I SA/Ol 674/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-02-19

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie uzyskuje dochodów, utrzymuje się ze sprzedaży złomu i pożyczek od brata, posiada zadłużenie hipoteczne, a jego gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącego jest na tyle trudna, iż nie jest on w stanie samodzielnie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Pomimo posiadania gospodarstwa rolnego i budynków, nie generują one dochodu, a skarżący utrzymuje się ze sporadycznych źródeł i pożyczek, ponosząc jednocześnie stałe wydatki.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania sądowego. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodów, utrzymuje się z pożyczek od brata i sprzedaży złomu. Posiada gospodarstwo rolne i budynki wymagające remontu, które nie przynoszą dochodu, oraz zadłużenie hipoteczne. Jego miesięczne wydatki to opłata za mieszkanie i ubezpieczenie w KRUS. Argumentował trudną sytuację materialną jako osobę bezrobotną, niepełnosprawną i samotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. R. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 767/14 postanawia przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata Wnioskiem z dnia 16 lutego 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący A. R. zwrócił się o ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje dochodów. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni "[...]" oraz 10 budynków do remontu. Utrzymuje się z pożyczek, które udziela mu jego brat oraz z dochodów z tytułu sprzedaży złomu. Posiada zadłużenie w związku z ustanowioną na nieruchomości hipoteką. Miesięczne wydatki skarżącego to opłata za mieszkanie - 200 zł oraz ubezpieczenie w KRUS - 130 zł. Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał na fakt, iż jest osobą bezrobotna, niepełnosprawną i samotna. Nieruchomość rolna, którą posiada nie przynosi żadnego dochodu, budynki zaś wymagają kapitalnego remontu. Nie stać go na samodzielne opłacenie usług profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej wart. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie posiada stałego dochodu, utrzymuje się ze sporadycznego zbierania złomu i niewielkich kwot uzyskiwanych w formie pożyczki od brata mieszkającego za granicą. Sytuacja finansowa skarżącego jest zatem na tyle trudna, że nie będzie on w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sam zaś fakt posiadania domu nie może świadczyć o tym, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 i §2, art. 246 § 1 pkt 2 orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło