I SA/Ol 68/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005r. sprawy ze skargi B. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. I SA/Ol 68/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 grudnia 2004r. Nr "[...]" w przedmiocie uznania zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego "[...]" za bezzasadny. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 5 lipca 2004r. Miejski Zespół Profilaktyki i Terapii Uzależnień wystawił B. A. tytuł wykonawczy nr "[...]" obejmujący należność z tytułu pobytu w ambulatorium dla nietrzeźwych w kwocie 250 zł. W ramach postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) dokonał, w dniu 14 września 2004r., zajęcia prawa majątkowego – renty B. A. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zobowiązany – B. A. pismem z dnia 20 września 2004r. wniósł skargę na czynność zajęcia wierzytelności w organie rentowym oraz zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego – nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postanowieniem z dnia 29 października 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Na postanowienie to zobowiązany wniósł zażalenie do Ministra Finansów. W sprawie wniesionego zarzutu organem właściwym rzeczowo był natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego, który pismem z dnia 28 września 2004r. wystąpił do wierzyciela – Miejskiego Zespołu Profilaktyki i Terapii Uzależnień, celem uzyskania wymaganego zgodnie z art. 34§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2002r. nr 110, poz.968 ze zm.) stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu. Postanowieniem z dnia 13 października 2004r. nr "[...]" Miejski Zespół Profilaktyki i Uzależnień nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku. Podniósł, iż obowiązek i sposób pobierania opłat za pobyt w ambulatorium dla nietrzeźwych wynika z art.42 ust.5 i 5a ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a wysokość opłaty nie przekracza maksymalnej wysokości określonej w §29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości. Na postanowienie to zobowiązany nie wniósł zażalenia. W konsekwencji powyższego, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2004r., Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzut nieistnienia obowiązku za bezzasadny. Podkreślił jednocześnie, iż zgodnie z art.34§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wypowiedź wierzyciela jest w przedmiocie tego zarzutu dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z opisanym postanowieniem nie zgodził się zobowiązany, który w piśmie z dnia 28 grudnia 2004r., stwierdził, iż organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie zbagatelizował niezakończoną procedurę w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, czym naruszył prawo. Zarzucił również, iż tytuł wykonawczy w oparciu, o który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne jest kuriozalny i spreparowany, gdyż określony w nim obowiązek nie istnieje. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wyjaśnił iż zamieszczenie przez B. A. w piśmie z dnia 20 września 2004r. żądań stanowiących przedmiot dwóch odrębnych środków zaskarżenia przysługujących zobowiązanemu wywołało skutek procesowy w postaci wszczęcia dwóch niezależnych postępowań prowadzonych przez dwa organy: Dyrektora Izby Skarbowej i Naczelnika Urzędu Skarbowego. Odmienny przedmiot i tryb każdego z postępowań wyklucza konieczność wstrzymania się przez którykolwiek z organów od załatwienia sprawy do czasu instancyjnego zakończenia postępowania, które było prowadzone przez drugi z organów. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że postępowanie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonego zarzutu zostało przeprowadzone zgodnie z trybem określonym w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, iż treść art. 34§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koresponduje z treścią art. 29§1 tejże ustawy, z którego wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Naczelnik Urzędu Skarbowego będąc związanym, wydanym w przedmiocie zarzutu nieistnienia obowiązku, ostatecznym postanowieniem wierzyciela, uznał zarzut za bezzasadny. Nadmienił, iż w obecnym stanie prawnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstawy do uwzględnienia zarzutu i obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. W skardze B. A. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie zwrotu wyegzekwowanej kwoty wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, zasądzenie nawiązki za bezprawne i bezzasadne umieszczenie w Izbie Wytrzeźwień oraz przeprowadzenie istotnego i wiarygodnego dowodu na okoliczność rzekomej nietrzeźwości i bezzasadnego zatrzymania w Izbie Wytrzeźwień. Podniósł, iż jego zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2004r. nie zostało jeszcze rozpatrzone, a Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, iż: "Postanowienie niniejsze jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania." Wniósł także o zbadanie zasadności i legalności jego zatrzymania w Izbie Wytrzeźwień. W kolejnych pismach procesowych skarżący podtrzymywał treść wywodów i wniosków skargi. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, cyt. dalej jako p.p.s.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia, którego podstawą mogą być przyczyny taksatywnie wymienione w art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie art.34 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie art.33 pkt 1-7,9,10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art.33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Nadto zgodnie z art.29 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Innymi słowy, tytuł wykonawczy jest wiążący dla organu egzekucyjnego. W rozpoznanej sprawie kwestią sporną jest ocena zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszonego na podstawie art.33 pkt 1 ww. ustawy. W piśmie z dnia 20 września 2004r., zażaleniu z dnia 28 grudnia 2004r., jak i skardze (k. 3,16 akt administracyjnych, k. 3-6 akt sądowych) B. A. powołuje się na nieistnienie obowiązku określonego w tytule wykonawczym wystawionym przez Miejski Zespół Profilaktyki i Terapii Uzależnień, obejmującym należność z tytułu pobytu w ambulatorium dla nietrzeźwych w kwocie 250 zł.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podkreślił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego uzyskał wymagane stanowisko wierzyciela. Postanowieniem z dnia 13 października 2004r. Miejski Zespól Profilaktyki i Terapii Uzależnień nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku objętego opisanym tytułem wykonawczym (k.9 akt administracyjnych). Z pisma wierzyciela z dnia 18 listopada 2004r. wynika natomiast, iż B. A. nie wniósł zażalenia na opisane postanowienie, które zostało jemu doręczone w dniu 2 listopada 2004r. (k. 14 akt administracyjnych). Zatem organ egzekucyjny, będąc związanym, ostatecznym postanowieniem wierzyciela prawidłowo uznał zarzut nieistnienia obowiązku za bezzasadny. Okoliczności podnoszone w skardze i pismach procesowych skarżącego mogły być natomiast podnoszone w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. Niesłuszny jest również zarzut wydania zaskarżonego postanowienia przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2004r. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zamieszczenie w piśmie z dnia 20 września 2004r. przez skarżącego dwóch środków zaskarżenia przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym spowodowało wszczęcie dwóch niezależnych postępowań prowadzonych przez inne organy. Ze względu na inny przedmiot i tryb tych postępowań organy właściwe do ich prowadzenia nie miały podstaw do wstrzymania się od załatwienia sprawy do czasu zakończenia jednego z tych postępowań. Odnośnie zapisu zawartego w przedostatnim akapicie zaskarżonego postanowienia, iż: "Postanowienie niniejsze jest ostateczne w administracyjnym toku postępowania.", stwierdzić należy, iż zapis ten dotyczy zaskarżonego postanowienia, jest częścią pouczenia o trybie zaskarżenia. Zapis ten nie odnosi się, jak wywodzi skarżący, do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2004r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak również zasad postępowania administracyjnego i na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę, jako niezasadną, oddalił.