełnomocniku (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, i z 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, orzeczenia.nsa.gov.pl; S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). W świetle powyższego, przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia nie może odbywać się mechaniczne, lecz poprzedzone musi być oceną okoliczności faktycznych konkretnej sprawy w celu ustalenia, czy podjęte przez niego czynności stanowią faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. Tylko w takim zakresie pomoc ta może być bowiem finansowana przez Skarb Państwa. Zauważyć należy, że celem pomocy prawnej udzielanej po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie jest - zależnie od okoliczności sprawy - podjęcie czynności umożliwiających wywiedzenie skargi kasacyjnej/zażalenia lub wyrażenie opinii o braku podstaw do wniesienia odpowiedniego środka odwoławczego. W niniejszej sprawie wyznaczony radca prawny wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. W takiej sytuacji nie da się zaliczyć podejmowania kolejnych działań, polegających na wydawaniu opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie tut. Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżących, do czynności stanowiących faktyczne udzielenie stronie skarżącej pomocy prawnej, skoro nie mogą one przybliżyć jej do celu w postaci zmiany wydanego w sprawie wyroku. Podjęte następnie przez pełnomocnika czynności polegające na wydawaniu opinii stwierdzającej brak podstaw do wniesienia środków zaskarżenia wnoszonych od rozstrzygnięć o charakterze czysto procesowym i związanych pośrednio z zamiarem kwestionowania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, uznać należy za czynności funkcjonalnie powiązane z wydaną wcześniej opinią. Kwestia wynagrodzenia nieopłaconej pomocy związanej z przygotowaniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została natomiast rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 5 lipca 2018r. Przyznane wówczas wynagrodzenie ma charakter ryczałtowy i obejmuje całość działań związanych z oceną możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym podejmowane później czynności, związane z rozstrzygnięciami czysto procesowymi, związanymi funkcjonalnie z wydaną wcześniej opinią nie powinny stanowić podstawy do przyznania odrębnego wynagrodzenia. Czynności te pozostawały bowiem w funkcjonalnym i merytorycznym związku z wydaną wcześniej opinią i traktowane mogą być jako kontynuacja lub uzupełnienie działań pełnomocnika związanych z oceną możliwości wniesienia środka zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Wobec powyższego charakter tych czynności nie uzasadnia przyznania w związku z ich podjęciem wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.