I SA/Ol 693/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 27 września 2016 r. skarżący R.D. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 1.500 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe Skarżący uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości "[...]". Skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku: nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, iż posiada debet na rachunku bankowym w wysokości 17.293,50 zł. Argumentując wniosek podniósł, iż w latach 2007-2015 był osobą bezrobotną. Od 2015r. został zatrudniony na ¼ etatu z wynagrodzeniem "[...]" miesięcznie. Wyjaśnił, iż uzyskiwany dochód wystarcza na podstawową egzystencję. Jest rozwiedziony od "[...]". Rodzice wnioskodawcy są osobami starszymi i schorowanymi. Nie są w stanie wspomóc skarżącego finansowo. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. , poz. 718 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), skarżący wyjaśnił, iż mieszkanie, w którym zamieszkuje w "[...]" jest własnością córki A.D. Mieszanie to zostało nabyte w 2008 r. o wartości "[...]" za kredyt w wysokości "[...]". Po upływie ośmiu lat do spłaty pozostała kwota "[...]". Wnioskodawca zamieszkuje w tym lokalu od maja 2016 r. Opłaty w miarę możliwości opłaca córka A.D., na chwilę obecną posiada zadłużenie z tytułu opłat za czynsz na kwotę ponad 4.000 zł. Wnioskodawca oświadczył również, że wszelkie jego wydatki powiększają zadłużenie córki, która poza kredytem mieszkaniowym posiada także inne zobowiązania w bankach na kwotę ponad 200.000 zł. Córka aktualnie zamieszkuje i pracuje w "[...]", gdzie samotnie wychowuje dziecko, na które z uwagi na niski dochód pobiera zasiłek 500+. Prowadzi "[...]", który zadłużony jest na kwotę 3.000 zł. Druga córka wnioskodawcy zatrudniona jest w "[...]" siostry, wychowuje samotnie dwójkę dzieci, na które również, z uwagi na niskie dochody pobiera zasiłek 500+. Odnosząc się zaś do sytuacji finansowej rodziców, skarżący ponownie oświadczył, że nie posiadają oszczędności jak i długów, na koncie mają kwotę 27 zł. Otrzymywane wynagrodzenie skarżący w całości przeznacza na wyżywienie. Wskazał, iż posiada konto bankowe w Banku "[...]", na nim zadłużenie na łączną kwotę 24.210 zł oraz posiada kartę kredytową z nieuregulowanym debetem w wysokości 19.200 zł. Nie posiada nieruchomości, ruchomości oraz polis na życie. Do złożonego oświadczenia załączył wyciąg z rachunku bankowego w Banku o nr "[...]" za okres od 1czerwca 2016 r. do 27 grudnia 2016 r., z którego wynika zadłużenie skarżącego na kwotę 17.500 zł. Na konto w tym okresie dokonywane były przelewy od córki A. w kwotach od 400 zł do 600 zł w łącznej wysokości 3.187,10 zł, co daje średnio kwotę 531,18 zł miesięcznie. Wnioskodawca przedłożył także dokument bankowy potwierdzający stan konta osobistego, stan kart kredytowej i debetowej oraz zestawienie obciążeń i wpłat do Spółdzielni "[...]" dotyczący A.D.. Na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dostępnej pod adresem www.ceidg.gov.pl) ustalono na dzień 13.01.2017 r., że córka wnioskodawcy A.D prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą 1) "[...]" 2) "[...]" w zakresie hurtowej sprzedaży elektrycznych artykułów użytku domowego. Działalność ta prowadzona jest w miejscu zamieszkania skarżącego w "[...]". Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Innymi słowy strona winna wykazać, czy też przedstawić w sposób przekonywujący, iż zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wskazać bowiem należy, iż na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że strona nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w całości bądź w części. Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy zauważyć należy, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenia zarówno w formularzu wniosku PPF jak i w udzielonej odpowiedzi na wezwanie z dnia 11.10.2016 r. - nie mogły zostać uznane za rzetelne, a tym samym dające podstawę do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Ze złożonych oświadczeń wynika, iż skarżący utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości "[...]" miesięcznie, opłaty związane z mieszkaniem ponosi za niego córka A., która udostępniła mu własne mieszkanie nieodpłatnie. Skarżący wskazał również, iż córki nie są w stanie wspierać go finansowo z uwagi na bardzo niskie dochody. Jednocześnie ze złożonym oświadczeniem przedłożone zostały wyciągi z rachunku bankowego wnioskodawcy, z którego wynika, że córka A.D. w okresie od czerwca 2016r. do grudnia 2014r. zasilała rachunek wnioskodawcy. Z wyciągu wynika, iż przekazała ona wnioskodawcy w tym okresie łącznie kwotę w wysokości 3.187,10 zł tytułem "zasilenie własne". Dodatkowo nieodpłatnie użycza skarżącemu mieszkanie i reguluje wszystkie opłaty z nim związane. Pomimo wezwania skarżący nie wyjaśnił jakie ponosi w związku z tym koszty on czy też jego córka. Nie uprawdopodobnił też w żaden sposób, czy córkę stać ewentualnie na takie wydatki. Niepoparte jakimikolwiek dokumentami jest twierdzenie wnioskodawcy, że z tytułu opłat za lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje wnioskodawca, córka posiada zadłużenie. Podobnie wnioskodawca poza ogólnym stwierdzeniem, że w związku z zakupem tegoż lokalu córka A.D. posiada zadłużenie na kwotę "[...]" nie wyjaśnił w jakiej wysokości i czy spłaca raty tego kredytu, nadto z jakich środków, skoro jak twierdzi spełnia kryteria dochodowe do uzyskania zasiłku 500+, w związku z samotnym wychowywaniem jednego dziecka. Podobnie gołosłowne pozostają wyjaśnienia skarżącego o posiadanym przez jego córkę zadłużeniu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność ta prowadzi więc do stwierdzenia, że złożone oświadczenie jest niewiarygodne. Po pierwsze skarżący uzyskuje pomoc finansową od jednej z córek i to ponad tę, otrzymywaną w formie bezpłatnego zamieszkiwania i uiszczania opłat mieszkaniowych. Po drugie za niewiarygodne i nierzetelne należy uznać oświadczenie wnioskodawcy, w sytuacji nieprzedstawienia jakichkolwiek dokumentów źródłowych, że córka, która uzyskała uprawnienie do zasiłku 500+ wychowująca samotnie jedno dziecko, z uwagi na niski dochód jest w stanie opłacić wszystkie te zobowiązania i wydatki. Podkreślić bowiem należy, że z twierdzeń skarżącego wynika, że córka A.D. spełnia kryterium dochodowe, zgodnie z program "Rodzina 500 plus", w ramach którego rodziny z jednym dzieckiem mogą otrzymać świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł miesięcznie, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 800 zł miesięcznie. Natomiast jeżeli w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne, świadczenie będzie przysługiwało, o ile dochód na jednego członka nie przekroczy 1200 zł na miesiąc. W tych okolicznościach należałoby przyjąć, że córka wnioskodawcy maksymalnie uzyskuje dochód w granicach do 2.400 zł miesięcznie. Zestawiając zatem powyższe z twierdzeniami wnioskodawcy, nie sposób przyjąć za rzetelne i wiarygodne wyjaśnień wnioskodawcy, iż córka A.D. posiada zdolności finansowe na samodzielne opłacenie spłaty rat kredytów w tym kredytu bankowego za lokal w wysokości ok. "[...]", opłat za dwa lokale tj. ten w którym zamieszkuje skarżący oraz ten, w którym zamieszkuje ona z dzieckiem ("[...]"). W tej sytuacji należy uznać, że córka wnioskodawcy, albo posiada dodatkowe dochody, z których opłaca wszystkie te zobowiązania, albo też wyjaśnienia wnioskodawcy nie przedstawiają wiarygodnych i rzetelnych informacji o jego sytuacji materialnej i życiowej i jego rodziny. Nie sposób bowiem w realiach życia codziennego uznać, że osoba, która spełnia kryteria dochodowe do uzyskania ww. zasiłku "Rodzina 500+" jest w stanie opłacać koszty utrzymania dwóch nieruchomości, spłacać raty kredytów, a ponadto utrzymać siebie i dziecko, nie wspominając już o kwotach przelewanych na rachunek skarżącego. Tym samym dane dotyczące dochodów córki, jak również udzielanej przez nią pomocy nie zostały przedstawione w sposób wyczerpujący i wiarygodny. Podkreślić przy tym należy, że skarżący nie wyjawił przy tym, iż w miejscu w którym zamieszkuje prowadzona jest działalność gospodarcza przez jego córkę A.D. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, ze złożone przez wnioskodawcę wyjaśnienia nie są wiarygodne, a jego rzeczywista sytuacja materialna nie jest taka jak ją przedstawia. Wystąpienie rozbieżności czy też uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności w stosunku do przedłożonych oświadczeniach uniemożliwiają ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. Możliwości finansowe córki, a przez to możliwości uzyskania od niej pomocy, jak również fakt prowadzenia działalności pod adresem zamieszkania wnioskodawcy rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.