I SA/Ol 691/09
WyrokWSA w Olsztynie2010-04-08
Skład orzekający: Włodzimierz Kędzierski, Wiesława Pierechod, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy ARiMR prawidłowo odmówiły przyznania płatności obszarowych i nałożyły sankcje, opierając się na wynikach kontroli przeprowadzonych bez obecności rolnika i bez należytego odniesienia się do jego zarzutów i wniosków dowodowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy ARiMR nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Pominięto wnioski skarżącego o przeprowadzenie kontroli w jego obecności oraz nie odniesiono się do zgłaszanych przez niego dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem zastosowania prawa materialnego.Stan faktyczny
Rolnik złożył wnioski o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) i płatności na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na łączną powierzchnię 3,58 ha. Kontrole na miejscu wykazały nieprawidłowości dotyczące powierzchni i utrzymania działek rolnych, co skutkowało odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji. Rolnik kwestionował wyniki kontroli, twierdząc, że nie dotyczyły one jego działek i że nie został o nich powiadomiony. Organy ARiMR utrzymały w mocy decyzje organu I instancji, odrzucając zarzuty rolnika.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzające je decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant Krzysztof Dzieliński, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010r. sprawy ze skarg E. S. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" i nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz nałożenia sankcji wieloletnich i odmowy przyznania płatności ONW oraz nałożenia sankcji wieloletnich I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.
W dniu "[...]" . do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęły wnioski E.S. o przyznanie płatności na rok 2008 z tytułu JPO i ONW. Producent rolny zadeklarował w nich 3 działki rolne o łącznej powierzchni 3,58 ha do objęcia przedmiotowymi płatnościami. Dnia "[...]". w gospodarstwie producenta rolnego przeprowadzono kontrolę na miejscu, w trakcie której stwierdzono nieprawidłowości na dwóch zadeklarowanych działkach. Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wynosiła 2,06 ha. Do wyników tej kontroli na miejscu producent rolny wniósł zastrzeżenia. Powtórna kontrola na miejscu przeprowadzona została w dniu "[...]". W wyniku tej kontroli stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz nieprzestrzeganie dobrej kultury rolnej na części powierzchni dwóch deklarowanych działek rolnych. Powierzchnia stwierdzona podczas tej kontroli wynosiła 2,19 ha, a powierzchnia kwalifikująca się do płatności – 1,70 ha. Strona nie brała udziału w żadnej z tych kontroli.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. dwoma decyzjami z dnia 26 czerwca 2009 r. odmówił przyznania stronie płatności na rok 2008 z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożył sankcję w wysokości 637,90 zł oraz odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008 i nałożył sankcję w wysokości 496,32 zł. Sankcje będą potrącane z przyznanych płatności, do których rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
W odniesieniu do żądania strony dotyczącego przyznania obu wnioskowanych płatności do powierzchni 3,58 ha, organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, iż w związku ze stwierdzeniem różnicy pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu, która wynosiła 1,70 ha, płatności zostały odmówione i nałożono sankcje. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu, wynosi 110,59 %.
Od powyższych decyzji odwołanie wniósł producent rolny argumentując, iż krzywdzące są wyniki kontroli na miejscu z dnia "[...]" r., podczas której stwierdzono rozbieżności co do powierzchni działek i ich wielkości, oraz sposobu ich wykorzystania. Skarżący wskazał, że jeszcze nie została przeprowadzona kontrola działek rolnych, która miała się odbyć w jego gospodarstwie rolnym położonym w Z. pow. O. W związku z tym, producent rolny wniósł o przyśpieszenie kontroli działek rolnych oraz o powiadomienie go o terminie kontroli.
W dniu "[...]" r. E. S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B.oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy oraz wniósł w nim dodatkowe uwagi, w których podkreślił, że zdjęcia A i B nie przedstawiają rzeczywiście jego działek oraz, że w 2008 r. jego działki były dwukrotnie koszone i była zbierana trawa, a jesienią był wypas około 30 sztuk krów. Na potwierdzenie powyższego wskazał świadków. Nadto zaznaczył, że w 2009r. przez 101 dni był "pod telefonem", a nie był powiadomiony o kontroli. Skarżący dodatkowo poprosił o kontrolę.
Dnia "[...]" r. producent rolny dodatkowo zaznaczył, iż wg nakazu płatniczego Urzędu Miasta M. oraz aktu notarialnego - powierzchnia jego działek wynosi 3,58 ha. W dalszej części oświadczenia wskazał, że podobne działki są po drugiej stronie szosy nr 53 Olsztyn – Warszawa oraz podobne są działki należące do innej osoby, która nie pobiera dopłat rolnych, ponieważ jest w USA.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzjami z dnia "[...]" r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.
W uzasadnieniu wskazał, iż E. S. wnioskami złożonymi w Biurze Powiatowym ARiMR w B. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do powierzchni 3,58 ha.
Organ odwoławczy podał, że w dniu "[...]" r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu (protokół "[...]"). Zgodnie z protokołem z kontroli, wnioskodawca nie został o niej powiadomiony. Przeprowadzona kontrola na miejscu wykazała konieczność zastosowania następujących kodów pokontrolnych: DR 10 - cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, DR 13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR 33 - cała działka rolna nie jest gruntem rolnym;
W wyniku kontroli stwierdzono różnicę między deklarowaną powierzchnią działek (3,58 ha), a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli (2,06 ha). Na działce A wykryto nieprawidłowości obejmujące kod DR10, DR13+,DR33, natomiast na działce B wykryto nieprawidłowości oznaczone kodem DR13+.
Dnia "[...]" r. przeprowadzono powtórną kontrolę na miejscu (protokół nr "[...]"), bez obecności producenta rolnego. Kontrola wykazała rzeczywiście użytkowane grunty rolnicze oraz konieczność zastosowania odpowiednich kodów pokontrolnych, usuwając przy tym kody DR 10 i DR 33:
- opisany wyżej kod DR 13+;
- DR 14 – stanowiący, iż norma DKR nie jest przestrzegana na działce konsekwencją tego błędu jest ewentualne naliczenie sankcji wynikających z nieprzestrzegania minimalnych norm w ramach dobrej kultury rolnej;
- DR 18 - stanowiący, że na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej - wykluczona zostaje zadeklarowana powierzchnia działki rolnej oraz zostaną naliczone sankcje wynikające z przedeklarowania powierzchni;
W wyniku kontroli określono powierzchnię kwalifikującą się do płatności w wysokości 1,70 ha. Na działce A wykryto nieprawidłowości obejmujące kod DR13+, DR14, DR18, natomiast na działce B wykryto nieprawidłowości oznaczone kodem DR13+ oraz stwierdzono, że na działce A znajdują się ślady po wyciętych sosnach, co świadczy, iż działka nie była użytkowana. Zaistniałe nieprawidłowości udokumentowano na fotografiach.
W związku z wnioskiem strony o przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu gospodarstwa w jego obecności (wniosek z dnia "[...]" r.) i zarzutami podniesionymi przez niego w odwołaniu, Biuro Kontroli na Miejscu M. Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadziło analizę dokumentacji z przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego i stwierdziło, że zarzuty w tym przedmiocie są bezzasadne.
Organ odwoławczy wskazał również, iż raport z kontroli z dnia 26 marca 2009 r. został sporządzony zgodnie z instrukcją realizacji kontroli powierzchniowych, a kontrolę gospodarstwa przeprowadzono prawidłowo. Powołano także art. 23 ust. 2 oraz art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), zgodnie z którym, kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, można powiadomić o niej producenta rolnego z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin. Jednak nieobecność producenta podczas kontroli nie wpływa na przebieg czynności kontrolnych oraz na ważność wyników kontroli.
W odniesieniu do jednolitych płatności obszarowych wskazano, że producent rolny, aby otrzymać w/w płatności, musi zadeklarować we wniosku te grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, które kwalifikują się do objęcia powyższą płatnością, oraz powołano treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170 poz. 1051 z 2008 r. ze zm.).
Natomiast odnosząc się do płatności ONW podano, że producent rolny, aby otrzymać wskazane płatności, musi zadeklarować we wniosku te grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, które kwalifikują się do objęcia powyższą płatnością. Wskazano również, iż warunki jakie musi spełnić rolnik, aby uzyskać pomoc ONW, określa § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 68 poz. 448 ze zm.).
Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący składając wniosek o przyznanie płatność na rok 2008, musiał liczyć się z możliwością skontrolowania zadeklarowanych we wniosku działek rolnych. Organ II instancji odniósł się do kwestii przyporządkowania określonych zdjęć załączonych do protokołu kontroli, do kontrolowanych działek.
Nadto organ odwoławczy podkreślił, że strona ubiegając się o przyznanie danych płatności i wypełniając wniosek o ich przyznanie powinna sama dokonać pomiarów gruntów rolnych, do których ubiega się o przyznanie płatności. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługują płatności bezpośrednie, jak i płatności ONW, to powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywana do celów rolniczych (pod uprawy rolne). Oznacza to, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Wobec powyższego we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, należało podać rzeczywistą powierzchnię działek rolnych, które nie zawsze pokrywają się z powierzchnią uwidocznioną w akcie notarialnym, czy nakazie płatniczym dotyczącym podatku.
Ponadto dodano, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.) to na skarżącym spoczywa ciężar udowodnienia swoich twierdzeń przedstawionych w złożonych oświadczeniach. Zobowiązany on był przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Strona nie wykazała skutecznie, że stan na gruncie odbiegał od stwierdzonego i opisanego w protokole z czynności kontrolnych.
Podkreślono, że w niniejszej sprawie, w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa oraz o dokumentację wynikającą z przeprowadzonych kontroli na miejscu, po wykryciu różnic, między zadeklarowaną powierzchnią, a rzeczywiście stwierdzoną powierzchnią, po stronie organu administracji istniał obowiązek nałożenia odpowiednich sankcji.
Powołując treść art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U. L 345 z 20.11.2004, str. 1 ze zm.), organ odwoławczy podał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu, klasyfikująca się do płatności JPO oraz płatności ONW - wynosiła 1,70 ha, co w stosunku do powierzchni deklarowanej (3,58 ha), daje procentową różnicę wynoszącą 110,59 %. Powyższe skutkowało odmową przyznania określonych płatności i nałożeniem odpowiednich sankcji.
W ocenie organu II instancji skarżący przy wypełnianiu przedmiotowego wniosku dopuścił się winy polegającej, co najmniej na niedbalstwie. Producent rolny nie powinien składać wniosku o płatność bez uprzedniego zweryfikowania pod kątem zgodności ze stanem faktycznym działek, które zadeklarował we wniosku w 2008 r.
Na powyższe decyzje E. S. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżący podał, że odmówiono mu przyznania płatności JPO oraz płatności ONW, a także nałożono sankcje, na podstawie kontroli, która nie dotyczyła jego działek i na podstawie zdjęć, które nie odzwierciedlały w ogóle jego działek. W/w zwracał się z prośbą o powtórną kontrolę, w czasie której chciał być obecny. Jego wnioski nie zostały jednak uwzględnione oraz nie zostali przesłuchani wnioskowani świadkowie. Skarżący zwrócił się także o uwzględnienie argumentów powołanych w pismach do ARiMR.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
W pismach procesowych z dnia "[...]". skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego bądź wizji lokalnej spornych działek, celem podania dokładnych granic działek. Ponadto wniósł o zdjęcie sankcji karnych w JPO i UPO nałożonych na niego za rok 2009.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z kolei art.134 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.
W rozpoznanej sprawie spór dotyczy ustaleń faktycznych. Skarżący kwestionuje bowiem poprawność przeprowadzonych dwukrotnie kontroli na miejscu i podnosi, że nie dotyczą one jego gospodarstwa rolnego.
W toku postępowania skarżący kilkakrotnie wnosił o przeprowadzenie kontroli w jego obecności celem wskazania dokładnych granic spornych działek. Jednakże zarówno kontrola przeprowadzona w dniu "[...]"., jak i kontrola z dnia "[...]"., odbyły się bez udziału strony. W aktach sprawy nie ma przy tym żadnych dowodów świadczących o podjęciu próby zawiadomienia strony o przeprowadzeniu kontroli. Jedynie w piśmie M.Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]". zaznaczono, iż pracownikom Agencji, mimo prób, nie udało się skontaktować ze stroną celem powiadomienia o kontroli.
Zaznaczyć jednocześnie należy, iż w aktach sprawy nie ma również zastrzeżeń do raportu z dnia "[...]"., wniesionych przez producenta rolnego. Zastrzeżenia te były, jak wynika z akt sprawy, podstawą przeprowadzenia kolejnej kontroli w dniu "[...]" Tym samym nie można stwierdzić, czy i w jakim zakresie zastrzeżenia skarżącego zostały wzięte pod uwagę przez kontrolujących podczas ponownej kontroli na miejscu. Zastrzeżenia te winny znajdować się w aktach sprawy, gdyż organ zobligowany jest do rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Podkreślić również należy, iż w dwóch pismach z dnia "[...]" skarżący jednoznacznie stwierdzał, iż na zdjęciach nie widnieją jego działki A i B . Wskazywał również na dowody w postaci świadków, którzy uczestniczyli w pracach rolnych oraz wypasali zwierzęta na spornych działkach w 2008r., co miało świadczyć o utrzymaniu spornych gruntów w dobrej kulturze rolnej w 2008r. Organ nie odniósł się w żaden sposób do powyższego. Jeżeli organ miał wątpliwości czy uznać powyższe pismo wskazujące świadków za formalnie złożone wnioski dowodowe winien z odpowiednim pytaniem zwrócić się do skarżącego. W pismach tych po raz kolejny także producent rolny wniósł o przeprowadzenie kontroli na miejscu w jego obecności, podnosząc iż w pobliżu znajdują się podobne do spornych działki rolne.
Organ odwoławczy nie korespondował ze skarżącym w przedmiocie wyjaśnienia powyższych kwestii. Zwrócił się jedynie do organu, który przeprowadzał kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącego celem ustosunkowania się do stanowiska producenta rolnego. Organ ten z kolei bardzo lakonicznie podtrzymał swój raport i wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu "[...]". (pismo z dnia "[...]".).
Taki sposób procedowania nie może zasługiwać na aprobatę. Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadząc postępowania administracyjne w sprawie przyznania określonego wsparcia finansowego zobowiązane są stać na straży praworządności, a także zobowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. O powyższym stanowi art.3 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. nr 35, poz.217 ze zm.).
Pierwszy z wymienionych obowiązków organu stanowi powtórzenie zasady praworządności zawartej w art.6 Kodeksu postępowania administracyjnego. W doktrynie wyrażony został pogląd, iż wyeksponowanie tej zasady ma podkreślać, iż mimo wprowadzonych zmian proceduralnych do przedmiotowych postępowań, zasada praworządności jest nadal zasadą obowiązującą w postępowaniach prowadzonych przez organy Agencji (por. "Szczególne zasady postępowania administracyjnego obowiązujące w sprawach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa" Elżbieta Kremer w Zeszytach Naukowych Sądownictwa Administracyjnego nr 5 z 2008r., str.38). Oznacza to zobowiązanie organów do przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.
Zgodnie natomiast z drugim z wymienionych obowiązków, organ jest zobligowany do wyczerpującego rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organy nie są w omawianych postępowaniach zobligowane do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego, jak w postępowaniu prowadzonym na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego ( art.77 §1 k.p.a.). Obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Analogiczne postanowienia zawarł ustawodawca w art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.). Stosownie do wymienionego przepisu to na producencie rolnym spoczywa ciężar udowodnienia jego twierdzeń i to producent rolny powinien dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek.
W rozpoznanej sprawie jednakże, jak już wcześniej zauważono, skarżący nie pozostawał bierny - wielokrotnie wnosił o przeprowadzenie kontroli na miejscu spornych działek rolnych w jego obecności w celu dokładnego pokazania ich granic. Konsekwentnie przy tym skarżący podtrzymuje swoje stanowisko, iż kontrolą nie objęto jego działek lecz inne, podobne działki. Do tych zarzutów organ się nie ustosunkował w zaskarżonej decyzji, z góry zakładając prawdopodobnie, że taka pomyłka nie jest możliwa. Nadto skarżący wskazywał dowody mające świadczyć o rolniczym użytkowaniu spornych działek i ich utrzymywaniu w dobrej kulturze rolnej w roku 2008. Również do tej kwestii organ się w ogóle nie odniósł.
Bezpodstawnie organ stwierdził zatem, że skarżący nie wykazał skutecznie, że stan na gruncie odbiegał od stwierdzonego i opisanego w protokole z czynności kontrolnych.
W konsekwencji powyższego Sąd stwierdził, że organy nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pominęły wnioski skarżącego o przeprowadzenie kontroli na miejscu w jego obecności – zgłaszane kilkukrotnie w toku całego postępowania – i nie odniosły się w żaden sposób do wnioskowanych przez niego dowodów. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala bowiem na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, przystającego do tego stanu.
Dopiero po dokonaniu kontroli na miejscu spornych działek w obecności producenta rolnego, jednoznacznym wyjaśnieniu, że kontrolowane działki rolne należą do skarżącego i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 18 marca 2008r. o przyznanie płatności.
Na podstawie art.106 §3 p.p.s.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego, gdyż sądy administracyjne nie przeprowadzają dowodów ani z opinii biegłego, ani z wizji lokalnej. Sąd może przeprowadzić jedyne dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji. O tym, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art.152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło