I SA/Ol 679/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-11-17
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Renata Kantecka, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana wysokości premii zalesieniowej w drodze rozporządzenia, która nastąpiła po wydaniu ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie, narusza prawa nabyte beneficjenta, zwłaszcza w kontekście jednoczesnego przyznania płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana wysokości premii zalesieniowej na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. była zgodna z prawem. Pomimo obniżenia stawki premii, ogólne wsparcie finansowe dla rolnika wzrosło dzięki jednoczesnemu przyznaniu płatności bezpośrednich. Zmiana ta była możliwa na podstawie art. 163 k.p.a. jako przepisu szczególnego, a rozporządzenie zostało wydane w ramach ustawowego upoważnienia.Stan faktyczny
Skarżący otrzymał decyzje o przyznaniu pomocy na zalesianie, w tym premii zalesieniowej płatnej przez 15 lat. Następnie, na podstawie rozporządzenia zmieniającego, wysokość premii zalesieniowej została obniżona. Skarżący zarzucił naruszenie praw nabytych i pogorszenie swojej sytuacji finansowej. Organy administracji utrzymały w mocy decyzje zmieniające, wskazując na nowe przepisy unijne i krajowe, które umożliwiły przyznawanie płatności bezpośrednich do gruntów zalesionych, co w efekcie zwiększyło ogólne wsparcie dla rolnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca),, sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 17 listopada 2016r. sprawy ze skarg Z. D. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr “[...]", “[...]", “[...]" w przedmiocie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie oddala skargi
Z. D. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona"), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi na trzy decyzje Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej jako "ARiMR") z dnia "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 lipca 2012 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2012 do działki rolnej A o powierzchni 1,39 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" gmina B., obręb S.. W dniu "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. (dalej jako "organ I instancji") wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesienie w pomniejszonej wysokości przyznając stronie płatność z tytułu:
- wsparcia na zalesienie w wysokości 10.592,30 zł – płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,
- premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia : w wysokości 1.334,82 zł w pierwszym roku i 1.348,30 zł – od drugiego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym,
- premii zalesieniowej płatnej corocznie przez 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia : w wysokości 2.174,24 zł w pierwszym roku i 2.196,20 zł – od drugiego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym.
W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję, w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej –premia zalesieniowa, począwszy od 2015r., została ustalona w kwocie 1.654,10 zł.
W dniu 31 lipca 2012 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2012 do działki rolnej A o powierzchni 14,04 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" gmina B., obręb B.. W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesienie w pomniejszonej wysokości przyznając stronie płatność z tytułu:
- wsparcia na zalesienie w wysokości 106.802,20 zł – płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,
- premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia : w wysokości 13.482,61 zł w pierwszym roku i 13.618,80 zł – od drugiego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym,
- premii zalesieniowej płatnej corocznie przez 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia : w wysokości 21.961,37 zł w pierwszym roku i 22.183,20 zł – od drugiego roku uczestnictwa w programie zalesieniowym.
W dniu "[...]’ organ I instancji wydał decyzję, w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej –premia zalesieniowa, począwszy od 2015r., została ustalona w kwocie 16.707,60 zł.
Ponadto w dniu 30 lipca 2014 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2014 do działki rolnej A o powierzchni 20 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]’ gmina B., obręb B.. W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesienie przyznając stronie płatność z tytułu:
- wsparcia na zalesienie w wysokości 149.742,80 zł – płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,
- premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia : w wysokości 19.400 zł,
- premii zalesieniowej płatnej corocznie przez 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia : w wysokości 31.600 zł.
W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję, w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej – kwota premii zalesieniowej, począwszy od 2015r., została ustalona w wysokości 23.800 zł.
W decyzjach zmieniających wysokość premii zalesieniowej organ I instancji powołał się na §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz.346), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy pomoc na zalesianie gruntów rolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 została przyznana do gruntów, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.), kierownik biura powiatowego ARiMR zmienia decyzję o przyznaniu tej pomocy w części dotyczącej premii zalesieniowej przez dokonanie zmiany wysokości tej premii przysługującej od roku, w którym rolnik, któremu ta pomoc została przyznana, spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), uwzględniając odpowiednią stawkę określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia zmienianego w §1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Podkreślił, że dla gruntów, o których mowa w ww. przepisie została ustanowiona nowa stawka premii zalesieniowej w wysokości 1.190 zł/ha.
W odwołaniach od opisanych decyzji, strona wniosła o uchylenie ich w całości i umorzenie postępowania. Zarzuciła rażące naruszenie prawa w zakresie praw słusznie nabytych przez beneficjenta unijnych płatności oraz zasadę pogwałcenia zaufania obywateli do Państwa. Wobec dokonanej zmiany wysokości premii zalesieniowej przyznanej na okres 15 lat na podstawie ostatecznych decyzji odpowiednio: z"[...]" oraz "[...]" doszło do pogorszenia sytuacji prawnej i finansowej strony.
Po rozpatrzeniu tych odwołań Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżonymi decyzjami utrzymał w mocy opisane decyzje organu I instancji. W motywach rozstrzygnięć organ wskazał, że w dniu "[...]" strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności na 2015r. – wniosek o wypłatę, w którym wnioskowała o przyznanie pomocy na zalesienie m.in. do działek rolnych: K (o powierzchni 1,39 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" gmina B., obręb S.), J (o powierzchni 14,04 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" gmina B., obręb B.) oraz E (o powierzchni 20 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]’ gmina B., obręb B.).
Organ I instancji zasadnie, jak stwierdził organ odwoławczy, zmienił kwotę wysokości premii, gdyż producent rolny spełniał warunki określone w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, zgodnie z którym "kwalifikujący się hektar" oznacza każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych odpowiednio w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1728/2003 i który w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art.31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art.43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art.22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art.43 ust. 1-3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art.22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
W związku z powyższym od 2015r. do kwalifikującego się hektara płatności bezpośredniej można zaliczyć m.in. grunty zalesione zgodnie z art.43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, czyli zalesienie gruntów rolnych w ramach PROW 2007-2013, o ile obszary te zapewniły rolnikowi prawo do płatności w 2008r. w ramach jednolitej płatności obszarowej.
Organ II instancji nie zgodził się z zarzutami zawartymi w odwołaniach, gdyż wprowadzona zmiana przepisów była korzystna dla producentów rolnych. Do 2015r. do zalesionych działek nie mogli oni ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich. W związku z wprowadzonymi zmianami łączna wysokość wsparcia powierzchniowego (z tytułu premii zalesieniowej i płatności bezpośredniej) uległa zwiększeniu o 26% w stosunku do roku ubiegłego.
Reasumując, organ odwoławczy w pełni potwierdził prawidłowość ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez organ I instancji.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy:
- art.138 §1 pkt 1 w zw. z art.16 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz.23), dalej jako "k.p.a.", §2 rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji wydanej przez organ I instancji, co było działaniem nieuprawnionym z uwagi na brak podstawy prawnej wymienionej w art.16 §1 k.p.a. do zmiany ostatecznej decyzji,
- art.138 §1 pkt 1 w zw. z art.107 §1 i 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i błędne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji z uwagi na brak wskazania i uzasadnienia podstawy prawnej decyzji zmieniającej ostateczną decyzję administracyjną,
- art.138 §1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji i brak umorzenia postępowania prowadzonego przed ww. organem wbrew dyspozycji tego przepisu,
- art.155 w zw. z art.6 oraz art.8 k.p.a., poprzez nieuprawnioną zmianę decyzji ostatecznej, w wyniku bezpodstawnego uznania, że zachodzą przesłanki do reasumpcji decyzji organu I instancji z dnia "[...]" i "[...]",
- art.29 ust.1 pkt 1 i ust.1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz.173 ze zm.), dalej jako "ustawa z dnia 7 marca 2007r." w zw. z art.92 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zw. z §2 rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zmianę decyzji ostatecznej wydanej w stosunku do skarżącego, co było działaniem wadliwym z uwagi na brak odpowiedniego upoważnienia ustawowego przyznanego ministrowi właściwemu do wydania tego rozporządzenia w zakresie stanowienia o obowiązku nałożonym na kierowników biur powiatowych ARiMR dotyczącym zmiany uprzednio wydanych decyzji przyznających beneficjentom płatności na zalesianie w określonej wysokości (1.580 zł/ha/rok) i na określony czas,
- art.2, art.7, art.21 ust.1 oraz art.64 ust.1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art.6 i art.16 ust.1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu – skutkujące zmianą decyzji ostatecznej, na podstawie której skarżący uzyskał uprawnienie do otrzymania premii zalesieniowej (w konkretnej wysokości i przez określony czas), co stanowi wyraz braku poszanowania praw nabytych skarżącego.
W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
W pismach procesowych z dnia 18 października 2016r. strona podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i podkreśliła, że §2 rozporządzenia nie można uznać za materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonych decyzji. Zdaniem skarżącego jest to przepis procesowy, a nie prawa materialnego. Żaden przepis rozporządzenia, ani ustawy z dnia 7 marca 2007r. nie przewidują przesłanek zmiany decyzji ostatecznych. Podniósł, że art.29 ustawy z dnia 7 marca 2007r. nie przewiduje delegacji do uregulowania w rozporządzeniu zmiany dotychczasowych decyzji. Powołując treść art.21 ust.5 ustawy z dnia 7 marca 2007r. stwierdził, że decyzja może zostać zmieniona bez zgody podmiotu, który nabył prawa, ale jeśli nie ogranicza to nabytych przez niego prawa. Pierwotna decyzja zalesieniowa określa 15-letni okres wsparcia dla rolnika przekształcającego grunty rolne w celach zalesieniowych. Decyzję tę należy rozważać jako zawarcie przez skarżącego i organ swego rodzaju umowy dwustronnie zobowiązującej, a organ złamał umowne ustalenia. Stwierdził, że korzystne dla niego wsparcie finansowe jest – póki co – jednorazowe i nie jest pewne. W sprawie naruszono zasadę praw słusznie nabytych.
Na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. zarządził połączenie spraw o sygn. I SA/Ol 679/16, I SA/Ol 680/16, I SA/Ol 681/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenie ich dalej pod sygnaturą I SA/Ol 679/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi nie są zasadne.
Zasady i tryb kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zostały określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Sąd badając zaskarżone decyzje w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem ich zgodności z przepisami procedury administracyjnej, doszedł do przekonania, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej.
Premia zalesieniowa jest jedną z form pomocy na zalesianie wskazaną w § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2017-2013 (Dz.U. nr 48, poz.390 ze zm.) Zgodnie z powołanym przepisem premia zalesieniowa stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. Taka też premia została przyznana skarżącemu do wskazanych działek decyzjami z dnia "[...]" oraz "[.]". Zgodnie z załącznikiem nr 4 do ww. rozporządzenia część I pkt 1 lp. 3, premia ta wynosiła 1.580 zł/ha na rok.
W dniu 15 marca 2015 r. weszło w życie rozporządzenie zmieniające, które w § 1 pkt 4 zmieniło stawkę na kwotę 1.190 zł – dla gruntów kwalifikujących się na podstawie art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 do jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W § 2 rozporządzenia wskazano, że w przypadku gdy pomoc na zalesianie gruntów rolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 została przyznana do gruntów, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.), kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zmienia decyzję o przyznaniu tej pomocy w części dotyczącej premii zalesieniowej przez dokonanie zmiany wysokości tej premii przysługującej od roku, w którym rolnik, któremu ta pomoc została przyznana, spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), uwzględniając odpowiednią stawkę określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
Grunty, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, to każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Innymi słowy od 2015r. płatności bezpośrednie przysługują także do m.in. gruntów zalesionych w ramach PROW 2007-2013, o ile dany obszar zapewniał rolnikowi prawo do płatności w 2008r. w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Do 2015r. przepisy wspólnotowe nie zezwalały na wypłacanie płatności bezpośrednich do gruntów objętych zobowiązaniem zalesieniowym. Według Komisji Europejskiej jednolite płatności obszarowe mogą być przyznane do takich gruntów zalesionych pod warunkiem, że Państwo Członkowie zapewni brak nadkompensacji. Konieczne stało się zatem dostosowanie wysokości premii zalesieniowej. Obniżenie wysokości premii zalesieniowej z 1580 zł/ha/rok do 1190 zł/ha/rok dotyczy jedynie gruntów, do których – od 2015r. – mogą zostać przyznane płatności bezpośrednie. Zmiana została zatwierdzona przez Komitet Monitorujący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, uchwałą nr 100 z dnia 9 września 2014r., a następnie przesłana do Komisji Europejskiej, która zatwierdziła zmianę w tym zakresie (pismo nr ZF/JW./Ivdz D (2014) 41816). Powyższe wynika z uzasadnienia projektu rozporządzenia zmieniającego z dnia 10 marca 2015r.. Wysokość premii zalesieniowej w niższej stawce nadal jednak rekompensuje utracone średnie dochody związane z przeznaczeniem gruntów rolnych na leśne. W 2015r. suma wsparcia z tytułu premii zalesieniowej i płatności bezpośredniej do każdego hektara wynosiła 1643,70 zł, a zatem była większa od wcześniejszej stawki premii zalesieniowej o 63,70 zł /ha.
W sprawie nie jest sporne, że przedmiotowegrunty objęte premią zalesieniową są gruntami, o których mowa w powyższym art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia nr 1307/2013 oraz że do gruntów tych przyznane zostały na 2015 r. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. We wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, złożonym w dniu 17 czerwca 2015r., skarżący zadeklarował do płatności JPO L działki rolne: K, J i E, które położone są na działkach ewidencyjnych: nr "[...]" gmina B., obręb S., nr "[...]" gmina B., obręb B., nr "[...]’ gmina B., obręb B.. Płatność ta do wskazanych działek rolnych została skarżącemu przyznana decyzją z dnia "[...]".
Oznacza to, że wypełniła się sytuacja, o której mowa w § 2 rozporządzenia i wobec tego stanu faktycznego organ I instancji wydał decyzje zmieniające wysokość premii zalesieniowych przyznanych na podstawie decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że §2 rozporządzenia wydany został bez upoważnienia ustawowego, stwierdzić należy, że rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z 7 marca 2007r..
Powołany przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 stanowi, że minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:
a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,
b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,
c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa - w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,
d) działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,
e) działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy
- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań.
Tym samym, Sąd stwierdza, że rozporządzenie miało podstawę w przepisie ustawy z dnia 7 marca 2007r., a minister nie przekroczył udzielonego mu upoważnienia. Delegacją dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wprowadzenia regulacji dotyczącej zmiany decyzji o przyznanej pomocy przez dokonanie zmiany wysokości premii zalesieniowej jest przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Użyte w tym przepisie pojęcie "szczegółowe warunki i tryb przyznawania (...) pomocy" obejmuje swoim znaczeniem stanowienie o zmianie stawki pomocy (§1 pkt 4 rozporządzenia) i czynnościach organu będących skutkami tej zmiany, czyli wydawanie decyzji zmieniających decyzje (§2 rozporządzenia). Innymi słowy, minister upoważniony do określania szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy mógł w rozporządzeniu zmienić stawkę pomocy oraz zawrzeć kompetencję do wydawania decyzji zmieniającej decyzję ostateczną.
W konsekwencji powyższego można uznać, że §2 rozporządzenia jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art.163 k.p.a.. Z treści tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 działu II k.p.a., o ile przewidują to właśnie przepisy szczególne. Przepis ten nie został powołany przez organ w podstawach decyzji, niemniej miał on w sprawie zastosowanie. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art.1 pkt 1, tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W związku z powyższym, skoro zmiana decyzji ostatecznej nastąpiła w oparciu pośrednio o treść art.163 k.p.a., to nie mogła nastąpić na podstawie art. 155 k.p.a., stanowiącego, że organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art.155 k.p.a. i art.21 ust.5 ustawy z dnia 7 marca 2007r. uznać zatem należy za bezzasadne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.16 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że nie jest on zasadny. Przepis ten stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W przedmiotowej sprawie zmiana decyzji z "[...]" i "[...]" nastąpiła na podstawie art.163 k.p.a., a zatem w ramach przepisu art. 16 § 1 k.p.a.
Skarżący podniósł również zarzut bezprawnego uszczuplania nabytego decyzjami ostatecznymi uprawnienia, polegającego na otrzymywaniu przez 15 lat premii zalesieniowej w konkretnej wysokości, a następnie zmniejszenia tych kwot. Jak już wyżej wskazano, stawka premii zalesieniowej została zmniejszona z 1.580 zł/ha na rok do 1.190 zł/ha na rok. W kontekście argumentów skarżącego o ochronie praw nabytych nie można jednak pominąć, że §2 rozporządzenia stanowi o dokonaniu zmiany wysokość premii zalesieniowej wiążąc tę okoliczność z uprawnieniem do otrzymywania płatności bezpośrednich. O ile więc stawka premii zalesieniowej zmalała o 390 zł/ha na rok, to jednocześnie rolnik pozbawiony tej części stawki nabył prawo do jednolitej płatności obszarowej, której stawka wynosiła w 2015r. 453,70 zł/ha, zgodnie z § 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz.U. poz. 1619). Skarżącemu przyznano tę płatność, czego zresztą jak wyżej podniesiono nie kwestionuje. W istocie, w wyniku zmian wprowadzonych rozporządzeniem zmieniającym przyznano stronie wyższą kwotę niż tę, którą otrzymywała przed 2015 r. Jeśli zatem zmiany wprowadzone od 2015 r. są korzystniejsze finansowo dla rolnika, argumenty o uszczupleniu uprawnienia i pogwałceniu praw nabytych należy uznać za bezpodstawne.
Podsumowując, prawidłowa są decyzje organu zmieniające ostateczne decyzje o przyznaniu premii zalesieniowej. Brak powołania w podstawach prawnych art. 163 k.p.a. nie wpłynął na ich prawidłowość, ponieważ właściwie wskazano w nich przepis §2 rozporządzenia, będącego przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 163 k.p.a.
Wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji RP, a kwestionowane przez skarżącego rozporządzenie wydane zostało w zgodzie z upoważnieniem wynikającym z ustawy z dnia 7 marca 2007r.. Również argumenty dotyczące ochrony praw nabytych okazały się nieprzekonywujące wobec konkluzji, że zmiana wysokości premii zalesieniowej wiąże się dla skarżącego z korzyściami finansowymi związanymi z jednoczesnym przyznaniem jednolitej płatności obszarowej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargi jako niezasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło