I SA/Ol 692/11
WyrokWSA w Olsztynie2012-01-12
Skład orzekający: sędzia WSA Andrzej Błesiński, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, sędzia WSA Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek pouczyć stronę o konsekwencjach stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, które mogą wpłynąć na przyznanie pomocy finansowej, mimo że strona nie żądała takich pouczeń?Ratio decidendi
Organ administracji nie ma obowiązku pouczania strony o konsekwencjach stwierdzonych nieprawidłowości, jeśli strona sama nie żądała takich pouczeń. Zastosowanie art. 9 KPA jest ograniczone w sprawach, gdzie pierwszeństwo mają przepisy prawa unijnego, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne. Rolnik ponosi odpowiedzialność za niezwłoczne zgłaszanie zmian dotyczących stada i nieprzestrzeganie terminów skutkuje sankcjami finansowymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2010, z potrąceniem kwoty 2970,00 zł z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ). Nieprawidłowości te, dotyczące m.in. braku prowadzenia księgi rejestracji bydła, nieoznakowania zwierząt i niezgłaszania zdarzeń, były stwierdzane już w poprzednim roku. Skarżący zarzucał naruszenie art. 9 KPA, brak pouczenia o konsekwencjach nieprawidłowości oraz brak możliwości usunięcia uchybień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant p.o. specjalisty Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010r. oddala skargę
I SA/Ol 692/11
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu odwołania T. P. utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2010 w wysokości 30030,00 zł, po potrąceniu kwoty 2970,00 z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości.
Jak wynika z akt sprawy, beneficjent w dniu 14 maja 2010 roku złożył w
"[...]" Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym ubiegał się o przyznanie płatności ONW do powierzchni 547,02 ha. Powierzchnia kwalifikująca się do objęcia wnioskowaną płatnością wyniosła 300,00 ha.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa nizinna II wyniosła 33000,00 zł (z uwzględnieniem modulacji). Zmniejszenie przyznanej stronie płatności ONW na rok 2010 wyniosło 2970,00 zł i spowodowane zostało nieprzestrzeganiem przez wnioskodawcę norm oraz wymogów.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podkreślił, że nieprawidłowości w
zakresie IRZ (Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt) w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy stwierdzone zostały już w kampanii 2009 roku w wyniku przeprowadzonej w dniu 12 listopada 2009 r. kontroli. Stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości miały następujący charakter:
- rolnik nie prowadził księgi rejestracji bydła w formie papierowej lub elektronicznej;
- w księdze rejestracji bydła rolnik nie wpisywał danych w terminie 7 dni od dnia zdarzenia;
- zwierzę nie było oznakowane w terminie 7 dni od dnia urodzenia lub od dnia kontroli
granicznej- brak dwóch kolczyków oraz widoczne ślady na małżowinach usznych po kolczykach, natomiast rolnik nie złożył wniosku o duplikaty kolczyków;
- brak zgłaszania faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada
wraz z datami tych zdarzeń, w terminie 7 dni od dnia danego zdarzenia;
- nie wszystkie sztuki bydła posiadały paszporty zgodne z wzorami.
W decyzji o przyznaniu płatności na rok 2009 organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa określił procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności na 3,00%.
Podkreślił przy tym, że podczas kontroli w ramach IRZ, która odbyła się dnia 20 sierpnia 2010 roku stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- nie dokonano wpisu w księdze dla 2 sztuk bydła;
- nadal nie wyrejestrowano 2 sztuk.
Organ ustalił procentowe zmniejszenie płatności w wysokości 9,00%, ze względu na stwierdzenie zaniedbania w kolejnym już roku. W związku z powyższym naliczył stronie płatność ONW na rok 2010 z uwzględnieniem 9,00% pomniejszenia spowodowanego wykryciem nieprawidłowości w obszarze IRZ, które wyniosło 2970,00 zł.
Organ I instancji stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności do odstąpienia od zastosowanych obniżek i wyłączeń na podstawie art. 68 rozporządzenia Komisji (WEO Nr 796/2004. ).
W odwołaniu od decyzji, strona nie zgodziła się z twierdzeniem organu w zakresie braku księgi rejestracji stada. Podniosła, iż została wezwana do okazania księgi stada nr 002 i 003, zaś księga nr 001 była prowadzona od momentu wprowadzenia takiego obowiązku.
Odnosząc się do braku dwóch sztuk bydła strona wskazała, że ww. zwierzęta zaginęły w okolicznościach niewyjaśnionych. Strona podkreśliła, że w piśmie wniesionym po kontroli złożyła chęć wykreślenia ww. zwierząt, jednakże zapis protokołu nie dawał jej takiej możliwości. Powyższe umożliwiła dopiero ponowna kontrola przeprowadzona w gospodarstwie rolnym skarżącego, co spowodowało jednak kolejne sankcje finansowe.
Strona wskazała również, że pozostałe uchybienia wskazane w protokole pokontrolnym zostały usunięte. W związku z powyższym wniosła o odstąpienie od sankcji.
W dniu 22 czerwca 2011 roku do Dyrektora "[...]" Oddziału
Regionalnego ARiMR wpłynęły wyjaśnienia strony, w których wskazano, że sankcje nałożone na rolnika w dwóch decyzjach sprowadzają się do jednego uchybienia, a mianowicie niewykreślenia ze stada dwóch sztuk krów, których brak stwierdzono podczas pierwszej kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2009 roku. Skarżący wskazał, że protokół pokontrolny nie uprawniał go do wyrejestrowania ww. dwóch sztuk bydła.
Ponadto wnioskodawca podniósł, że chciał wykreślić ww. zwierzęta, o czym świadczy pismo do Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 29 kwietnia 2010 roku, na które nie otrzymał odpowiedzi, zaś w ARiMR odmówiono dokonania powyższego w związku z brakiem odpowiedniego wniosku po kontroli. Strona została zatem pozbawiona możliwości wykreślenia rzeczonych zwierząt.
Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzja Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, iż zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, ze zm.), płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej" rolnikiem":
1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:
a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późno zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej" rozporządzeniem nr 1257/1999", albo
b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej" rozporządzeniem nr 1698/2005";
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej " obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym
systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym";
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51
rozporządzenia Rady (WE) nr ) 698/2005J dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia
rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).
Zgodnie natomiast z § 3 ust.1, ust.2 i 3 ww. rozporządzenia, pomoc
finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznaje się maksymalnie do powierzchni 300,00 ha, z uwzględnieniem modulacji. Wysokość płatności ONW
w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej
zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie' identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że początkowa kwota płatności ONW dla strefy nizinnej II, dla której stawka płatności wynosi 264,00 zł, z uwzględnieniem modulacji wyniosła 33.000,00 zł.
Ww. kwota została zmniejszona ze względu na stwierdzone nieprawidłowości podczas kontroli gospodarstwa rolnego strony przeprowadzonej w dniu 20 sierpnia 2010r. w obszarze IRZ - Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Powyższe wynika z treści art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 379/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 roku), który stanowi, iż w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego (zwanego dalej " danym rokiem kalendarzowym "), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać
przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub
wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24. Akapit pierwszy ma również zastosowanie, gdy dana niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać osobie, której przekazano grunt rolny lub która takiego przekazania dokonała. Do celów niniejszego ustępu "przekazanie" oznacza każdy rodzaj transakcji, w wyniku której grunt rolny przestaje być w posiadaniu osoby przekazującej. Od roku 2010, w drodze odstępstwa od akapitu drugiego, w przypadku gdy osoba, której można bezpośrednio przypisać odpowiedzialność za działanie lub zaniechanie, przedłożyła wniosek o
pomoc w danym roku kalendarzowym, zmniejszenie lub wykluczenie stosowane są do
całkowitych kwot płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane tej
osobie.
Stosownie do treści art. 24 ust. 1 ww. rozporządzenia wspólnotowego szczegółowe zasady dotyczące zmniejszeń i wykluczeń, o których mowa w art. 23, ustanawia się zgodnie z procedurą, o której mowa wart. 141 ust. 2. W tym kontekście uwzględnia się rozmiar, zasięg, trwałość i powtarzalnie się stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.
Organ podkreślił, iż podczas wykonywania czynności sprawdzających pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii stwierdzili nieprawidłowości polegające na:
- BW2 - rolnik nie prowadził aktualnej księgi rejestracji bydła dokonując wpisów do księgi rejestracji w terminie 7 dni od dni, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące obowiązek wpisu;
.- BW2.1 - stwierdzono, że wpisy w księdze rejestracji bydła nie zostały dokonane w
terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące obowiązek wpisu;
- BW4 - posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dnia od dnia tego zdarzenia;
- BW4.1 - stwierdzono, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz
przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia tego zdarzenia;
W uwagach do raportu Nr "[...]" wskazano jednocześnie, iż nadal nie wykreślono dwóch sztuk o numerach "[...]" oraz "[...]", zaś w przypadku sztuk o numerach "[...]" oraz "[...]" nie dokonano wpisów w księdze.
Organ podkreślił, że podczas rozpatrywania przedmiotowej sprawy
weryfikowana była poprawność ustaleń zawartych w ww. raporcie. W piśmie z dnia 23 marca 2011 roku Powiatowy Lekarz Weterynarii podał, że stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości były jednoznaczne a informowany o nich rolnik nie wnosił zastrzeżeń podczas kontroli, ani w terminie 14 dni po niej. Dodatkowo wyjaśniono, że przedmiotowa kontrola była zapowiedziana, a wnioskodawca był wielokrotnie informowany zarówno osobiście jak i telefonicznie, co będzie brane pod uwagę podczas wykonywania czynności kontrolnych.
Powiatowy Lekarz Weterynarii podkreślił także, iż kontrola z dnia 20
sierpnia 2010 roku była kontrolą sprawdzającą, zaś rolnik był szczegółowo informowany jakie kroki należy podjąć w celu usunięcia niezgodności stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym w roku 2009 (ze wskazaniem na konkretne sztuki bydła), co znalazło potwierdzenie w protokołach z kontroli przeprowadzonej w roku 2009.
W piśmie z dnia 23 marca 2011 roku podano także, iż wnioskodawca nie
zastosował się do wszystkich ustaleń pokontrolnych (z roku 2009), co znalazło
odzwierciedlenie w raporcie numer "[...]".
Ponadto odnosząc się do treści odwołania skarżącego wskazano, że podczas kontroli sprawdzającej z dnia 20 sierpnia 2010 roku nie stwierdzono braku księgi rejestracji. Odnosząc się do twierdzenia strony, iż dopiero kontrola sprawdzająca dała mu możliwość wyrejestrowania zwierząt, Powiatowy Lekarz Weterynarii wskazał, że to właściciel zwierząt, a nie Inspekcja Weterynaryjna, ma obowiązek zgłaszania przemieszczeń. Wniosek o przemieszczenie do siedziby o nieznanym numerze identyfikacyjnym, może ale nie musi być wydany przez osobę upoważnioną do przeprowadzania kontroli. Ewentualne wydanie wniosku nie powinno jednak budzić zastrzeżeń osoby kontrolującej i powinno być zasadne.
Podkreślono także, że inne kontrole przeprowadzane w ostatnim czasie wskazywały, iż działania naprawcze rolnika nie noszą znamion niezwłocznego usuwania uchybień w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a stan stwierdzony podczas kontroli zwykle budzi wątpliwości.
Organ odwoławczy powołując się na treścią art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 02 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2008 roku, Nr 204, poz. 1281, ze zm.), wskazał, że posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art.7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Ww. informacje, o których mowa w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) Nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 roku ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 [Dz.UrzUEL.2000.204.1 (R)], to przemieszczenia do gospodarstwa i z niego oraz wszelkie urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie.
Mając na uwadze powyższe organ uznał, że na stronie
spoczywał obowiązek niezwłocznego zgłoszenia Kierownikowi "[...]" Biura
Powiatowego ARiMR zaginięcie dwóch sztuk bydła, zaś w przypadku, gdy ww. zwierzęta zostały zagryzione przez wilki strona winna dysponować dokumentami potwierdzającymi ww. fakt, tj. zgłoszenie do weterynarii lub na policję.
Natomiast wnioskodawca w piśmie z dnia 27 listopada 2009 roku poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii, iż dwie sztuki bydła o numerach "[...]" oraz "[...]" "będą wyrejestrowane ze stada". Jak wynikało z pisma skarżącego, zwrócił się on z prośbą do Powiatowego Lekarza Weterynarii o dokonanie powyższego dopiero w dniu 29 kwietnia 2010 roku, tj. prawie pół roku po kontroli podczas której stwierdzono nieprawidłowości. Tymczasem na stronie postępowania spoczywał obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłoszenia ewentualnych zmian dotyczących go, z zachowaniem 7- dniowego terminu od dnia danego zdarzenia.
Ze względu zatem na fakt nieusunięcia nieprawidłowości stwierdzonej podczas kontroli z roku 2009, na stronę w roku 2010 została nałożona sankcja. Zgodnie zaś z §4 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 01 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. z 2010 roku, Nr 67, poz. 434, ze zm.), w przypadku stwierdzenia więcej niż jednego naruszenia w ramach jednej niezgodności, niezgodności tej przypisuje się liczbę punktów przypisaną naruszeniu, któremu przypisano najwyższą liczbę punktów, a w przypadku równej liczby punktów - liczbę punktów przypisaną jednemu z tych naruszeń.
W przedmiotowej sprawie stwierdzono dwa naruszenia oznaczone BW2.1 oraz BW4.1, co oznacza, iż dotyczyły one jednej niezgodności BW. Stwierdzonej zatem u rolnika niezgodności przypisano liczbę punktów przypisaną naruszeniu, któremu przypisano najwyższą liczbę punktów. Punkty przypisane stwierdzonym nieprawidłowościom ustalono w następujący sposób:
- BW2.1 - 1 - zasięg, 1 - dotkliwość, 3 - trwałość (suma 5);
- BW4.1 - 3 - zasięg, 1 - dotkliwość, 3 - trwałość (suma 7).
Ocena wagi stwierdzonych nieprawidłowości odnośnie naruszenia BW4.1, ustalono na podstawie ww. rozporządzenia (załącznika nr 5) w następujący sposób:
- według kryterium zasięgu - 3 punkty - kryterium oceny stwierdzonej niezgodności
uwzględniające w szczególności czy dana niezgodność ma daleko idące konsekwencje, czy też ograniczają się one wyłącznie do danego gospodarstwa;
- według kryterium dotkliwości - 1 punkt - kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod względem znaczenia jej konsekwencji z uwzględnieniem celów wymogu lub normy, których przedmiotowa niezgodność dotyczy;
- według kryterium trwałości - 3 punkty - kryterium oceny stwierdzonej niezgodności pod
względem długości okresu, w którym występują jej skutki lub możliwość wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków.
W konsekwencji, stwierdzonej u rolnika niezgodności przypisano sumę 7
punktów, co dało 3% zmniejszenia naliczonej w danym roku płatności (załącznik nr 5
Wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom).
W związku jednak z faktem, iż nieprawidłowości dotyczące niewyrejestrowanie
dwóch sztuk bydła o numerach "[...]" oraz "[...]" stwierdzone zostały już podczas kontroli przeprowadzonej w roku 2009, organ zastosował art. 71
ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.), który stanowi, iż bez
uszczerbku dla przypadków celowej niezgodności zgodnie z art. 72, w przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, odsetek ustalony zgodnie z ust.1 niniejszego artykułu w odniesieniu do powtarzającej się niezgodności zostaje pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności. W wyniku powyższego procent zmniejszenia płatności ONW na rok 2010 wyniósł 9%. Kwota przyznana stronie z uwzględnieniem ww. pomniejszenia wyniosła zatem 30030,00 zł.
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w
odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.). Organ uznał, że strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący nie zgodził się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 9 k.p.a.
Odnosząc się do nieprawidłowości w zakresie normy BW 2 i BW 2.1. Skarżący wskazał, że brak wpisu w księdze rejestracji zwierząt dotyczył jedynie braku wybycia ze stada, nie zaś braku wpisu ww. sztuk bydła w księdze. Brak wpisu dotyczący miejsca przeznaczenia zwierząt spowodowany był brakiem informacji na ten temat.
Skarżący zarzucił również, że nie został poinformowany o terminie na wyrejestrowanie zwierząt, jak również nie otrzymał wymaganego dokumentu umożliwiającego dokonanie żądanej czynności ( załącznika do protokołu z kontroli z wykazem zwierząt).
Nie został również poinformowany o sankcjach, jakie może otrzymać w przypadku powtórzenia nieprawidłowości w przypadku ponownej kontroli.
W związku z powyższym wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy i zniesienia nałożonych sankcji.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje badanie, czy zaskarżony akt nie narusza prawa materialnego oraz czy w fazie poprzedzającej jego wydanie nie zostały naruszone normy prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: (p.p.s.a.) stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rodzi konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu. Stosownie natomiast do art. 133 i 134 tej ustawy Sąd, rozstrzygając w sprawie dokonuje oceny prawidłowości decyzji na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wyżej wskazane reguły orzekania Sąd stwierdza, że skarga na decyzję w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że argumenty w niej zawarte koncentrują się przede wszystkim na wykazaniu naruszenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( zwanej dalej w skrócie Agencją) art.9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm, zwany dalej k.p.a.) .
W związku z tym trzeba wskazać, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią m.in. przepisy § 2 oraz § 3 ust. 1- 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Powyższe rozporządzenie zostało natomiast wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.). Należy w związku z tym podkreślić, że art. 21 ust.1 ustawy stanowi, że do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, zastrzegając jednocześnie pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Natomiast w ust 2 art. 21 ustawodawca wprowadził odstępstwa od zasad ogólnych k.p.a, wskazując m.in., że organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wobec powyższej treści przepisu, nietrafny jest zarzut, że organ Agencji, do którego Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności był zobowiązany pouczyć go o konsekwencjach stwierdzonych w wyniku kontroli nieprawidłowościach. Należy bowiem podkreślić, że art. 9 k.p.a. ma w tego rodzaju sprawach ograniczone zastosowanie. Powołany wyżej przepis ustawy stanowi, że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń " na ich żądanie" Dodać również należy, że według art. 21 ust.2 pkt 4 ustawy, zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu też następuje tylko na żądanie strony, a według art. 21 ust. 3 ustawy "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne".
Ponadto, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżący był wielokrotnie informowany jakie okoliczności faktyczne będą brane pod uwagę podczas wykonywania czynności kontrolnych. Uzyskał również pełną informację co do charakteru wykrytych nieprawidłowości i wymaganych działań naprawczych. Skarżący nie wykonał natomiast zaleceń pokontrolnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości w 2009 r. Kontrola sprawdzająca Powiatowego Inspektoratu Weterynarii przeprowadzona w dniu 20 sierpnia 2010 r. ponownie wykazała bowiem szereg uchybień, w tym niewyrejestrowanie dwóch sztuk bydła o nr "[...]" oraz "[...]’
Należy przy tym podkreślić, że rolnik, składając wniosek na formularzu zobowiązywał się między innymi do niezwłocznego powiadomienia o wszelkich zmianach odnośnie danych w nim zawartych, mających wpływ na płatności, o które się ubiegał. Stosownie natomiast do treści art.12 ust.1 pkt 1 powołanej przez organ ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art.7 ust.1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 w terminie 7 dni - w przypadku bydła.
Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w skardze, to na Skarżącym spoczywał obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłaszania ewentualnych zmian zachodzących w stadzie. Zgodnie bowiem z ww. przepisami, to na właścicielu zwierząt a nie Inspekcji Weterynaryjnej ciąży obowiązek zgłaszania przemieszczeń. Jak wynika z treści pisma z dnia 27 listopada 2009 r. Skarżący poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii, iż dwie przedmiotowe sztuki bydła będą wyrejestrowane ze stada. Jednakże Skarżący z wnioskiem o wyrejestrowanie ww. dwóch sztuk bydła (których nie było już w stadzie ) zwrócił się do Powiatowego Lekarza Weterynarii dopiero w dniu 29 kwietnia 2010 r. Natomiast wniosek o wyrejestrowanie zwierzęcia nie został wydany przez lekarza, gdyż w toku kontroli podstawowej w roku 2009, sytuacja w stadzie budziła szereg wątpliwości co do tożsamości wielu sztuk bydła. Ponadto uwzględniono fakt, że Skarżący pismem z dnia 27 listopada 2009r. sam wskazał, że przedmiotowe 2 sztuki bydła zostaną wyrejestrowane.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja w pełni zatem potwierdza ustalenia organu, iż zaniechania Skarżącego w przedmiocie wywiązania się z nałożonych obowiązków miały charakter ewidentnie zawiniony.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy przyznał producentowi rolnemu na rok 2010 płatność ONW z uwzględnieniem 9% pomniejszenia spowodowanego wykryciem nieprawidłowości w zakresie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Stwierdzone bowiem naruszenia według zastosowanych kryteriów zasięgu, dotkliwości i trwałości uzasadniały przypisanie rolnikowi sumy 7 punktów, co równało się 3 % zmniejszenia naliczenia płatności w danym roku.
W związku z faktem, iż niezgodności powtórzyły się, ustalony odsetek został pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności stosownie do treści art. 71 ust. 5 zdanie pierwsze powołanego przez organy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02 grudnia 2009 roku, ze zm.),
Reasumując podkreślić należy, że w system przyznania płatności wpisany jest system kontroli prawidłowości przyznawanej pomocy odwołujący się m.in. do systemu identyfikacji i rejestracji producentów, gruntów oraz inwentarza. Powoduje to konieczność wypełniania przez ubiegających się o pomoc rolników z obowiązków jakie wynikają z ustalonych zasad dotyczących kontroli wniosków pomocowych. W ocenie Sądu, dokonana przez organy interpretacja ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej..., kładąca nacisk na to, że obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłaszania ewentualnych przemieszczeń w stadzie musi być rezultatem działań rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności, jako posiadacza stada jest prawidłowa.
Z powyższych względów, wobec stwierdzenia, że w sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania, ani też przepisy prawa materialnego skargę należało na podstawie art. 151 p.,p.s.a oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło