I SA/Ol 676/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-04-25

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy przyznawaniu wynagrodzenia radcy prawnemu z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, należy stosować przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. czy przepisy dotychczasowe, jeśli postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia?
Ratio decidendi
Do wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Sąd przyznał wynagrodzenie w kwocie 180 zł netto, powiększone o VAT, uznając, że nakład pracy pełnomocnika nie uzasadnia przyznania wyższego wynagrodzenia niż minimalne.
Stan faktyczny
Sąd rozpoznał wniosek radcy prawnego o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. skarga o wznowienie postępowania została odrzucona. Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przyznano prawo pomocy, a następnie pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dotyczył wynagrodzenia za sporządzenie tej opinii.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu L. K. kwotę 180 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększoną o należny podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego L. K. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. R. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Ol 809/14 postanawia przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz radcy prawnego L. K. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A. R. o wznowienie postępowania sądowego (k.9). Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 grudnia 2015r. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015r. Referendarz sądowy przyznała skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (k.33). Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Izba Radców Prawnych w Olsztynie wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu – radcę prawnego Ł. K. (k.43). W dniu 24 marca 2016r. wyznaczony radca prawny zapoznał się z aktami sprawy i wykonał fotokopie poszczególnych kart (k.46). Następnie w dniu 4 kwietnia 2016r. pełnomocnik strony złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego postanowienia. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości trzykrotności stawki minimalnej, z uwagi na nakład pracy pełnomocnika. Wniosek zawierał oświadczenie, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nie zostało na jego rzecz w całości ani w części uiszczone. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W analogicznej sytuacji Sąd Najwyższy, analizując treść przepisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych – w postanowieniu z 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZ 36/06 stwierdził, że przez pojęcie "zakończenie postępowania w (danej) instancji" trzeba rozumieć wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, a więc wydanie wyroku lub innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania wyroku. Podobnie należy rozumieć pojęcie "czasu zakończenia postępowania w danej instancji" użyte w cytowanym § 22 rozporządzenia z 22 października 2015 r. (por. postanowienie WSA z 18 lutego 2016 r., IV SA/Wr 93/15, publ. CBOiS). W rozpoznawanej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zostało wydane w dniu 7 grudnia 2015r. Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której sąd wydał orzeczenie kończące postępowanie w danej instancji, przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.), do rozpoczętego postępowania w kolejnej instancji, toczącego się od momentu wydania tego postanowienia, należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia, aż do czasu zakończenia postępowania w tej kolejnej (drugiej) instancji. Postępowanie sądowe w II instancji rozpoczęło się więc przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia i nie zostało zakończone przed tym dniem, a więc do wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia regulującego wysokość opłat z tytułu jego sporządzenia. Zgodnie z § 15 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy radcy prawnego, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.). W niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit b rozporządzenia dnia 28 września 2002r. Stosownie do jego treści stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1. W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot skargi, zastosowanie ma stawka minimalna, określona w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia (w sprawie wznowienia postępowania sądowego), wynosząca 240 zł Mając powyższe na uwadze stwierdzono, iż wyznaczonemu radcy prawnemu należne jest wynagrodzenie w kwocie 180 zł netto (240 zł x 75%), powiększonej o należny podatek VAT. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia w wysokości trzykrotności stawki minimalnej, z uwagi na jego nakład pracy wskazać należy, że przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż minimalna możliwe jest, gdy uzasadnia to niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r.). Nakład pracy pełnomocnika, ani też charakter przedmiotowej sprawy nie uzasadniają zasądzenia wynagrodzenia w wysokości wyższej niż wynagrodzenie minimalne. Aktywność radcy prawnego w wypełnianiu obowiązków nie przekraczała granic zwykłej staranności pełnomocnika, a jego wkład pracy włożony w sporządzenie przedłożonej opinii nie wykraczał poza należyte wykonywanie obowiązków pełnomocnika z urzędu na poziomie koniecznym dla realizacji prawa do sądu. Z podanych przyczyn, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło