I SA/Ol 686/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i pobranej nienależnie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z 9 grudnia 2015 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Zobowiązania Spółki przekraczają zakres posiadanego majątku. Nadto w związku z rozpoczęciem roku szkolnego dużą cześć budżetu Spółką przeznaczyła na zakup pomocy dydaktycznych. Ze złożonego oświadczenia wynika również, że wysokość kapitału zakładowego , majątku lub środków trwałych strony wynosi 6.500 zł. Wartość środków trwałych za ostatni rok według bilansu wyniosła "[...]" zł. Nadto za ostatni rok obrotowy strona poniosła stratę, która według bilansu wyniosła "[...]" zł. Na rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku strona posiadała środki w kwocie "[...]" zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., generalną zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek środków postępowania czy dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że osoba prawna taka jak Spółka - podobnie, jak też inna jednostka organizacyjna - zobligowane są do zapewnienia środków na prowadzenie działalności określonej czy to w umowie czy też w statucie. Określając cele i formy działania, jej wspólnicy czy też założyciele, powinni zatem przewidywać środki, z jakich będzie finansowana działalność statutowa. Chcąc realizować działalność m.in. poprzez występowanie w postępowaniach administracyjnych i procesach sądowych musi się ona więc liczyć także z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oceniając sytuację finansową na podstawie złożonych przez Spółkę oświadczeń należy stwierdzić, iż skarżąca Spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Z przedstawionego oświadczenia wynika, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Powyższe potwierdza także załączony do akt sądowych odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro, w odniesieniu do strony skarżącej nie zainicjowano wymienionych wyżej postępowań, nie można mówić o występowaniu przesłanki niewypłacalności pomimo, iż wskazuje, że poniosła stratę za ostatni rok obrotowy w kwocie "[...]" zł. Dodatkowo z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że pomimo jak oświadczyła trudnej sytuacji materialnej w związku z rozpoczęciem roku szkolnego znaczną część budżetu zainwestowała w zakup pomocy dydaktycznych. Przerzucenie w tej sytuacji ciężaru poniesienia kosztów sądowych na Budżet Państwa czyli na ogół obywateli, w sytuacji gdy podmiot gospodarczy swoje środki budżetowe inwestuje, nie spełnia przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jak i jest niezgodne z art. 84 Konstytucji RP. Wykazana przez stronę strata nie świadczy także o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe, które na danym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w kwocie 200 zł. Podkreślić bowiem należy, że na koncie bankowym na dzień 30.11.2015 r. Spółka posiadała środki finansowe w kwocie "[...]" zł, które to pozwalały stronie na opłacenie niezbędnego dla rozpozna skargi Spółki wpisu. Spółka posiada ponadto kapitał zakładowy o wartości "[...]" zł oraz środki trwałe o wartości "[...]" zł. Nadto Kodeks Spółek Handlowych przewiduje instytucję czasowych wkładów wspólników tzw. dopłat. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki. Celem zaś dopłat jest przekazanie środków finansowych przez wspólników na dofinansowanie prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych i ewentualnie opłacenie kosztów zastępstwa procesowego. W sytuacji zatem, gdy Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi niezbędnymi do opłacenia takich koniecznych wydatków, udziałowcy Spółki mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot prawa, poprzez dofinansowanie działalności spółki. Podkreślić przy tym należy, że aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników". Tym samym twierdzenie, iż Spółka nie posiada możliwości zdobycia środków pieniężnych na opłacenie należnych kosztów sądowych nie jest prawdziwe. Zestawienie tych informacji z wartością należnych kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, przemawia za uznaniem, iż brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.