I SA/Ol 69/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki cywilnej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 2 marca 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF), skarżący Z. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 2,508 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi on działalność gospodarczą z której nie osiąga dochodu. Utrzymuje się z emerytury w wysokości około 1.700 zł miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, która otrzymuje emeryturę w wysokości około 1.400 zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny wynosi 3.100 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie wykazał żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych. Argumentując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż uzyskiwane obecnie dochody i szacunkowo obliczone koszty utrzymania rodziny z uwzględnieniem obciążeń i długów nie pozwalają na uiszczenie kosztów sądowych bez istotnego uszczerbku dla stabilizacji i egzystencji rodziny. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 9 marca 2010 r. wezwano zainteresowanego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 30 marca 2010r. oświadczył, iż z uwagi na brak możliwości skompletowania żądanych dowodów w wyznaczonym terminie, cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych. Jednocześnie załączył kserokopię dowodu uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.508 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 2 marca 2010 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż skarżący cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz fakt, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku również z tym, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie cofniętego wniosku, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.