I SA/Ol 695/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agnieszka Szymańska-Flisikowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013r. sprawy ze skarg J. P. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]", Nr "[...]", Nr "[...]", Nr "[...]" i z dnia "[...]" Nr "[...]", w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie opłaty za przechowywanie towaru Oddala skargi Pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. J.P. wniósł o anulowanie postanowień ustalających mu kwotę opłaty za przechowywanie w magazynie depozytowym Urzędu Celnego towarów w postaci papierosów marki "J." oraz wzywających do zapłaty opłaty depozytowej: z dnia 11.01.2011 r. nr "[...]", z dnia 10.12.2009 r. nr "[...]", z dnia 08.01. 2010 r. nr "[...]", z dnia 15.01.2010 r. nr "[...]" wydanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w E., oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia 11.12.2009 r. nr "[...]". Wniosek strony według właściwości Dyrektor Izby Celnej przekazał do rozpoznania Naczelnikowi Urzędu Celnego w E. oraz Naczelnikowi Urzędu Celnego w O. Mając na uwadze treść ww. pisma organy I instancji uznały, iż jedynym trybem na wzruszenie postanowienia ostatecznego jest wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Przy czym uwzględniając fakt, iż strona złożyła wniosek po upływie miesięcznego terminu wynikającego z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, postanowieniami z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego w E. i postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego w O. odmówili wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniami ostatecznymi w przedmiocie ustalenia kwoty opłaty za przechowywanie w magazynie depozytowym Urzędu Celnego towarów w postaci papierosów marki "J." oraz wzywających do zapłaty opłaty depozytowej Na postanowienia te J.P. wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że naliczenie opłat za przechowywanie towaru jest niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.11.2011 r. Dyrektor Izby Celnej w O. postanowieniem z dnia"[...]" Nr "[...]", Nr "[...]", Nr "[...]", Nr "[...]" i z dnia "[...]" Nr "[...]", w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie opłat za przechowywanie towaru, utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organów I instancji. Organ uznał, że wszczęcie postępowania w sprawach wznowienia postępowania było niedopuszczalne. Kierując się treścią art. 240 1 pkt 8 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej stwierdził, że wznowienie postępowań, które zostało wydane na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W przedmiotowej sprawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt P 29/10 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: - art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne w zakresie, w jakim dotyczy stawki opłaty za przechowywanie w depozycie organu celnego towarów zajętych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo celne, jest niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten traci moc obowiązującą z upływem z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto stwierdził, że § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. W sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne w zakresie, w jakim określa minimalną stawkę opłaty za przechowanie towarów w depozycie organu celnego, jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. W tak ustalonym stanie prawnym organ stwierdził, że ostatnim dniem do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami ostatecznymi był dzień 27.12.2011 r. Z uwagi na to, że wnioski strona złożyła w dniu 31.08.2012 r., tj. po upływie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ odwoławczy uznał, że organy pierwszej instancji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ żądanie oparte na podstawie wynikającej z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej musi nastąpić w terminie miesięcznym, opisanym wyżej. Na powyższe postanowienia J.P. wniósł skargi domagając się ich uchylenia i zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarg stwierdził, że zaskarżone postanowienia są wadliwe. Wskazał, że odmowę wznowienia postępowania w sprawie ustalenia opłaty za przechowywanie towaru organy celne oparły wyłącznie na przekroczeniu 30-dniowego terminu do wniesienia takiego żądania. Podkreślił, że rozstrzygnięcia organu zostały podjęte z naruszeniem prawa, co potwierdził wyrokiem z dnia 15.11.2011r. Trybunał Konstytucyjny. Podniósł, że w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny ustalił także okres 12 miesięcy ważności od dnia opublikowania. Nadto, zdaniem skarżącego organ celny winien na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 automatycznie stwierdzić wygaśnięcie "decyzji" i o tym fakcie powiadomić stronę. Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ), dalej zwaną p.p.s.a. Sąd postanowił połączyć sprawę o sygn. I SA/Ol 695/12 ze sprawami o sygn. akt I SA/Ol 696/12, I SA/Ol 697/12, I SA/Ol 698/12 i I SA/Ol 704/12 w celu ich łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, gdyż pozostają ze sobą w związku, i prowadzić dalej pod sygnaturą I SA/Ol 695/12. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych postanowieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu podatkowego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skarg są postanowienia Dyrektora Izby Celnej odmawiające wznowienia postępowania z wniosku skarżącego J.P. w sprawie zakończonej ostatecznymi postanowieniami Naczelnika Urzędu Celnego w E. i Naczelnika Urzędu Celnego w O. w przedmiocie ustalenia opłaty za przechowywanie w magazynie depozytowym Urzędu Celnego towarów w postaci papierosów marki "J.". Przedmiotowe postanowienia doręczono skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniach 28.01.2010 r., 29.12.2009 r., 27.01.2010 r., 04.02.2010 r. oraz w dniu 29.12.2009 r. Przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją (postanowieniem) zawarte zostały w art. 240 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.) i między innymi postępowanie takie wznawia się, jeśli decyzja ta wydana została na podstawie przepisu o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny (pkt 8), a także jeśli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji (pkt 11). Inicjatywa wznowienia postępowania może pochodzić zarówno od organu (wznowienie z urzędu), jak i od strony z tym, że w niektórych przypadkach wznowienie może nastąpić wyłącznie na żądanie strony (art. 241). W przypadku wznowienia postępowania na skutek wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, wniosek taki musi pochodzić od strony, nadto aby żądanie strony było skuteczne wniosek taki musi być wniesiony w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego z 31 sierpnia 2012 r. (data nadania pocztowego) dotyczył wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi postanowieniami Naczelnika Urzędu Celnego w E. i Naczelnika Urzędu Celnego w O. jako przesłankę tego wznowienia wskazywał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt P 29/10 w przedmiocie niezgodności art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne w zakresie, w jakim dotyczy stawki opłaty za przechowywanie w depozycie organu celnego towarów zajętych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo celne, z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne w zakresie, w jakim określa minimalną stawkę opłaty za przechowanie towarów w depozycie organu celnego, z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 190 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (ust. 1), wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przedmiotowej sprawie Trybunał skorzystał z tego uprawnienia i odnoście art. art. 93 ust. 2 ustawy Prawo celne, stwierdził, że traci on moc obowiązywania z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia. Przy czym fakt utraty mocy obowiązującej przepisu normatywnego, należy odróżnić od pojęcia wejścia w życie i obowiązywania wyroku TK. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotna jest data wejścia w życie orzeczenia Trybunału, a nie utraty mocy obowiązywania normy prawnej. I tak sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego została ogłoszona w Dzienniku Ustaw w dnia 25 listopada 2011 r. Nr 254, poz. 1529. Od tej daty należy liczyć termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym. Należy stwierdzić, że dnia 25 listopada 2011 r. stracił moc § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. W sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne w zakresie, w jakim określa minimalną stawkę opłaty za przechowanie towarów w depozycie organu celnego, jako niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Wskazanie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. art. 93 ust. 2 ustawy Prawo celne traci on moc obowiązywania z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, w tym przypadku nie miało wpływu na wynik postępowania wznowieniowego. Zgodnie z § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, za przechowywanie towarów niewspólnotowych w depozycie pobierane były opłaty w wysokości 5 % ich wartości celnej, jednak nie mniej niż 3 % przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w kwartale poprzedzającym przyjęcie towarów do depozytu - za każdy rozpoczęty miesiąc. W związku z tym, w przypadku złożenia przez skarżącego wniosków w terminie określonym 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organy wznowiłby postępowanie i uchyliłby postanowienia w przedmiocie opłat. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że ostatnim dniem na skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi postanowieniami był 27.12.2011 r. Złożenie wniosku przez skarżącego po tym dniu skutkowało brakiem możliwości wznowienia postępowania przez organ celny wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych. Postępowanie wznowieniowe ma charakter postępowania nadzwyczajnego, przewidziane zostało bowiem dla wzruszenia rozstrzygnięć ostatecznych, jeśli do ich wydania doszło bądź z naruszeniem określonych przepisów, bądź zaistniały okoliczności uzasadniające zakwestionowanie takich orzeczeń – co sformułowano w enumeratywnie wymienionych przesłankach w art. 240 § 1 cyt. Ordynacji podatkowej. Jest to wyodrębnione – od dotychczasowego, prowadzonego w zwykłym trybie – postępowanie, którego wszczęcie, jak wskazano wyżej, następuje w określony sposób i jak wynika z art. 243 cyt. Ordynacji, organ właściwy do prowadzenia takiego postępowania w pierwszej kolejności dokonuje oceny, czy takie postępowanie jest dopuszczalne i w razie pozytywnego stanowiska (co do stanowiska strony lub inicjatywy własnej) wydaje postanowienie o wznowieniu (§ 1) i postanowienie takie jest podstawą do zbadania, czy rzeczywiście zachodzi którakolwiek z przesłanek wznowieniowych a w konsekwencji co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Organ rozpoznający wniosek strony o wznowienie postępowania uprawniony jest także do wydania decyzji o odmowie wznowienia (art. 243 § 3 cyt. Ordynacji) a – jak zasadnie stwierdził w niniejszej sprawie organ celny - następuje to w sytuacji, kiedy właściwy organ stwierdza na etapie badania "samego" wniosku, że wydanie na jego podstawie postanowienia o wznowieniu i w konsekwencji badanie przesłanek wznowienia, nie jest możliwe, bo wniosek jest z przyczyn formalnych, procesowych niedopuszczalny. Niewątpliwe jednym z przypadków niedopuszczalności wniosku jest złożenie go po terminie, jeśli ustawodawca taki termin przewiduje. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, decydującą kwestią dla rozstrzygnięcia skargi były bowiem data ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i data złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącego i wobec powyższego Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania stanowiska organu w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego w kwestii naruszenia przez organy celne art. 162 § 1 pkt 1 (skarżący nie sprecyzował nazwy aktu prawnego) a jak zakłada Sąd chodziło stronie o Kodeks postępowania administracyjnego należy przede wszystkim stwierdzić, że ww. ustawa nie ma zastosowania do postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty za przechowywanie w magazynie depozytowym organu celnego jak i postępowania w przedmiocie wznowienia zakończonego ostatecznym postanowieniem ww. postępowania. Postępowanie w zakresie ustalenia ww. opłaty jak i ewentualnie wznowienia postępowania w tej sprawie reguluje wyłącznie ustawa Ordynacja podatkowa. Sąd nie znalazł także podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ celny zasad postępowania w sposób mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi jako nieuzasadnione.