I SA/Ol 692/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-12-18
Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Ryszard Maliszewski, Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie wypłacane pracownikom realizującym prace badawczo-rozwojowe za okres absencji (urlopu, choroby) stanowi koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wynagrodzenie wypłacane pracownikom realizującym prace badawczo-rozwojowe za okres usprawiedliwionej nieobecności (urlop, choroba, opieka nad dzieckiem) stanowi koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT. Kluczowe jest faktyczne wykonywanie działalności badawczo-rozwojowej przez pracownika, a nie tylko bezpośrednie świadczenie pracy w danym momencie. Zmiana art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP od 2018 r. miała na celu doprecyzowanie sposobu ustalania proporcji kosztów, a nie wykluczenie wynagrodzeń za czas usprawiedliwionej absencji z kosztów kwalifikowanych.Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się o indywidualną interpretację podatkową dotyczącą możliwości zaliczenia wydatków na wynagrodzenia pracowników realizujących działalność badawczo-rozwojową (B+R) do kosztów kwalifikowanych w ramach ulgi B+R. Spółka pytała m.in. czy wynagrodzenia za czas absencji pracowników (urlop, choroba) mogą być uznane za koszty kwalifikowane. Dyrektor KIS uznał, że wynagrodzenia za czas absencji nie stanowią kosztów kwalifikowanych, poza pewnymi wyjątkami. Spółka zaskarżyła interpretację, argumentując, że wynagrodzenia za czas absencji pracowników dedykowanych do B+R powinny być traktowane jako koszty kwalifikowane. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację w części dotyczącej wynagrodzeń za czas absencji.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz zasądzenie od Dyrektora KIS na rzecz skarżącej kwoty 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019r. sprawy ze skargi Spółki A na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) Uchyla zaskarżoną interpretację, 2) Zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Spółka A (dalej strona, wnioskodawca, Spółka, skarżąca), zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako Dyrektor KIS, organ) wnioskiem z "[...]", o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ulgi B+R .
We wniosku przedstawiono stan faktyczny, z którego wynikało, skarżąca jest spółką z branży IT zajmującą się opracowywaniem oraz dostarczaniem zaawansowanych rozwiązań informatycznych w formie systemów, programów bądź innych funkcji wspomagających wewnętrzne procesy jej klientów. Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 865 ze zm., dalej jako PDOP). Spółka nie osiąga przychodów z zysków kapitałowych.
Do realizacji powyższych zadań, skarżąca tworzy wysokiej jakości innowacyjne rozwiązania związane z oprogramowaniem dla klientów prowadzących działalność w różnych sektorach w Polsce.
Realizowane przez stronę skarżącą prace, zaliczane do działalności badawczo-rozwojowej, można podzielić na pięć następujących obszarów:
1. tworzenie nowego oprogramowania na zlecenie klientów,
2. dokonywanie modyfikacji/usprawnień na zlecenie klientów,
3. dokonywanie modyfikacji/usprawnień oprogramowania znajdującego się już w ofercie Spółki,
4. tworzenie prac koncepcyjnych nowych programów z własnej inicjatywy strony skarżącej celem poszerzenia portfolio, które być może zostaną sprzedane w przyszłości bądź będą wykorzystywane na przetargach w celu zaprezentowania możliwości koncepcyjnych skarżącej,
5. wprowadzanie optymalizacji do stworzonego oprogramowania,
- dalej zbiorczo (Obszary B+R).
Ze względu na innowacyjny charakter prowadzonej działalności gospodarczej, strona skarżąca pragnęła rozpocząć korzystanie z ulgi B+R. W tym celu, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ulgi B+R, w tym między innymi w przedmiocie możliwości uwzględniania w kosztach kwalifikowanych wydatków poniesionych przez wnioskodawcę na wynagrodzenia Pracowników realizujących projekty z Obszarów B+R.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym Spółka zadała następujące pytania:
1. Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym prowadzone przez nią prace w ramach Projektów realizowanych w Obszarach B+R spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej, w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 PDOP w brzmieniu obowiązującym zarówno do 30 września 2018r. jak również od 1 października 2018r., która uprawnia do zastosowania ulgi określonej w art. 18d PDOP?
2. Czy Koszty Projektów ponoszone przez Spółkę w ramach Obszarów B+R Nowości K, Modernizacje K, Modernizacje S, Nowości S aż do wdrożenia programu/aplikacji u klienta stanowią koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 18d ust. 2 Ustawy CIT?
3. Czy wynagrodzenie za czas pracowników zaangażowanych w Projekty z Obszarów B+R poświęcony na czynności administracyjne bądź zarządcze będzie stanowił koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1, 1a PDOP?
4. Czy wydatki ponoszone przez Spółkę w ramach Obszaru B+R Optymalizacje stanowią koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 18d ust. 1 w zw. z art. 18d ust. 2 i ust. 3 PDOP?
5. Czy składniki kosztów pracowniczych, należne za okres absencji pracownikom
realizującym prace wyłącznie w ramach Projektów z Obszarów B+R stanowią dla
wnioskodawcy koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 i 1a PDOP?
6. Czy składniki kosztów pracowniczych, należne za okres absencji pracownikom
realizującym częściowo prace w ramach Projektów z Obszarów B+R, w proporcji, w jakiej odpowiadają wynagrodzeniu podstawowemu/wynagrodzeniu za nadgodziny za wykonywanie prac w ramach Projektów z Obszarów B+R, stanowią dla wnioskodawcy koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 i 1a PDOP?
7. Czy sposób wyodrębniania kosztów projektów przedstawiony w opisie stanu
faktycznego/zdarzenia przyszłego spełnia wymagania, o których mowa w art. 9 ust. 1 b PDOP?
Zdaniem wnioskodawcy w odniesieniu do pytania:
1. Projekty z Obszarów B+R realizowane przez wnioskodawcę spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 PDOP w brzmieniu obowiązującym zarówno do 30 września 2018r jak również od 1 października 2018r.
2. Koszty ponoszone przez Spółkę w ramach Obszarów B+R stanowią koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 18d ust. 2 PDOP.
3. Wynagrodzenia pracowników zaangażowanych w projekty z Obszarów B+R za czas poświęcony na czynności administracyjne bądź zarządcze będzie stanowił koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1, 1 a PDOP.
4. Wydatki ponoszone przez Spółkę w ramach Obszaru B+R optymalizacje stanowią koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 18d ust. 1 w zw. Z art. 18d ust. 2 oraz ust. 3 PDOP.
5. Wydatki na nabycie energii elektrycznej, obliczone na podstawie klucza proporcjonalnie do ilości godzin poświęconych przez pracowników na realizację projektów z Obszarów B+R stanowią koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 1 w zw. Z art. 18d ust. 2 pkt 2 PDOP.
6. Składniki kosztów pracowniczych należne za okres absencji pracownikom realizującym prace wyłącznie w ramach Projektów z Obszarów B+R stanowią dla wnioskodawcy koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 i 1 a PDOP.
7. Składniki Kosztów pracowniczych, należne za okres absencji pracownikom realizującym częściowo prace w ramach Projektów z Obszarów B+R, w proporcji, w jakiej odpowiadają wynagrodzeniu podstawowemu wynagrodzeniu za wykonywanie prac w ramach Projektów z Obszarów B+R, stanowią dla strony koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 i 1 a PDOP.
8. Sposób wyodrębniania kosztów projektów przedstawiony w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego spełnia wymagania, o których mowa w art. 9 ust. 1 b PDOP.
Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z "[...]", nr "[...]" uznał stanowisko strony w zakresie:
I. ustalenia, czy prowadzone prace w ramach Projektów realizowanych w Obszarach B+R spełniają definicję działalności badawczo-rozwojowej, w rozumieniu art. 4a pkt 26-28 PDOP w brzmieniu obowiązującym zarówno do 30 września 2018r. jak również od 1 października 2018r., która uprawnia do zastosowania ulgi określonej w art. 18d PDOP
- w części dotyczącej wdrożenia biznesowego - za nieprawidłowe,
- w pozostałej części - za prawidłowe,
(pytanie oznaczone we wniosku nr 1),
II. uznania za koszt kwalifikowany:
1) ponoszony w ramach Obszarów B+R Nowości K, Modernizacje K, Modernizacje S, Nowości S na:
a) wynagrodzenia dla pracowników realizujących prace badawczo-rozwojowe
dotyczące:
- wynagrodzenia za czas przebywania pracowników na płatnych urlopach
wypoczynkowych, wynagrodzenia za czas niezdolności o pracy,
wynagrodzenia za dni wolne na opiekę nad dzieckiem oraz wynagrodzenia za
inne zwolnienia od pracy przysługujące w związku ze szczególną sytuacją
dotyczącą konkretnego pracownika, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy,
przepisami wykonawczymi do tego kodeksu albo z innych przepisów prawa.
w tym wynagrodzenie za urlop okolicznościowy - za nieprawidłowe,
- pozostałych składników wynagrodzenia - za prawidłowe,
b) odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych
i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej
- za prawidłowe,
c) materiały wykorzystywane w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej -
za prawidłowe,
(pytanie oznaczone we wniosku nr 2),
2) wynagrodzenia za czas pracowników zaangażowanych w Projekty z Obszarów B+R poświęcony na czynności administracyjne bądź zarządcze dotyczące:
a) wynagrodzenia za czas przebywania pracowników na płatnych urlopach
wypoczynkowych, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, wynagrodzenia za dni wolne na opiekę nad dzieckiem oraz wynagrodzenia za inne zwolnienia od
pracy przysługujące w związku ze szczególną sytuacją dotyczącą konkretnego
pracownika, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, przepisami wykonawczymi do
tego kodeksu albo z innych przepisów prawa, w tym wynagrodzenie za urlop
okolicznościowy – za nieprawidłowe,
b) pozostałych składników wynagrodzenia - za prawidłowe,
(pytanie oznaczone we wniosku nr 3),
3) ponoszony w ramach Obszarów B+R Optymalizacje na:
a) wynagrodzenia dla pracowników realizujących prace badawczo-rozwojowe
dotyczące:
- wynagrodzenia za czas przebywania pracowników na płatnych urlopach
wypoczynkowych, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,
wynagrodzenia za dni wolne na opiekę nad dzieckiem oraz wynagrodzenia za
inne zwolnienia od pracy przysługujące w związku ze szczególną sytuacją
dotyczącą konkretnego pracownika, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
przepisami wykonawczymi do tego kodeksu albo z innych przepisów prawa.
w tym wynagrodzenie za urlop okolicznościowy - za nieprawidłowe,
- pozostałych składników wynagrodzenia - za prawidłowe,
b) odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych
i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej
- za prawidłowe,
c) materiały wykorzystywane w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej -
za prawidłowe,
(pytanie oznaczone we wniosku nr 4)
4) składników Kosztów Pracowniczych, należnych za okres absencji Pracownikom
realizującym prace wyłącznie w ramach Projektów z Obszarów B+R stanowią dla
wnioskodawcy koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d st. 2 pkt 1 i 1a PDOP - za nieprawidłowe (pytanie oznaczone we wniosku nr 6),
5) składników Kosztów Pracowniczych, należnych za okres absencji Pracownikom
realizującym częściowo prace w ramach Projektów z Obszarów B+R, w proporcji.
w jakiej odpowiadają wynagrodzeniu podstawowemu/wynagrodzeniu za nadgodziny za wykonywanie prac w ramach Projektów z Obszarów B+R, stanowią dla wnioskodawcy koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust 2 pkt 1 i 1a PDOP - za nieprawidłowe (pytanie oznaczone we wniosku nr 7),
6) ustalenia, czy sposób wyodrębniania Kosztów Projektów przedstawiony w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego spełnia wymagania, o których mowa w art 9 ust 1 b PDOP - za prawidłowe (pytanie oznaczone we wniosku nr 8).
W odniesieniu pytania oznaczonego we wniosku jako nr 5 wydane zostało odrębne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko organ w uzasadnieniu interpretacji przytoczył treść art. 4a pkt 26, 27 i 28, art. 18d ust. 1, 2, 3, 3k, 5, 6, 7, 8, art. 18e, art. 9 ust 1b PDOP oraz art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Podsumowując zajęte przez organ podatkowy stanowisko - Obszary B+R zostały uznane przez niego jako spełniające definicję działalności badawczo-rozwojowej i tym samym stanowisko skarżącej w przedmiocie prawa do skorzystania z ulgi B+R zostało uznane za prawidłowe. W przedmiocie jednego pytania, organ podatkowy wydał postanowienie o odmowie wydania interpretacji w tym zakresie (postanowienie poza zakresem niniejszej skargi). W zakresie wydatków, które strona zamierza uznać za koszty kwalifikowane, wszystkie wydatki - poza wydatkami na wynagrodzenia pracowników za czas absencji - zostały uznane przez organ podatkowy jako koszty kwalifikowane.
W odniesieniu do wydatków na wynagrodzenia pracowników za czas absencji organ wskazał, że w przypadku gdy pracownik w ramach świadczonej pracy wykonuje obowiązki nie tylko związane z działalnością badawczo-rozwojową, zasadnym jest wyodrębnienie (wyłączenie z ulgi badawczo-rozwojowej) tej części wynagrodzenia oraz świadczeń wypłaconych pracownikom zajmującym się działalnością badawczo-rozwojową, a także składek od tych przychodów, określonych w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, która nie jest związana z realizacją działalności badawczo-rozwojowej. W sytuacji, gdy w danym miesiącu pracownik otrzyma wyłącznie wynagrodzenie za czas, w którym nie będzie faktycznie realizował działalności badawczo-rozwojowej, wówczas ww. wynagrodzenie wraz ze sfinansowanymi przez płatnika składkami od ww. przychodu, określonymi w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nie będzie stanowiło kosztów kwalifikowanych, o których mowa w art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP. Tym samym organ uznał, że
- wynagrodzenia za czas przebywania pracowników na płatnych urlopach wypoczynkowych, o którym mowa w art. 152 Kodeku pracy, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy - trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia - trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego,
- wynagrodzenia za dni wolne na opiekę nad dzieckiem - zgodnie z art. 188 Kodeksu pracy oraz wynagrodzenia za inne zwolnienia od pracy przysługujące w związku ze szczególną sytuacją dotyczącą konkretnego pracownika, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, przepisami wykonawczymi do tego kodeksu albo z innych przepisów prawa, w tym wynagrodzenie za urlop okolicznościowy,
nie mogą stanowić kosztów działalności badawczo-rozwojowej bowiem nie dotyczą czasu pracy faktycznie poświęconego na realizację działalności badawczo-rozwojowej.
Również ww. koszty poniesione na rzecz osób świadczących usługi na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenie, poniesione w związku prowadzoną działalnością B+R mogą stanowić koszty kwalifikowane poniesione na działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 18d PDOP, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona, reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie interpretacji w części dotyczącej pytań 2, 3 i 4 w zakresie uznania stanowiska wnioskodawcy, że kosztem kwalifikowanym są wydatki ponoszone na wynagrodzenia pracowników za czas absencji, za nieprawidłowe; pytań oznaczonych we wniosku nr 6 oraz 7 (pytania numer 5 oraz 6 w wydanej Interpretacji) oraz o zasądzenie od organu podatkowego na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono:
1. naruszenia prawa materialnego
a) przez błędną wykładnię art. 18d ust. 2 pkt 1 i 1 a PDOP poprzez uznanie, że wynagrodzenie wypłacane pracownikom skarżącej realizującym prace badawczo- rozwojowe (dalej: Pracownicy) za okres absencji nie stanowi kosztu kwalifikowanego, co skutkowało uznaniem przedstawionego we wniosku stanowiska skarżącej odnoszącego się do możliwości uznania za koszt kwalifikowany wypłacanych wynagrodzeń Pracownikom za czas absencji, za nieprawidłowe;
b) przez niezastosowanie wykładni literalnej zgodnie z art. 2, art. 7 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP co skutkowało uznaniem przedstawionego we wniosku stanowiska skarżącej odnoszącego się do możliwości uznania za koszt kwalifikowany wypłacanych
wynagrodzeń Pracownikom za czas absencji, za nieprawidłowe;
c) przez błędną wykładnię art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 1387 ze zm. dalej jako PDOF) poprzez uznanie, że wynagrodzenie za czas urlopu i choroby pracownika nie jest przychodem ze stosunku pracy pracownika zatrudnionego w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej, co skutkowało uznaniem przedstawionego we wniosku stanowiska skarżącej odnoszącego się do możliwości uznania za koszt kwalifikowany wypłacanych wynagrodzeń Pracownikom za czas absencji, za nieprawidłowe;
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej poprzez nieprzedstawienie wyczerpującego uzasadnienia prawnego swojego stanowiska przez organ podatkowy;
b) art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez błędne stosowanie przepisów prawa, wywołane stosowaniem argumentacji nieznajdującej uzasadnienia w treści przepisów prawa, a tym samym nieposzanowanie zasady zaufania do organów podatkowych, które są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa.
W uzasadnieniu dodatkowo podniesiono, że sformułowanie "w szczególności" zawarte w art. 12 ust. 1 PDOF oznacza, że katalog składników stanowiących przychód ze stosunku służbowego jest otwarty. Tym samym należy uznać, że przychodem Pracowników jest co do zasady wszystko, co wiąże się z wykonywaną przez nich pracą. Powyższe potwierdza m.in. dyrektywa sformułowana w orzeczeniu NSA z dnia 26 marca 1993r., sygn. III SA 2219/92 (ONSA 1993, nr 3, poz. 83).
W związku z powyższym, w ocenie skarżącej Koszty Pracownicze ponoszone na Pracowników realizujących prace badawczo-rozwojowe mogą zostać uznane za koszt kwalifikowany, o którym mowa wart. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy Pracownika w danym miesiącu/okresie rozliczeniowym.
Ze względu na regulacje Kodeksu pracy, na podstawie których Pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia za niewykorzystany urlop, wynagrodzenie za urlop oraz absencje, to jest to wynagrodzenie, które przysługuje im za wykonywaną na rzecz strony skarżącej pracę. Skoro zatem praca Pracowników na rzecz skarżącej dotyczy działalności badawczo-rozwojowej, to całe wynagrodzenie Pracowników, którzy są dedykowani wyłącznie do realizacji Projektów z Obszarów B+R - w tym również wynagrodzenie za dni absencji - stanowi koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP. Z kolei w przypadku pracowników, którzy nie wykonują wyłącznie prac z Obszarów B+R, wynagrodzenie za ich dni absencji będzie stanowiło koszt kwalifikowany jedynie w proporcji, odpowiadającej czasowi, jaki w danym okresie rozliczeniowym poświęcili na prace badawczo-rozwojowe.
Końcowo skarżąca zauważyła, że sytuacja, w której wymagane byłoby wyodrębnianie wynagrodzenia za okres absencji Pracowników wiązałby się z dodatkowym ciężarem administracyjnym. Bowiem zgodnie z wykładnią przepisu dokonaną przez Organ podatkowy, strona skarżąca byłaby zmuszona do rozliczania każdej godziny, w której Pracownik nie stawił się do pracy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 - t.j.) sądy administracyjne
sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji
publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z
prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej
jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy
administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje
przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie
zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa
podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę
wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia
przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z powyższych przepisów prawa wynika, że w sprawach ze skarg na
interpretacje indywidualne granice orzekania sądu zostały zawężone do zarzutów i
wniosków skargi, przy czym skarga może być oparta wyłącznie na zarzutach
wskazanych w tym przepisie. Rozpoznając skargę na interpretację indywidualną, Sąd nie tylko nie jest zobowiązany, ale też nie może poszukiwać z urzędu niewskazanych w skardze uchybień prawa materialnego i prawa procesowego, nawet gdyby miał świadomość, że mogą one czynić ją zasadną.
Wskazania przy tym wymaga, że Sąd, rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie
wydane w ramach postępowania uregulowanego w Dziale II Rozdziale 1 a Ordynacji
podatkowej, ma brać pod uwagę stan faktyczny przedstawiony we wniosku o
wydanie interpretacji indywidualnej. Zgodnie bowiem z art. 14b § 2 Ordynacji
podatkowej, wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu
faktycznego lub zdarzeń przyszłych.
Stosownie do § 3 ww. przepisu, składający wniosek o wydanie interpretacji
indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu
faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska
w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Wynikający z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej wymóg, aby stan faktyczny
przedstawiony we wniosku był wyczerpujący, wiąże się z koniecznością podania
wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny
stanowiska wnioskodawcy. Wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego polega
na opisaniu tych wszystkich faktów, które są prawnie znaczące dla ustalenia, czy
przepis, którego stosowania dotyczy wniosek, może mieć lub nie zastosowanie w
sprawie.
W art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej wskazano elementy, które powinna
zawierać indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, a mianowicie
jest to ocena stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny.
Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega
m.in. na tym, iż organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach
zagadnienia prawnego przedstawionego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego/
zdarzenia przyszłego przez niego opisanego oraz wyrażonej przez niego oceny
prawnej. Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania
dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W
stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno
być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez
wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku
powinno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3
i art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej).
Wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji
podatkowej oraz systemowe odczytanie przepisów rozdziału 1 a Ordynacji
podatkowej zatytułowanego "Interpretacje przepisów prawa podatkowego" prowadzą
zatem do konkluzji, że organ wydający interpretację jest niejako związany
merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedstawi we wniosku. W
konsekwencji to treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej
wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego.
Zatem istotą wydawania interpretacji indywidualnych jest dokonywanie
wykładni konkretnych przepisów prawa podatkowego w ścisłym powiązaniu z
określonym stanem faktycznym poprzez ocenę przedstawionego we wniosku
stanowiska wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania. Organ podatkowy
dokonuje analizy stanu faktycznego przyjmując, że stan faktyczny jest przedstawiony
w sposób pełny i rzetelny. Jest to efektem założenia, że interpretacja nie rozstrzyga
konkretnej sprawy podatkowej, a jedynie jest przedstawieniem wykładni przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie w stanie faktycznym przedstawionym
przez podatnika.
Organ interpretacyjny jest wobec powyższego związany nie tylko
przedstawionym stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym, lecz również
wskazanymi przez wnioskodawcę przepisami prawnymi, których interpretacji
wnioskodawca się domaga. Wykroczenie poza opisany zakres, skutkowałoby tym, że
organ interpretacyjny musiałby dokonań interpretacji przepisów innych niż te, które
zostały podane przez wnioskodawcę, czy też uzupełniać bądź modyfikować
powołaną przez podatnika podstawę prawną, co byłoby działaniem
niedopuszczalnym. W takim bowiem przypadku organ interpretacyjny naruszyłby art.
14c § 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że w interpretacji wskazuje się
jedynie, czy stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe, bądź nieprawidłowe.
Reasumując, zakres sprawy w postępowaniu interpretacyjnym wyznaczany
jest przez stan faktyczny/zdarzenie przyszłe podane przez wnioskodawcę, wskazane
przez niego przepisy prawa podatkowego oraz treść zadanego pytania. Zakreślając
w treści wniosku granice udzielanej interpretacji wnioskodawca wyznacza też
granice, w jakich wydana zostanie następnie interpretacja indywidualna. Zakresem
tym związany jest również wojewódzki sąd administracyjny rozpoznający skargę na
interpretację indywidualną. W konsekwencji powyższych założeń kontrola
sprawowana w tej kategorii aktów przez sąd administracyjny polega na ocenie, czy
za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub
zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a w
następnej kolejności, czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa
podatkowego, które budziły wątpliwość wnioskodawcy.
Mając na względzie fakt, iż w sprawach ze skarg na interpretacje indywidualne
granice orzekania Sądu zostały zawężone do zarzutów i wniosków skargi,
przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca w skardze
podniosła zarzut:
1. naruszenia prawa materialnego
a) przez błędną wykładnię art. 18d ust. 2 pkt 1 i 1 a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 865 ze zm.); poprzez uznanie, że wynagrodzenie wypłacane pracownikom
Skarżącego realizującym prace badawczo- rozwojowe za okres absencji nie
stanowi kosztu kwalifikowanego, co skutkowało uznaniem przedstawionego
we wniosku stanowiska skarżącego odnoszącego się do możliwości uznania za koszt kwalifikowany wypłacanych wynagrodzeń Pracownikom za czas
absencji, za nieprawidłowe;
b) przez niezastosowanie wykładni literalnej zgodnie z art. 2, art. 7 oraz art. 217
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 18d ust. 2 pkt 1 z dnia 15
lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, co skutkowało
uznaniem przedstawionego we wniosku stanowiska skarżącego odnoszącego
Się do możliwości uznania za koszt kwalifikowany wypłacanych
wynagrodzeń pracownikom za czas absencji, za nieprawidłowe;
c) przez błędną wykładnię art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1387 ze
zm., dalej: PDOF) poprzez uznanie, że wynagrodzenie za czas urlopu i
choroby pracownika nie jest przychodem ze stosunku pracy pracownika
zatrudnionego w celu realizacji działalności badawczo-rozwojowej, co
skutkowało uznaniem przedstawionego we wniosku stanowiska skarżącego
odnoszącego się do możliwości uznania za koszt kwalifikowany wypłacanych
wynagrodzeń pracownikom za czas absencji, za nieprawidłowe;
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik
sprawy, tj.
a) art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej:
Ordynacja podatkowa) poprzez nieprzedstawienie wyczerpującego
uzasadnienia prawnego swojego stanowiska przez Organ podatkowy;
b) art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez
błędne stosowanie przepisów prawa, wywołane stosowaniem argumentacji
nieznajdującej uzasadnienia w treści przepisów prawa, a tym
samym nieposzanowanie zasady zaufania do organów podatkowych, które są
zobowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa.
Mając na względzie tak sformułowane zarzuty strona wniosła na podstawie art.
art. 146 § 1 w związku z 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 p.p.s.a, o:
a) uchylenie interpretacji w części dotyczącej:
- pytań numer 2, 3 i 4 w zakresie uznania stanowiska wnioskodawcy, że
kosztem kwalifikowanym są wydatki ponoszone na wynagrodzenia
pracowników za czas absencji, za nieprawidłowe;
- pytań oznaczonych we wniosku nr 6 oraz 7 (pytania numer 5 oraz 6 w wydanej interpretacji);
b) zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów
postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W ocenie Sądu, mając na względzie wyżej wskazane zarzuty i wnioski skarga
zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślić należy, że spór w sprawie sprowadza się
wyłącznie do zakwestionowania przez organ stanowiska strony skarżącej w zakresie
określonym w skardze. Co do pozostałych pytań stanowiska zarówno skarżącej jak i
organu są zgodne, a Sąd nie znalazł podstaw by kwestionować te stanowiska.
Dokonując syntezy podniesionych zarzutów wskazać należy, że istota sporu
sprowadza się do prawidłowej w wykładni przepisów prawa materialnego na tle
zarysowanego przez stronę stanu faktycznego odnośnie odpowiedzi na zasadnicze
pytanie: czy wynagrodzenie wypłacane pracownikom realizującym prace badawczo-
rozwojowe za okres absencji (wynagrodzenie za czas urlopu i choroby) stanowi
koszt kwalifikowany, o którym mowa wart. 18d ust. 2 pkt 1 i 1 a ustawy z dnia 15
lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOP).
Odnosząc się do przedstawionego zagadnienia wskazać należy, że od 1
stycznia 2016 r. ustawodawca wprowadził na podstawie art. 18d PDOP nową ulgę
podatkową obejmującą wydatki na działalność badawczo-rozwojową, które podatnik
może odliczać od podstawy opodatkowania. Ulga ta zastąpiła poprzednie odliczanie
wydatków na nowe technologie.
Zgodnie z art. 4a pkt 26 PDOP, działalność badawczo-rozwojowa oznacza
działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe,
podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz
wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Zgodnie z treścią przepisów art. 18d ust. 1 i ust. 2 pkt 1 PDOP w brzmieniu na
1 stycznia 2016 r., od podstawy opodatkowania, ustalonej zgodnie z art. 18, odlicza
się koszty uzyskania przychodów poniesione przez podatnika na działalność
badawczo-rozwojową, zwane dalej "kosztami kwalifikowanymi". Za koszty
kwalifikowane uznaje się należności z tytułów, o których mowa wart. 12 ust. 1
ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz
składki z tytułu tych należności określone w ustawie z dnia 13 października 1998r. o
systemie ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez płatnika składek,
jeżeli te należności i składki dotyczą pracowników zatrudnionych w celu realizacji
działalności badawczo-rozwojowej.
Wobec sporów prawnych dotyczących pracowników, którzy w danym
podmiocie zajmowali się równocześnie działalnością badawczo-rozwojową i inną
działalnością, ustawodawca z dniem 1 stycznia 2018 r. znowelizował art. 18d PDOP
art. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy
otoczenia prawnego działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2201), nadając
mu nowe brzmienie (uzasadnienie do projektu Sejm RP VIII kadencji nr druku: 1934).
Obecnie zgodnie z art. 18d ust. 1 i ust. 2 pkt 1 PDOP, podatnik uzyskujący
przychody inne niż przychody z zysków kapitałowych odlicza od podstawy
opodatkowania, ustalonej zgodnie z art. 18 koszty uzyskania przychodów poniesione
przez podatnika na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej "kosztami
kwalifikowanymi". Kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekraczać kwoty
dochodu uzyskanego przez podatnika z przychodów innych niż przychody z zysków
kapitałowych. Za koszty kwalifikowane uznaje się poniesione w danym miesiącu
należności z tytułów, o których mowa wart. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz sfinansowane przez płatnika składki
z tytułu tych należności określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o
systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na
realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy
pracownika w danym miesiącu.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 PDOF, za przychody ze stosunku służbowego,
stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się
wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze
bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń,
a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny
nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany
urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry
ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również
wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Jak wynika z treści wyżej przytoczonych przepisów i użycia przez
ustawodawcę zwrotu "w szczególności" jest to katalog otwarty. Może to powodować
wątpliwości przy kwalifikacji czy danego rodzaju świadczenie należy zaliczyć do
przychodów ze stosunku pracy i pokrewnych czy też nie. Jak zauważył Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 13 lutego 2019r. sygn. I SA/Sz 835/18, należy posiłkować się w tym względzie dyrektywą sformułowaną w orzeczeniu NSA z 26 marca 1993r. (sygn. akt III SA 2219/92, ONSA 1993 nr 3 poz. 83): o tym czy świadczenie jest przychodem ze stosunku pracy decyduje okoliczność, czy może je otrzymać wyłącznie pracownik w rozumieniu ust. 4 tego artykułu, czy też inna osoba niezwiązana (aktualnie lub w przeszłości) z pracodawcą. Istotne jest również to, czy istnieje związek prawny lub faktyczny danego świadczenia z istniejącym stosunkiem pracy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2009r., sygn. akt II FSK 251/08).
Sąd w całości podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Szczecinie (sygn. akt I SA/Sz 835/18), że celem wprowadzenia ulgi B+R było
zachęcenie przedsiębiorców do wdrażania innowacyjnych rozwiązań w celu
podniesienia konkurencyjności gospodarki. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia
25 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem
innowacyjności (Dz. U. z 2015 r. poz. 1767; projekt-Sejm RP VII kadencji nr druku
3286) wskazano, że zaproponowano, aby koszty działalności badawczo-rozwojowej
były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w wysokości większej niż koszty
faktycznie poniesione. W zamyśle ustawodawcy miało to stanowić rodzaj swoistej
premii podatkowej za podejmowanie działalności badawczo-rozwojowej.
W istocie ulga B+R miała dotyczyć kosztów kwalifikowanych związanych z
przychodami pracowników, którzy zajmują się działalnością B+R. W związku z tym
sądy administracyjne zaakceptowały tezę, że do kosztów kwalifikowanych należą
przychody pracowników B+R zaliczone na podstawie art. 12 ust. PDOF, w tym
sporne w niniejszej sprawie, wynagrodzenia przysługujące pracownikowi w trakcie
urlopu i choroby.
Sąd podziela również pogląd, że zmiana art. 18d PDOP od 1 stycznia 2018 r.
była w istocie doprecyzowująca. Jak wyżej wskazano, z uzasadnienia projektu
ustawy wynikało, że wobec pojawiających się wątpliwości w zakresie kosztów
kwalifikowanych dokonano ich doprecyzowania. Sądowi z urzędu znane były spory
podatników z organem interpretacyjnym związane z poprawnym ustaleniem proporcji
kosztów kwalifikowanych, w sytuacji gdy dany pracownik zajmował się prócz
działalności B+R także inną działalnością oraz gdy pracownik B+R uzyskiwał
przychody inne niż przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy
nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, o których mowa wart. 12 ust. 1
PDOF (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt III SA/WA
2192/17). Spory te odnosiły się też do rozumienia art. 26e ust. 2 pkt 1 PDOF, który to
przepis jest odpowiednikiem art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP. Ustawodawca dokonał doprecyzowania brzmienia art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP oraz wprowadził pkt 1 a do ww. przepisu. W przepisach PDOF dokonano od 1 stycznia 2018 r. identycznych zmian jak w przepisach PDOP.
Podkreślić należy, że Minister Finansów w objaśnieniach "Ulga podatkowa na
działalność badawczo-rozwojową" (opublikowane na stronie www. mf.gov.pl w dniu
20 czerwca 2017 r.), czyli jeszcze przed zmianą art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP z dniem 1 stycznia 2018 r., zwracał uwagę, że koszt kwalifikowany w rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP należy odnieść do należności pracownika zatrudnionego w celu
realizacji działalności B+R. Minister Finansów podał, że "mając na uwadze, że
przepisy podatkowe dają możliwość uznania za koszty kwalifikowane należności z
tytułu wynagrodzeń pracowników, którzy realizują wskazany cel (tj. działalność
badawczo-rozwojową), należy przyjąć, że to faktyczne wykonywanie określonych
czynności w zakresie działalności badawczo-rozwojowej przesądza, że to
wynagrodzenie (w całości bądź części) stanowi koszt kwalifikowany. W przypadku
więc, gdy pracownik w ramach świadczonej pracy wykonuje obowiązki nie tylko
związane z działalnością badawczo-rozwojową, zasadne jest wyodrębnienie
(wyłączenie z ulgi B+R) tej części wynagrodzenia, która nie jest związana z
realizacją działalności B+R". Z powyższego jasno wynika, że decydujące jest
wykonywanie przez pracownika działalności B+R, a skoro jest ona wykonywana, to
wszystkie przychody podatnika związane z jego stosunkiem pracy oraz
sfinansowane przez płatnika składek z tytułu tych należności, określonych w ustawie
o SUS, stanowią koszt kwalifikowany na podstawie art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP.
W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że ze względu
na regulacje Kodeksu pracy, w przypadku gdy praca pracowników na rzecz
skarżącego dotyczy działalności badawczo-rozwojowej, to całe wynagrodzenie
pracowników, którzy są dedykowani wyłącznie do realizacji Projektów z Obszarów
B+R - w tym również wynagrodzenie za dni absencji - stanowi koszt kwalifikowany w
rozumieniu art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP. Z kolei, w przypadku pracowników, którzy nie
wykonują wyłącznie prac z Obszarów B+R, wynagrodzenie za ich dni absencji
będzie stanowiło koszt kwalifikowany jedynie w proporcji, odpowiadającej czasowi,
jaki w danym okresie rozliczeniowym poświęcili na prace badawczo-rozwojowe.
Prezentowana wykładnia art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP znajduje pełne
odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Na uwagę zasługuje
pogląd prezentowany przez WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 609/19 sprowadzający się twierdzenia, że
wypływający z art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP nakaz oddzielenia wydatków
pracowniczych, ponoszonych na działalność badawczo-rozwojową od wydatków
związanych z wykonywaniem innego rodzaju obowiązków, w oparciu o czasowe
wyodrębnienie realizowanych zadań nie oznacza, że z kosztów kwalifikowanych
należy wykluczyć wydatki pracownicze, ponoszone na utrzymanie pracowników w
czasie przebywania ich na urlopie czy też w czasie niemożności wykonywania przez nich zadań, w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim.
W ocenie Sądu w pełni podzielić należy pogląd tutejszego Sądu wyrażony w
wyroku z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 441/19, że dla
skorzystania s przedmiotowej ulgi decydujące jest wykonywanie przez pracownika
działalności B+R, a skoro jest ona wykonywana na podstawie umowy o pracę, to
wszystkie przychody podatnika związane z jego stosunkiem pracy oraz
sfinansowane przez płatnika składek z tytułu tych należności, określonych w ustawie
o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowią koszt kwalifikowany na podstawie
art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP (analogicznie por. także wyroki: WSA w Szczecnie z
dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 835/18, WSA w Warszawie z 19 czerwca
2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2665/18 i 25 października 2017 r. sygn. akt III SA/Wa
2898/16 - wszystkie dostępne w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle przywołanej argumentacji stanowisko organu zawarte w zaskarżonej
interpretacji sprowadzające się do twierdzenia, że:
wynagrodzenia za czas przebywania pracowników na płatnych urlopach
wypoczynkowych, o którym mowa wart. 152 Kodeku pracy, wynagrodzenia za
czas niezdolności do pracy - trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku
kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia -
trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego,
- wynagrodzenia za dni wolne na opiekę nad dzieckiem - zgodnie z art. 188
Kodeksu pracy oraz wynagrodzenia za inne zwolnienia od pracy przysługujące w
związku ze szczególną sytuacją dotyczącą konkretnego pracownika, zgodnie z
przepisami Kodeksu pracy, przepisami wykonawczymi do tego kodeksu albo z
innych przepisów prawa, w tym wynagrodzenie za urlop okolicznościowy,
nie mogą stanowić kosztów działalności badawczo-rozwojowej bowiem nie dotyczą
czasu pracy faktycznie poświęconego na realizację działalności badawczo-
rozwojowej - w ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę.
Ze stanowiskiem organu interpretacyjnego nie sposób się zgodzić, jako że nie
znajduje ono uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Poza tym oparte jest
jedynie na stricte gramatycznej wykładni art. 18d ust. 2 pkt 1 ustawy o PDOP, z
całkowitym pominięciem rezultatów, do jakich prowadzi wykładnia systemowa czy
też funkcjonalna tego przepisu. W dodatku zaprezentowana przez organ wykładnia
gramatyczna koncentruje się wyłącznie na interpretacji fragmentu przepisu, tj. w
części, w której mówi on o faktycznym wykonaniu obowiązków, w oderwaniu od
kontekstu, w jakim zwrot ten został użyty. To więc prowadzi do błędnych rezultatów
w omawianym zakresie.
Z brzmienia art. 18d ust. 2 pkt 1 ustawy o PDOP wynika bowiem, że
rozdzielanie wydatków związanych z zatrudnianiem pracowników, wśród których bez
wątpienia mieszczą się sporne koszty, na te które zostały poniesione na działalność
badawczo-rozwojową oraz pozostałe ma na celu wyodrębnienie zakresu
obowiązków poszczególnych pracowników oraz proporcjonalne rozdzielenie
związanych z tym wydatków pracowniczych od pozostałych kosztów. Skoro zaś
ustawodawca zdecydował o preferencyjnym, z punktu widzenia zasad
opodatkowania, potraktowaniu działalności badawczo-rozwojowej, to zasadnym i
celowym jest precyzyjne zdefiniowanie i zakreślenie granic tej działalności, celem
wyodrębnienia jej od działalności pozostałej, niepodlegającej tego rodzaju
preferencjom. Brzmienie art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP wprowadzone od 1 stycznia
2018 r. miało ułatwić ustalenie proporcji w sytuacji gdy dany pracownik zajmuje się
działalnością B+R oraz inną działalnością, na to właśnie wskazuje treść "w takiej
części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej
pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu".
Wypływający z art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP nakaz oddzielenia wydatków
pracowniczych, ponoszonych na działalność badawczo-rozwojową od wydatków
związanych z wykonywaniem innego rodzaju obowiązków, w oparciu o czasowe
wyodrębnienie realizowanych zadań nie oznacza jednak, że z kosztów
kwalifikowanych należy wykluczyć wydatki pracownicze, ponoszone na utrzymanie
pracowników w czasie przebywania ich na urlopie czy też w czasie niemożności
wykonywania przez nich zadań, w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim.
Wydatki związane z ponoszeniem kosztów zatrudniania pracowników, w
części obejmującej wynagrodzenia i ubezpieczenia za czas, w którym ci pracownicy
faktycznie nie wykonywali swoich obowiązków, gdyż albo przebywali na urlopie lub też nie świadczyli pracy z uwagi na niezdolność do pracy lub konieczność
sprawowania opieki nad dzieckiem, są immanentnie związane z ze stosunkiem pracy jako takim. Konieczność ich poniesienia jest wynikiem korzystania przez
pracowników z przysługujących im uprawnień, których to nie mogą się zrzec. W
związku z tym tego rodzaju wydatki mieszczą się w katalogu wydatków, o którym
mowa w art. 12 ustawy o PDOF i jako takie stanowią koszt uzyskania przychodu po
stronie pracodawcy. W tej sytuacji brak jest więc podstaw do ich odmiennego
traktowania.
W związku z powyższym art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP, nakazując rozróżnienie kosztów działalności badawczo-rozwojowej od kosztów innego rodzaju, nie może stanowić podstawy wykluczenia z katalogu kosztów kwalifikowanych wydatków wynikających ze stosunku pracy danego pracownika, jedynie z tego powodu, że nie są one związane z bezpośrednim i faktycznym prowadzeniem badań. Nie temu służy regulacja art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP. Ratio legis tego przepisu stanowi bowiem, jak to już wyżej sygnalizowano, wyróżnienie tej części wydatków pracowniczych, które zostały poniesione na działalność badawczo- rozwojową od pozostałych wydatków, z tym jednak zastrzeżeniem, że kryterium tego rozróżnienia jest przedmiot zadań danego pracownika, a nie efektywność realizowania przez niego zleconych żądań.
W ocenie Sądu niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że przychylenie
się do poglądu organu, zaprezentowanego w zaskarżonej interpretacji, prowadziłoby
do nieuprawnionego różnicowania wydatków pracowniczych, w sposobów wyraźnie
sprzeczny z regulacjami prawa pracy, w świetle których stosunek pracy należy
rozumieć całościowo, bez wyodrębniania i różnicowania, także na gruncie przepisów
podatkowych, poszczególnych jego elementów, w sposób pośredni skutkujący
jakimkolwiek odmiennym potraktowaniem poszczególnych instytucji.
Tak więc mówiąc w kontekście w art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP o kosztach kwalifikowanych, w odniesieniu do wydatków pracowniczych, należy mieć na względzie wszystkie wydatki poniesione w tym zakresie na badania badawczo -rozwojowe, w tym także te, obejmujące koszty wynagrodzeń i ubezpieczeń
pracowników wypłacane za czas przebywania na urlopie czy też czas ich
niezdolności do pracy i czas sprawowania opieki nad dzieckiem. Jeżeli pracownik
poświęca cały swój czas pracy na działalność badawczo-rozwojową, to wówczas
wydatki związane z czasem jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy winny być uwzględnione w pełnej wysokości, albo w określonej proporcji, gdy pracownik
poświęca na badania jedynie część swojego czasu, w odniesieniu do całego czasu
pracy. Przy wyliczeniu tej proporcji należy brać pod uwagę faktyczny wymiar
realizowania obowiązków z zakresu działalności badawczo-rozwojowej, a do
ogólnego czasu pracy zaliczyć należy czas jego usprawiedliwionej absencji.
W ocenie Sądu godzi się zauważyć, że pojęcie "należności" użyte w art. 18d
ust. 2 pkt 1 PDOP, jest pojęciem szerszym od pojęcia "przychodów" i nie można tych pojęć utożsamiać. Wobec tego przy ustalaniu kosztów kwalifikowanych nie jest istotne czy dane świadczenie stanowi przychód pracownika w rozumieniu ustawy PDOF, a jedynie to, czy dane świadczenie jest należnością pracownika z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 ustawy PDOF, tj. należnością z tytułu stosunku
służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy.
W ustawach o podatku dochodowym od osób prawnych i o podatku
dochodowym od osób fizycznych nie określono pojęcia "czas pracy czy ogólny czas
pracy" dlatego w tym zakresie należy odnieść się do Kodeksu pracy (dalej: k.p.).
Czas pracy zdefiniowany został w przepisach art. 128 § 1 k.p. i określa, że czasem
pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie
pracy lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę do wykonywania pracy.
Stosownie do art. 80 k.p., wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas
niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko
wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.
Pracownikowi należy się na podstawie art. 92 k.p., wynagrodzenie za czas
choroby, wypadku w drodze do pracy, poddania się niezbędnym badaniom
lekarskim. Pracownikowi na mocy art. 171 § 1 k.p. przysługuje w przypadku
niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu
rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent
pieniężny. Zgodnie z art. 172 k.p., za czas urlopu pracownikowi przysługuje
wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował.
Co więcej za okres niezdolności do pracy powstałej na skutek choroby lub
odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, która trwa łącznie do 33 dni w ciągu
roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia, która
trwa łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego, pracownik ma prawo do
otrzymania 80% wynagrodzenia. Wynagrodzenie za ten okres jest finansowane ze
środków pracodawcy, jeżeli wewnątrz zakładowe przepisy prawa pracy nie przewidują wyższej wysokości wynagrodzenia chorobowego. Wynagrodzenie
chorobowe przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy wraz z dniami wolnymi
od pracy. Wynagrodzenie przysługuje również pracownikowi w czasie urlopu choć w
tym czasie nie wykonuje on pracy.
Zarówno czas urlopu jak i czas zwolnienia chorobowego nie są bezpośrednim
czasem wykonywania pracy, ale są czasem zatrudnienia pracownika, za który to
czas przysługują pracownikowi należności wynikające z zatrudnienia, a na
pracodawcy ciążą obowiązki związane czy to z wypłatą wynagrodzenia czy
odprowadzenia składek z tytułu zatrudnienia.
W odniesieniu do osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia lub
umowy o dzieło, zgodnie z art. 18d ust. 2 pkt 1 a), koszty kwalifikowane stanowią
poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 8
lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz
sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w ustawie z
dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w
jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-
rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na
podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu. W art. 13 ust. 8 lit. a), wskazano na przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy
zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej
działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki
organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Podobnie jak w przypadku
pracowników, ustawodawca w art. 18d ust. 2 pkt 1 a), nie posłużył się pojęciem
"przychodu", lecz "należności" z określonych tytułów. Za koszty kwalifikowane można
zatem uznać wszelkie świadczenia pieniężne lub inne świadczenia w naturze
wynikające z umowy zlecenia lub umowy o dzieło, w tym również ewentualne
dodatki, nagrody, premie.
W świetle powyższych wywodów w ocenie Sądu nie ma podstaw do
wyłączenia przychodów pracownika B+R otrzymanych, gdy nie świadczy on pracy z powodu urlopu, choroby lub innej usprawiedliwionej nieobecności. Brzmienie art. 18 d ust. 2 pkt 1 PDOP wprowadzone od 1 stycznia 2018r. miało ułatwić ustalanie proporcji w sytuacji, gdy dany pracownik zajmuje się działalnością B+R oraz inną
działalnością, na takie rozumienie wskazuje właśnie zapis: w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w
ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organ interpretacyjny naruszył art.
18d ust. 2 pkt 1 PDOP. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 146 § 1
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) uchylił zaskarżoną interpretację w zaskarżonej części.
Ponownie rozpoznając sprawę organ interpretacyjny zobowiązany jest
uwzględnić wykładnię art. 18d ust. 2 pkt 1 PDOP przyjętą przez Sąd.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 w zw. z § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie
wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687) Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od
Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 697 złotych, tytułem zwrotu kosztów
postępowania, obejmującą zwrot uiszczonego wpisu od skargi, w wysokości 200 zł,
zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez doradcę podatkowego w kwocie 480
zł, a także 17 zł, tytułem zwrotu kosztów uiszczonych tytułem opłaty skarbowej od
pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło