I SA/Ol 695/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg J. P. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"nr "[...]" i z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie opłaty za przechowywanie towaru postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargi J. P. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" i z dnia "[...]" nr "[...]" Skarżący złożył wniosek o wydanie uzasadnienia wyroku oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 11 lutego 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący J. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 2,65 ha. Innego majątku nieruchomego, oszczędności pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych nie posiada. Wyjaśnił, iż uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego oraz prac dorywczych w wysokości 520 zł miesięcznie. Argumentując wniosek wskazał, iż uzyskuje niskie dochody, nie posiada wykształcenia prawnego, nie ma stałego miejsca zamieszkania. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 18.02.2013 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń: - przedłożenia odpisu dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu (budynku), w którym skarżący zamieszkuje, oraz do lokalu który wskazuje jako miejsce zameldowania bądź oświadczenia w tym zakresie (tj. czy lokal, budynek ten wynajmuje, zamieszkuje nieodpłatnie, zamieszkuje u kogoś, lub inne), skarżący nie wykazał bowiem posiadania żadnych nieruchomości, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, telefon, TV, Internet, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, ew. koszty eksploatacji samochodu, ewentualne koszty leczenia, raty pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, podatek od nieruchomości itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu i wysokości, - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia czy skarżący korzysta z odpowiednich ośrodków pomocy społecznej, w przypadku odpowiedzi pozytywnej podania wysokości i częstotliwości otrzymywanych świadczeń (zasiłków, dodatków), przedłożenia odpowiednich decyzji w tym przedmiocie, - wyciągów bankowych z wszystkich posiadanych kont własnych za ostatnie trzy miesiące (listopad-grudzień 2012r., styczeń 2013r.), bądź oświadczenia o braku takowych, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie sposobu wykorzystywania i przynoszenia ewentualnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej (2,65 ha). W tym wyjaśnienia czy skarżący otrzymuje na tę nieruchomość środki z tytułu płatności obszarowych lub innych, w przypadku odpowiedzi pozytywnej należy przedłożyć dokumenty dotyczące wysokości otrzymywanych dopłat, w przypadku odpowiedzi negatywnej należy przedłożyć zaświadczenie o niepobieraniu dopłat z z odpowiedniej jednostki ARiMR, - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia o wysokości dochodów uzyskiwanych z pracy dorywczej. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż mieszkanie w "[...]" to były adres jego zamieszkania. Po zmianie właściciela domu został wyeksmitowany bez przydzielenia lokalu zastępczego. Wskazał, iż obecnie nie posiada tytułu prawnego do żadnego lokalu mieszkalnego, a zamieszkuje w czasowo przystosowanym pomieszczeniu na terenie nieruchomości rolnej, której jest współwłaścicielem. Przystosowane pomieszczenie nie posiada adresu pocztowego i administracyjnego. Wskazany dla doręczeń adres wnioskodawcy jest adresem budynku mieszkalnego położonego w pobliżu jego miejsca przebywania, Wyjaśnił, że jego przybliżone miesięczne wydatki kształtują się następująco: energia elektryczna ok. 200 zł, gaz ok. 50 zł, telefon ok. 25 zł, ubrania ok. 25 zł, koszty wyżywienia ok. 220 zł. Dodatkowo wyjaśnił, że wydatki związane z utrzymaniem i działalnością rolną są regulowane z jego dochodów oraz dzięki pomocy rodziny i byłej żony. Skarżący wskazał, iż nie jest w stanie regulować kosztów ubezpieczeń i podatków. Wyjaśnił, iż w części koszty te regulowane są przez komornika urzędu skarbowego z konta bankowego zasilanego z dopłat płatności obszarowych ARiMR. Uzyskana z dopłat kwota 2.000 zł została zajęta przez komornika i przekazana na zaległości w KRUS. Wnioskodawca oświadczył, ze nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Odnosząc się do wykorzystywania posiadanej nieruchomości rolnej wskazał, iż ziemia wykorzystywana jest w części (1 ha) na zakładanie plantacji truskawek deserowych. Dochody, które zamierza uzyskać w tym roku, zdaniem skarżącego, pozwolą na spłatę zobowiązań wobec Skarbu Państwa oraz pozwolą na rozszerzenie produkcji rolnej. Dodatkowo wyjaśnił, iż wysokość dochodu wykazana w formularzu 520 zł to dochód uzyskiwany z produkcji truskawek, dochody związane z praca dorywczą polegają na uzyskiwaniu drobnych przychodów związanych z współpracą międzysąsiedzką jak np. pomoc przy załadunku drzewa na opał, spulchnieniu glebogryzarka ziemi w ogródku. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawca utrzymuje się z bardzo niskich dochodów z produkcji rolnej; uprawy i sprzedaży truskawek oraz drobnych prac dorywczych. Wysokość tych dochodów, zdaniem rozpoznającego wniosek, może nie wystarczać na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych. Trudno zatem uznać, aby z uzyskiwanego dochodu w wysokości 520 zł, skarżący był w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Zauważyć należy, iż wnioskodawca posiada jedynie nieruchomość rolną służącą uzyskiwaniu dochodu, nie posiada natomiast domu czy mieszkania zaspokajającego jego potrzeby mieszkaniowe. Zamieszkuje w przystosowanym do zamieszkiwania pomieszczeniu na terenie nieruchomości rolnej, która nie posiada adresu pocztowego. Skarżący nie posiada innego majątku nieruchomego, oszczędności czy przedmiotów wartościowych, które mogłyby ewentualnie służyć jako źródło pozyskania środków pieniężnych. O trudnej sytuacji finansowej świadczą również zaległości podatkowe oraz z tytułu zaległych ubezpieczeń. Z przedłożonego wyciągu z konta wynika również zajęcie rachunku bankowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w "[...]" i pobranie kwoty 2.003,39 zł. W tej sytuacji należało przyjąć, że zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o co wnosiła strona. W związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.