I SA/Ol 677/09
WyrokWSA w Olsztynie2010-04-01
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wiesława Pierechod, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia egzekwowanej należności podatkowej, mimo wielokrotnego stosowania środków egzekucyjnych przerywających bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne nie powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia, jeżeli w trakcie jego trwania wielokrotnie stosowano środki egzekucyjne, o których podatnik został zawiadomiony, co zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej przerywa bieg terminu przedawnienia i powoduje jego ponowny bieg od dnia następującego po dniu zastosowania środka egzekucyjnego. Niezgłoszenie wierzytelności do masy upadłości nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, a jedynie pozbawia wierzyciela możliwości zaspokojenia się z masy upadłości, a po zakończeniu postępowania upadłościowego wierzytelność może być egzekwowana w zwykłym postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości podatkowych, argumentując, że wierzytelność uległa przedawnieniu, a organ egzekucyjny nie zgłosił jej do masy upadłości po ogłoszeniu upadłości skarżącego. Organy obu instancji odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że bieg terminu przedawnienia był wielokrotnie przerywany przez stosowanie środków egzekucyjnych, a niezgłoszenie wierzytelności do masy upadłości nie powoduje jej wygaśnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu E. S. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej z urzędu w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści) oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług w wysokości 52,80 zł ( pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy)
Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z akt administracyjnych wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]", nr "[...]" prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku A.T. w celu przymusowego wyegzekwowania należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu uzyskanego ze sprzedaży w dniu 21.11.1996r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu 9 kwietnia 1999r. w wyniku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2009r. zobowiązany zakwestionował zasadność prowadzonego wobec jego majątku postępowania egzekucyjnego, mającego na celu wyegzekwowanie, określonej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości. Bowiem przedmiotowa decyzja została wydana po ogłoszeniu w dniu "[...]" przez Sąd Rejonowy w O. upadłości zobowiązanego. Ponieważ Naczelnika Urzędu Skarbowego nie dokonał zgłoszenia powyższej wierzytelności do masy upadłości, to niemożliwe jest wyegzekwowanie należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości.
Po wezwaniu przez organ do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku z dnia 6 kwietnia 2009r., zobowiązany w piśmie z dnia 25 maja 2009r. wyjaśnił, że jego podanie należy traktować jako skargę na zaniechanie ze strony organu polegające na niezgłoszeniu przedmiotowej wierzytelności do masy upadłości. Ponadto zobowiązany podniósł, że przedmiotowa wierzytelność nie jest wymagalna, gdyż uległa przedawnieniu.
Pismem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 237 § 1 i art. 238 § 1 k.p.a., uwzględnił skargę na zaniechanie organu, polegające na niezgłoszeniu przedmiotowej wierzytelności do masy upadłości. Jednocześnie organ wyjaśnił, że niezgłoszenie wierzytelności nie wyklucza możliwości dochodzenia jej od upadłego po zakończeniu postępowania upadłościowego.
Natomiast postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]". Podstawą rozstrzygnięcia był art. 59 § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) – zwana dalej u.p.e.a.
Zdaniem organu, nie doszło do przedawnienia egzekwowanej należności. Pięcioletni bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 1.01.1997r. i został przerwany w dniu 14.02.2001r., w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony. Kolejnymi środkami egzekucyjnymi były zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę, w dniu 26.08.2002r. i 29.08.2005r., zajęcie rachunku bankowego z dnia 28.02.2007r. oraz zajęcie wierzytelności z dnia 19.03.2009r. Pomiędzy zastosowaniem tych środków egzekucyjnych nie minęło 5 lat.
Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia i rozpatrzenia sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nierozpatrzenie sprawy co do istoty oraz pominięcie istotnych zarzutów. Ponadto zobowiązany ponownie wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Wygaśnięcie obowiązku może nastąpić między innymi na skutek przedawnienia zobowiązań podatkowych. Z treści art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwana dalej O.p., wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 O.p.). W przedmiotowej sprawie egzekucja administracyjna ma na celu przymusowe wykonanie obowiązku zapłaty zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu uzyskanego ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Ponieważ sprzedaż miała miejsce 21.11.1996r., to bieg terminu przedawnienia egzekwowanej należności rozpoczął się z dniem 1.01.1997r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 9 kwietnia 1999r. w wyniku doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W trakcie postępowania egzekucyjnego organ I instancji zastosował szereg środków egzekucyjnych, o których zobowiązany został zawiadomiony: 14.02.2001r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, 26.08.2002r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie A, 29.08.2005r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie B, 9.03.2009r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Stosowane przez organ egzekucyjny środki egzekucyjne w odstępach czasu krótszych niż 5 lat, przerywające bieg terminu przedawnienia egzekwowanej należności podatkowej skutkują tym, że nie doszło do przedawnienia. Tym samym nie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci braku wymagalności egzekwowanego obowiązku.
Ponadto organ wyjaśnił, że w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji odniósł się wyłącznie do wniosku zobowiązanego dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na przedawnienie egzekwowanej należności. Natomiast zarzut niezgłoszenia dochodzonej wierzytelności do masy upadłości został rozpatrzony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w trybie art. 227 i następnych k.p.a.
Organ wskazał także, że Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia "[...]" ogłosił upadłość A.T., prowadzącego Przedsiębiorstwo A. Natomiast wskazana w tytule wykonawczym nr "[...]" należność ma charakter osobisty, niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł skargę domagając się jego uchylenia w całości i merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nierozpatrzenie sprawy co do istoty oraz pominięcie istotnych zarzutów podniesionych przez skarżącego w zażaleniu. Ponadto skarżący wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja określająca wysokość podatku do zapłaty została wydana po ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy w O. upadłości skarżącego. Pomimo dwukrotnych wezwań syndyka, organ I instancji nie zgłosił wierzytelności wynikającej z niezapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, wyegzekwowanie przedmiotowej wierzytelności stało się niemożliwe.
Ponadto skarżący stwierdził, że organ II instancji odniósł się jedynie do kwestii możliwości przedawnienia zobowiązania, natomiast lakonicznie odniósł się do zaniedbań jakich dopuścił się organ I instancji niezgłaszając przedmiotowej wierzytelności do masy upadłości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania obu instancji była kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na przedawnienie egzekwowanego zobowiązania pieniężnego. Podnoszony przez skarżącego zarzut niezgłoszenia dochodzonej wierzytelności do masy upadłości został rozpatrzony przez organ w trybie art. 227 k.p.a., w związku z czym zarzut ten nie mógł być rozpatrywany w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 59 u.p.e.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów.
W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym Sąd zbadał, czy zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa.
Egzekucja administracyjna jest wszczynana przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 u.p.e.a.). W tytule tym wierzyciel wskazuje m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, o czym stanowi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest zatem prowadzone w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule. W sytuacji, gdy podstawą prawną dochodzonej należności jest określone orzeczenie, np. decyzja organu podatkowego, egzekucji podlega kwota należna w świetle tego orzeczenia. Kwotę tę wierzyciel wskazuje w tytule wykonawczym, co ma ten skutek, iż w oparciu o ten tytuł wykonawczy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie, określona kwotowo należność, znajduje źródło (podstawę) w orzeczeniu wskazanym w tym tytule (por. wyrok WSA w Warszawie, III SA/Wa 1408/07, Lex nr 501563). Zatem w przypadku decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, ta właśnie decyzja stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i dochodzenia należności w kwocie wynikającej z tej decyzji. W przedmiotowe sprawie podstawą prawną dochodzonej należności jest ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" określająca skarżącemu zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu uzyskanego ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz odsetek za zwłokę. Ponieważ decyzja ta stała się ostateczna, na jej podstawie został wystawiony tytuł wykonawczy i jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do przeprowadzenia kontroli ostatecznej decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy.
W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą wystąpić okoliczności uniemożliwiające dalsze jego prowadzenie. Okoliczności te mogą mieć charakter przejściowy lub trwały. Wskutek zaistnienia tych pierwszych postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu, a w przypadku drugich – umorzeniu. Przyczyny uzasadniające umorzenie postępowania wymienione zostały w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Jedną z podstaw umorzenia jest sytuacja, gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Zdaniem skarżącego, w jego sprawie doszło do przedawnienia egzekwowanej należności i w związku z tym prowadzone postępowanie powinno zostać umorzone. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie do treści § 4 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005r., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Do dnia 31 sierpnia 2005r. art. 70 § 4 zdanie pierwsze O.p. stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. W drugim zdaniu § 4 art. 70 O.p. przewidziano, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Z kolei przed wejściem w życie art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), przepis art. 70 § 3 O.p. stanowił, że bieg terminu przedawnienia przerywa pierwsza czynność egzekucyjna, o której podatnik został powiadomiony, natomiast, zgodnie z art. 70 § 4 O.p., po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Na podstawie przepisu art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 143, poz. 1199 ze zm.), do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ustawy wymienionej w art. 1 (to jest Ordynacji podatkowej) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodne z przytoczonym unormowaniem art. 21 ustawy zmieniającej - bezpośrednie stosowanie znowelizowanego art. 70 § 4 O.p. do nieprzedawnionych w dniu 1 września 2005r., to jest w dacie wejścia w życie nowelizacji, zobowiązań podatkowych oznacza, że po przerwaniu, przed tą datą, biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym do zobowiązanego podatnika zastosowano środek egzekucyjny. Nie uwzględnia się przerwy spowodowanej postępowaniem egzekucyjnym, o której była mowa w tym przepisie w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 maja 2009 r., II FSK 189/08, POP z 2009 r. nr 4, poz. 56, z dnia 24 kwietnia 2008 r., II FSK 374/07, LEX nr 453004, z dnia 16 maja 2007 r., II FSK 668/06, LEX nr 338485, z dnia 12 kwietnia 2007 r., II FSK 518/06, POP z 2007 r. nr 5, poz. 68). W przedmiotowej sprawie dokonano czynności egzekucyjnej, mającej na celu wyegzekwowanie należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu uzyskanego przez skarżącego ze sprzedaży w dniu 21.11.1996r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, w dniu 6 kwietnia 1999r. poprzez wystawienie tytułu wykonawczego. Doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nastąpiło w dniu 9 kwietnia 1999r. Zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym, dokonanie czynności egzekucyjnej, o której zobowiązany podatnik został powiadomiony, przerwało bieg terminu przedawnienia, który jednak nie zaczął biec na nowo, ponieważ postępowanie egzekucyjne, w którym przeprowadzoną tą czynność, nie zakończyło się i stan taki trwał do dnia wejścia życie ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005r. Wobec wejścia w życie powoływanej ustawy, na podstawie jej art. 21, od dnia następującego po dniu zastosowania środka egzekucyjnego, zgodnie z nowym brzmieniem unormowania art. 70 § 4 O.p., powinien być liczony biegnący na nowo termin przedawnienia. Możliwe jest jednak kolejne przerywanie biegu przedawnienia w razie zastosowania następnych środków egzekucyjnych. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż organ I instancji zastosował szereg środków egzekucyjnych, o których zobowiązany został zawiadomiony: 14.02.2001r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, 26.08.2002r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie A, 29.08.2005r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie B, 9.03.2009r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Stosowane przez organ egzekucyjny powyższych środków egzekucyjnych powodowało przerywanie biegu terminu przedawnienia egzekwowanej należności. Nie można zatem uznać, że zaistniała przesłanka do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w postaci braku wymagalności egzekwowanego obowiązku.
Zdaniem skarżącego fakt, że w postępowaniu upadłościowym pomimo dwukrotnych wezwań syndyka, organ I instancji nie zgłosił wierzytelności wynikającej z niezapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych, to w tej sytuacji obecnie wyegzekwowanie przedmiotowej wierzytelności stało się niemożliwe. W konsekwencji, jego zdaniem, obowiązek wygasł i postępowanie egzekucyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Ten zarzut nie jest słuszny. W aktach administracyjnych ( k. 5 akt) znajduje się pismo Syndyka z dnia 18 lutego 1999r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z jego treści wynika, że wierzytelność ( wynikająca z decyzji podatkowej) zgodnie z prawem upadłościowym ( art. 150-1520 winna zostać zgłoszona do masy upadłości. Egzekucja wierzytelności wynikającej z tej decyzji wobec upadłego jest niedopuszczalna ( art. 60 do art. 63 Prawa upadłościowego). A zatem kwestia dopuszczalności egzekucji dotyczyła postępowania upadłościowego. Natomiast postanowieniem z dnia "[...]" Sąd Rejonowy w O. Wydział V Gospodarczy stwierdził ukończenie postępowania upadłościowego wobec A.T. właściciela Przedsiębiorstwa A. Powyższe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 217 Prawa upadłościowego. Po wykonaniu planu ostatniego podziału sąd stwierdzi postanowieniem ukończenie postępowania upadłościowego. Postanowienie będzie ogłoszone przez obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz w prasie lokalnej i doręczone upadłemu, syndykowi oraz członkom rady wierzycieli, a jeżeli dotyczy upadłości przedsiębiorstwa państwowego - także organowi założycielskiemu.
Prawo upadłościowe przewiduje w postępowaniu upadłościowym szereg orzeczeń, z których jedne rozstrzygają występujące w tym postępowaniu kwestie incydentalne i nie zamykają drogi dalszemu postępowaniu, inne zaś kończą postępowanie w dosłownym rozumieniu, tj. kończą całość sprawy. Orzeczeniami kończącymi postępowanie w sprawie upadłościowej są niewątpliwie te postanowienia, którym Prawo upadłościowe przypisuje takie znaczenie expressis verbis. Są to więc 1) postanowienia wydane na podstawie art. 196 po uprawomocnieniu się postanowienia zatwierdzającego układ oraz po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu zobowiązań masy upadłości i wierzytelności uprzywilejowanych oraz 2) postanowienia wydane na podstawie art. 217 po wykonaniu planu ostatniego podziału. Poza tymi postanowieniami, które Prawo upadłościowe nazywa wprost "kończącymi postępowanie upadłościowe", są jeszcze inne, które z natury swej mają taki charakter, jak np. przewidziane w art. 218 postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego. Inne postanowienia wydane w rozlicznych kwestiach wpadkowych jak dotyczące np. wyłączenia rzeczy z masy upadłości (art. 28 i nast.) albo zbliżone do nich swym znaczeniem postanowienia sądu dotyczące czynności wymienionych w art. 131 § 1 pr.up., nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie upadłościowe.( Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 14 grudnia 1996 r., I CKU 28/96, LEX nr 26375, Prok.i Pr.-wkł. 1997/2/39 26375).
Postępowanie upadłościowe jest szczególnym rodzajem postępowania egzekucyjnego -jest tzw. egzekucją uniwersalną. Niezgłoszenie wierzytelności w trakcie postępowania upadłościowego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania, pozbawia jedynie wierzyciela możliwości zaspokojenia się z masy upadłości. Z dniem ogłoszenia upadłości podatnik utracił możliwość korzystania i dysponowania majątkiem, który w całości wchodzi do masy upadłości. Po zakończeniu postępowania upadłościowego skarżący odzyskuje prawo do korzystania i dysponowania majątkiem. Niezgłoszone wierzytelności w trakcie postępowania upadłościowego, po zakończeniu postępowania upadłościowego, mogą być egzekwowane w zwykłym postępowaniu egzekucyjnym.
W ocenie Sądu, uzasadniony jest zarzut skarżącego dotyczący nierozpatrzenia przez organ odwoławczy wpływu nie zgłoszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wierzytelności podatkowej w postępowaniu upadłościowym. Jest to uchybienie procesowe, które nie powodowało konieczności wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Z rozważań Sąd wynika, iż przedmiotowa wierzytelności istnieje i może być egzekwowane. W związku z tym Sąd uznał , że stwierdzone uchybienie nie jest istotne, gdyż w ostatecznym rezultacie nie miało wpływu na rezultat sprawy. Brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
O przyznaniu wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu od Skarbu Państwa (kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i w oparciu o przepisy § 2 ust.3 i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02.163.1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło