I SA/Ol 70/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-04-29
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli powierzchni gruntów, stosując przepisy rozporządzeń unijnych i krajowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne, odrzucając zarzuty strony skarżącej dotyczące błędów w kontroli i pomiarach. Stwierdzono, że system LPIS, oparty na ortofotomapach, jest preferowaną metodą identyfikacji działek rolnych, a skarżąca nie przedstawiła przekonujących dowodów podważających ustalenia organów. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pełnej kwoty płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 dla D.D. z powodu stwierdzonych przez organy ARiMR rozbieżności między zadeklarowaną a faktycznie kwalifikującą się do płatności powierzchnią gruntów. Organy ustaliły mniejsze powierzchnie kwalifikujące się do dopłat, wykluczając części działek z powodu braku użytkowania rolniczego, podmokłości, zadrzewienia lub obecności zabudowań. Strona skarżąca zarzuciła błędy w kontroli, wadliwie sporządzony materiał dowodowy oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi D.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia "[...]", która przyznano D.D. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013, w łącznej kwocie 32.278,90 zł, w tym z tytułu realizacji:
1) Pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne:
- wariant 2.1 – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w odniesieniu do powierzchni 12,61 ha w wysokości 7.354,90 zł;
2) Pakietu 4 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000:
- wariant 4.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków za powierzchnię uwzględnioną w płatności w odniesieniu do powierzchni 27,49 ha w wysokości 24.924 zł.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
We wniosku z dnia 13 maja 2013 r. o przyznanie płatności na rok 2013, zmienionym w dniu 6 czerwca 2013 r., D.D. zadeklarowała do płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 2 wariantu 2.1, grunty o powierzchni 14,26 ha, natomiast w ramach pakietu 4 wariantu 4.1 grunty o powierzchni 32,11 ha. W dniach 26 sierpnia - 30 września 2013 r. w gospodarstwie rolnym Wnioskodawczyni została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. 22 listopada 2013 r. została natomiast przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności. W wyniku weryfikacji wniosku i załączników graficznych, przy uwzględnieniu wyników z kontroli na miejscu, kontrolujący stwierdzili, że do objęcia płatnością rolnośrodowiskową kwalifikują się w ramach pakietu 2 wariantu 2.1 grunty o powierzchni 12,61 ha, natomiast w ramach pakietu 4 wariantu 4.1 grunty o powierzchni 27,49 ha, co było konsekwencją wykluczenia gruntów położonych na działkach oznaczonych jako A, B, E, FA, G, J, M i L.
Powyższe wynikało z tego, że dla kolejnych kontrolowanych działek rolnych kontrolujący stwierdzili inną powierzchnie niż zadeklarowana, i tak:
- dla działki o symbolu A i zadeklarowanej powierzchni 1,12 ha położonej na działce ewidencyjnej o nr "[...]", ustalono powierzchnię (PEG) 1,11 ha;
- dla działki rolnej B o zadeklarowanej powierzchni 3,70 ha położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]", powierzchnia (PEG) wyniosła według organu 3,52 ha;
- odnośnie działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" kontrolujący wykluczyli całą powierzchnię 1,25 ha, z uwagi na zaniechanie na niej działalności rolniczej poprzez brak koszenia i wypasania;
- w przypadku działki rolnej F o powierzchni 2,68 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" i nr "[...]", powierzchnię (PEG) ustalono na 2,55 ha;
- dla działki rolnej G o zadeklarowanej powierzchni 1,96 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]", powierzchnia stwierdzona (PEG) wyniosła według organu, 1,52 ha;
- w przypadku działki rolnej J o powierzchni 28,18 ha położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" powierzchnia stwierdzona (PEG) wyniosła 24,94 ha;
- odnośnie działki rolnej M położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" wykluczono z płatności całą jej powierzchnię - 0,95 ha;
- dla działki rolnej L o zadeklarowanej powierzchni 0,46 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]", powierzchnia stwierdzona (PEG) wyniosła 0,39 ha.
Jak podniósł organ odwoławczy, wskazana powyżej powierzchnia gruntów dla płatności rolnośrodowiskowej została ustalona w oparciu o treść art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 roku), który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS. Pozwala on na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat oraz kontrolę w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. System LPIS jest zgodnie z art. 15 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku, komponentem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), który jest wykorzystywany przez ARiMR m.in. do wykonywania pomiarów gruntów rolnych deklarowanych przez wnioskodawców i weryfikowania ich kwalifikowalności do objęcia płatnościami. Organ podkreślił również, że zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r. ze zm.), nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w toku kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego na nie starszym niż 5 lat obrazie ortofotomapy. Pomiary wykonywane na ortofotomapie pozwalają na kompleksową ocenę powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej oraz dokonanie na jej podstawie pomiarów z dokładnością 0,25 m lub 0,50 m (dokładność ortofotomapy uzależniona od wielkości piksela). Ta dokładność pomiaru powierzchni jest, jak wskazał organ, od 2 -3 razy wyższa niż dokładność pomiaru realizowana w toku kontroli na miejscu.
Organ odwoławczy stwierdził, że kwota płatności rolnośrodowiskowej wyliczonej dla powierzchni kwalifikującej się do objęcia tą płatnością w ramach pakietu 2 wariantu 2.1 wyniosła 9.961,90 zł, co po zastosowaniu obniżenia w związku ze stwierdzeniem, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną to 13,0849%, dało kwotę 7.354,90 zł. Natomiast płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 4 wariantu 4.1 wyniosła 32.988 zł, co po zastosowaniu obniżenia w związku ze stwierdzeniem, że różnica procentowa pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 16,7697%, dało kwotę 21.924 zł. Przyznano stronie jednak kwotę 3.000 zł z tytułu poniesionych kosztów transakcyjnych i w konsekwencji ustalono płatność na 24.924 zł.
W opinii organu, w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Strona nie wykazała bowiem, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Przeciwnie, dopuściła się zdaniem organu, winy polegającej co najmniej na niedbalstwie, nie dokładając należytej staranności w przy wypełnianiu wniosku o przyznanie płatności. Organ wskazał również na obowiązek, jaki przyjęła skarżąca, podpisując wniosek o przyznanie płatności, tj. zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na zakres płatności oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy podkreślił, że podstawowym zadaniem kontroli na miejscu jest ustalenie, czy dane podane we wniosku w zakresie powierzchni działek i zadeklarowanej grupy upraw są zgodne ze stanem faktycznym. Zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści sporządzonego w niniejszej sprawie raportu z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto zawarte w raporcie z kontroli wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do raportu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej. Sporządzone zostały dokładne szkice z przeprowadzonego pomiaru, na które naniesiony został przebieg granic skontrolowanej działki, oznaczone zostały obszary wykluczone z płatności oraz wskazane miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działce. Stan gruntu zobrazowano również za pomocą obszernej dokumentacji fotograficznej. Zarzut odwołania dotyczący utajnienia metody kontroli był bezzasadny, gdyż w raporcie z kontroli wyraźnie wskazano, że została ona wykonana metodą FOTO przy użyciu odbiornika "[...]"
Organ wskazał, że zarzuty strony co do poprawności przeprowadzenia kontroli były przedmiotem analizy Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, które w pismach z dnia 20 marca, 8 sierpnia i 30 października 2014 r. wyjaśniło m.in., że pomiar działki rolnej E został wykonany w północnej części działki ewidencyjnej nr "[...]" zgodnie ze wskazaniem strony na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności. Obszar ten został jednak w wyniku kontroli zakwalifikowany jako nieużytek ze względu na duże wysycenie profilu glebowego wodą. W świetle ustaleń kontroli, jest to bowiem teren trwale podmokły, na którym nie można wykonać zabiegów agrotechnicznych, koszenia czy wypasu. Dokumentacja fotograficzna potwierdza trwałe podmoknięcie terenu, silne zachwaszczenie działki i występowanie roślinności charakterystycznej dla obszarów bagiennych. Odnośnie działek rolnych G z pomiaru wyłączono obszary zadrzewione występujące na obrzeżach działki, zachwaszczone i nieużytkowane rolniczo, zbiornik wodny (fot. 23, 25, 26, 28) oraz ogrodzony obszar siedliska, na którym znajdują się zabudowania, wiaty, park maszynowo- techniczny, pryzma obornika, gruz, opony, cegły, deski czyli obszar, który nie stanowi gruntu rolnego. Na działce G wyłączono powierzchnię 0,04 ha stanowiącą nasyp (fot. 28). Wyjaśniono także, że fot. nr 29 i 30 ukazujące na pierwszym planie zakrzaczenia wykonane były z sąsiedniej działki ewidencyjnej o numerze "[...]", ale ukazują perspektywiczny obraz działek rolnych G. Widoczne na nich zakrzaczenia nie mają wpływu na wykonany pomiar, gdyż w tym miejscu granicę działki rolnej przyjęto na podstawie GIS i pokrywa się ona z granicą ewidencyjną działki nr "[...]". Odnośnie działki rolnej J wyłączono część działki stanowiący teren podmokły, porośnięty trzciną oraz obszar porośnięty bardzo licznymi chwastami wieloletnimi z zasuszonymi kwiatostanami. Obszar, na którym stwierdzono brak użytkowania rolniczego ukazują fotografie nr 33, 34, 36, 37 38, 39, 41, 42, 44, 45. Z pomiaru działki rolnej J wyłączono również obszary zadrzewione i zakrzaczone oraz rów o szerokości przekraczającej 2 m (fot. 59-68). Natomiast odnośnie działki rolnej M zadeklarowanej jako pastwiska o powierzchni 0,95 ha, stwierdzono, że jest to obszar o znacznie mniejszej powierzchni, gęsto porośnięty przez drzewa. W pomiarze nie uwzględniono obszaru, gdzie zagęszczenie drzew było większe niż 50 sztuk na hektar. Powierzchnię, którą zakwalifikowano jako trwały użytek zielony, pomierzono w dwóch częściach o pow. 0,06 ha i 0,08 ha. Części te jednak nie spełniały wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej, tj. 0,10 ha.
Wskazując na treść art. 21 ust. 3 ustawy o z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), organ II instancji uznał przedstawione przez stronę pomiary wykonane przez uprawnionego geodetę M.B. za błędne i nieopierające się na wyżej wskazanych obowiązujących przepisach dotyczących przedmiotowych płatności. W ocenie Dyrektora OR ARiMR, analiza porównawcza tych pomiarów oraz pomiarów wykonanych przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu, wskazuje, że M.B. wyłączył z powierzchni działek rolnych tylko obszary nieużytkowane rolniczo na przestrzeni wielu lat (typu las, staw), zaliczając te części działek ewidencyjnych, które nie są wykorzystywane pod uprawy rolne, bądź nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. W piśmie z dnia 30 października 2014 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu poinformował, że ponownie dokonał analizy wyników z kontroli w aspekcie zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń w piśmie z dnia 27 września 2014 r. i podtrzymał stanowisko, że na działce rolnej E stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Dodatkowa dokumentacja fotograficzna wykonana dnia 24 stycznia 2014 r. potwierdziła, że strona w 2013 r. nie wykonała na tej działce żadnych zabiegów agrotechnicznych (fot. 100-103). Jak podniósł organ, strona w pismach z dnia 23 kwietnia i 15 czerwca 2014 r. sama podała, że nie kosiła w 2013 r. działki E. W odniesieniu do zastrzeżeń strony zgłaszanych w kwestii działki rolnej G, organ stwierdził, że fakt zadeklarowania powierzchni podwórka, na którym znajdują się wiaty, park maszynowo-techniczny, pryzma obornika, gruz, opony, cegły, deski - widoczne zarówno na wykonanych fotografiach, jak i na złożonym z wnioskiem załączniku graficznym oraz ortofotomapie z 2011 r., potwierdza słuszność zakwalifikowania tego obszaru jako części siedliska. W kwestii zarzutów strony do pomiaru działki rolnej M organ podniósł, że nie mogły zasługiwać na uwzględnienie wyjaśnienia strony, iż 1-2 letnie odrosty olchy i wierzby zasadzone przez bobry i chętnie zjadane przez krowy powinny być uznane za TUZ, ponieważ pod nimi rośnie trawa. Odnośnie zastrzeżeń strony do pomiaru działki rolnej J, wskazano, że dotyczą one głównie pozostawienia poza granicą działki rolnej podmokłego obszaru, który inspektor terenowy w trakcie kontroli przedmiotowej działki uznał za tymczasowo wyłączony z produkcji rolniczej. Wskazano, że strona w swoich pismach podała, że była to powierzchnia niekoszona w 2013 r. z wymogami pozostawienia 5 - 10% powierzchni nieskoszonej na działce deklarowanej w pakiecie 4.1, za co została ukarana. Niezaliczony do powierzchni działki rolnej obszar nie został wskazany na załączniku graficznym jako obszar niekoszony w 2013 r., co leżało w obowiązku rolnika. Inspektor realizujący kontrolę nie miał podstaw, aby zakwalifikować jako trwały użytek zielony i zliczyć do powierzchni działki podmokłą część, porośniętą trzciną oraz chwastami wieloletnimi. Stan fitosanitarny tego obszaru oraz duże wysycenie gruntu wodą potwierdziło brak możliwości użytkowania rolniczego przynajmniej w 2013 r..
W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, podniosła zarzut naruszenia
1) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz. 173), poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. brak pełnego i rzetelnego przeprowadzenia kontroli nieruchomości skarżącej i wydanie decyzji w oparciu o wadliwie sporządzone wyniki kontroli na miejscu oraz materiał fotograficzny, który w znacznej mierze obrazował albo nieruchomości niewchodzące w skład gospodarstwa albo grunty znajdujące się pod okrywą śniegu lub przesłonięte zadrzewieniami;
b) art. 18 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez zmniejszenie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, pomimo spełnienia wszystkich warunków do uzyskania takiej płatności w pełnym zakresie, na co wskazują m.in. wyniki pomiarów wykonanych przez uprawnionego geodetę i jednostkę certyfikującą działalność ekologiczną, rzeczywisty stan i wielkość nieruchomości oraz wyniki prowadzonych od 2008 r. kontroli;
c) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy, poprzez:
- przeprowadzenie kontroli na miejscu bez udziału skarżącej lub jej pełnomocnika, do czego organ był zobowiązany nie tylko w formie telefonicznego zawiadomienia o kontroli lecz również umożliwienia stronie uczestnictwa w kontroli;
- działanie organu powodujące podważenie zaufanie skarżącej do organów państwa, w szczególności poprzez czynności podejmowane w zakresie przeprowadzonej kontroli;
d) nie uwzględnienie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r.), dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe", zgodnie z którymi w przypadku uczestniczenia w pakiecie 4., wariancie 4.1., skarżąca jest zobowiązana do corocznego pozostawiania na nieruchomości (działce E) niekoszonych części działek w wielkości 5-10% deklarowanej powierzchni gruntów;
Skarżąca zarzuciła również organowi wydanie decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, z pominięciem, że:
a) kontrola odbyła się w okresie jesienno-zimowym i zimowym, tj. w okresie ośnieżenia, podtopienia oraz braku wegetacji roślinnej;
b) uprawa nie była w okresie wegetatywnym;
c) działka M stanowi trwały użytek zielony, przeznaczony jako pastwisko dla zwierząt gospodarskich, na którym mieszczą się drzewa w ilości nie przekraczającej 50 sztuk na 1 ha oraz zazielenienia przy konarach drzew, na co mogłyby wskazać prawidłowo wykonane pomiary oraz materiał fotograficzny, którego wykonania organ zaniechał.
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a", skarżąca wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z pism i dokumentów dołączonych do skargi oraz wskazanych w jej treści, będących w posiadaniu organu administracji.
W uzasadnieniu wskazała, że uczestniczy w programach wsparcia obszarów wiejskich od 2008 r., a dotychczasowo prowadzone wobec niej postępowania kończyły się decyzjami o przyznawaniu wnioskowanych płatnościach w pełnym zakresie i odnosiły się do powierzchni gruntów deklarowanych o kształcie niemalże niezmienionym w stosunku do wniosku na rok 2013.
Uzasadniając zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, skarżąca podniosła, że część wykonanych na cele kontroli fotografii obrazuje działki (fotografie np. nr 100, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46; dotyczące działki o numerze ewidencyjnym "[...]’) lub części terenu (zadrzewienia strumyka płynącego pomiędzy działkami o numerze ewidencyjnym "[...]" i "[...]", tereny sąsiadujące z gruntami deklarowanymi przez skarżącą; fotografie np. nr 102, 103), które nigdy nie były deklarowane do płatności lub nawet nie stanowią przedmiotu własności czy posiadania skarżącej. Organ odwoławczy nie sprawdził, czy wykonane przez kontrolera zdjęcia pokrywają się z materiałem w postaci ortofotomap i innymi dostępnymi dokumentami. Tym samym wskazanych uchybień nie wykluczył i uznał, iż nawet działki niedeklarowane przez skarżącą również należy ująć w raporcie z czynności kontrolnych. Tymczasem z samej analizy ortofotomap wynika, że grunty nie zawierają zbytniego zadrzewienia czy zakrzaczenia. Ponadto materiał fotograficzny obrazuje często obszary pokryte w całości śniegiem, co jednak nie uniemożliwiło organowi uznania, iż pod taką pokrywą znajdują się nieużytki z uwagi na niekoszenie i brak wypasu. Nie uwzględniono też, że uprawa nie była w okresie wegetatywnym. Nie przedstawiono ponadto gruntów w ujęciu całościowym. Fotografie zostały wykonane albo w miejscu, z którego grunty są przesłonięte zadrzewieniami mieszczącymi się na sąsiednich gruntach albo dotyczą działek, których skarżąca nie deklarowała. Oparcie decyzji na tak wadliwie sporządzonym materiale dowodowym stanowi o naruszeniu przepisów nie tylko odnoszących się do zasad prowadzenia kontroli na miejscu, ale również ogólnych zasad postępowania wobec beneficjentów płatności ze środków unijnych.
Skarżąca podniosła, że powołany przez nią geodeta wykonał pomiary przy wykorzystaniu specjalistycznego sprzętu, dokonując obejścia wszystkich gruntów zgłoszonych do płatności. Natomiast kontrolerzy obejścia takiego nie dokonali, co wynika chociażby ze zdjęć, które obrazują grunty wyłącznie z jednej perspektywy. W tej sytuacji organ, ignorując wyniki pomiarów wykonanych przez uprawnionego geodetę, jak i wyjaśnienia strony, dopuścił się naruszenia określonego w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Winien był bowiem przeprowadzić rekontrolę w obecności strony i sporządzić właściwą dokumentację fotograficzną, którą będzie w stanie przypisać do konkretnych działek w oparciu o mapy ewidencyjne, mapy zasadnicze lub ortofotomapy.
W dalszej kolejności strona podniosła, iż w odniesieniu do działki E w odwołaniu wyjaśniła, że działka ta została zadeklarowana do Pakietu 4. - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami NATURA 2000, wariantu 4.2. - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Teren niekoszony na tej działce był zgodny z rozporządzeniem rolnośrodowiskowym. Okoliczność, iż działka ta stanowi teren o charakterze podmokłym nie stanowi o niemożności jej włączenia w ww. program, gdyż charakter ten sprzyja tworzeniu na nim lęgowisk chronionego ptactwa. Ponadto kontrola, jaką organ przeprowadził na w/w działce odbyła się w okresie jesienno - zimowym i zimowym, a zatem organ nie był w stanie uznać, iż w okresie późno-letnim lub wczesno-jesiennym skarżąca nie będzie w stanie dokonać przyszłorocznego koszenia działki, co spowoduje, iż pozostawiony w 2013 r. obszar do niekoszenia będzie inny aniżeli obszar do niekoszenia w 2014 r. Podobnie należy odnieść się do treści zaskarżonej decyzji, która dotyczy działek oznaczonych literą G, J oraz M. W zakresie działki M strona podniosła, że występują na niej drzewa, jednakże ich ilość nie przekracza 50 sztuk na hektar, a nadto pod ich konarami znajduje się zazielenienie, na którym jest wypasane bydło.
W ocenie skarżącej, zgłoszone do płatności grunty były utrzymywane we właściwej kulturze rolnej, zaś deklarowana powierzchnia pokrywa się ze stanem rzeczywistym tychże działek, na co wskazuje chociażby wykonany przez geodetę operat. Podniesiono również, że w 2014 r. strona otrzymała od organu administracji tabelę stanowiącą załącznik do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014, w której sam organ określa grunty skarżącej o wielkości 46,36 ha, jako te, które spełniają warunki przyznania płatności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) cytowanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Zasady i tryb sądowej kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r.poz.270 ze zm.), zwana dalej w skrócie: p.p.s.a. Stosownie do art. 133 oraz art. 134 tej ustawy, sąd dokonuje oceny decyzji pod względem zgodności z prawem, na podstawie akt sprawy, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie będąc przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy, Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Organ po dokonaniu dokładnych ustaleń faktycznych prawidłowo zastosował bowiem prawo materialne.
Zasady i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowych na 2013 r. określone zostały w ustawie dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), stanowiącej akt prawny uzupełniający regulacje zawarte w przepisach powołanych w art. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005".
W preambule do tego Rozporządzenia stwierdzono m.in., że płatności rolnośrodowiskowe powinny nadal odgrywać znaczną rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich oraz w udzielaniu odpowiedzi na wzrastający popyt społeczeństwa na usługi środowiskowe. Powinny one dodatkowo zachęcać rolników i inne osoby gospodarujące gruntami do służenia społeczeństwu jako całości poprzez wprowadzanie lub dalsze stosowanie metod produkcji rolnej zgodnych z ochroną i poprawą stanu środowiska naturalnego, krajobrazu i jego właściwości, zasobów naturalnych, gleby i różnorodności genetycznej. W tym kontekście, powinno zwrócić się szczególną uwagę na zachowanie zasobów genetycznych w rolnictwie. Zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci" płatności te powinny pokrywać jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza właściwe normy obowiązkowe.
Te wskazania zrealizowane zostały przez ustawodawcę krajowego poprzez ustanowienie warunków przyznawania płatności rolnośrodowiskowej. Kwestie powyższe normuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361).
Według § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W art. 21 ust. 1 ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W ust. 2 art. 3 ustawa istotnie w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Ponadto, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony, oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W świetle powyższego, to na rolnika, który złożył wniosek o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania.
Ograniczenie stosowania pewnych zasad określonych przepisami k.p.a. wiąże z tym, że zasadnicze kwestie związane ze składaniem wniosków, wymogów jakie muszą być spełnione przez wnioskodawców, terminy ich składania i tryb załatwiania przez Agencję, regulowane są przez powołane wyżej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009. W szczególności rozporządzenie stanowi o obowiązku przeprowadzania kontroli wniosków oraz o trybie zasadach tych kontroli, co określone zostało w przepisach art. 30-35 ustawy o płatnościach.
Są to wskazane w przepisach rozporządzenia kontrole administracyjne oraz kontrole przeprowadzane na miejscu. W myśl art. 26 ust. 1 cyt. rozporządzenia, kontrole te przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.
Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole te mają na celu: a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Zatem udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli.
W myśl art. 32 ust. 1 rozporządzenia, z każdej kontroli sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonej kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się między innymi (pkt c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiaru każdej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru. Zgodnie z art. 32 ust.2, w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania.
Dodać należy, że obowiązek sporządzenia raportu, o którym mowa w art.32 (dot. powierzchni działek) oraz 54 ust.1 i 2 (dot. wzajemnej zgodności) rozporządzenia nr 1122/2009 został też wskazany w art. 31 ust. 5 ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Stosownie do treści ust. 8 tego artykułu, w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że przeprowadzone w gospodarstwie rolnym Wnioskodawczyni:
- w dniach od 26 sierpnia do 30 września 2013 r. kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz
- 22 listopada 2013 r., kontrola w zakresie wzajemnej zgodności,
wykazały, że do objęcia płatnością rolnośrodowiskową kwalifikują się grunty o powierzchni 12,61 ha w ramach pakietu 2 wariantu 2.1, natomiast odnośnie pakietu 4 wariantu 4.1, obszar 27,49 ha gruntów, co było konsekwencją wykluczenia części terenów położonych na działkach oznaczonych jako A, B, E, FA, G, J, M i L.
W aktach znajduje się dokumentacja z tych kontroli, w postaci zatwierdzonego w dniu 1 lutego i przesłanego rolnikowi 2 lutego 2014r. raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowanych powierzchni, wraz z załącznikami, w tym fotografiami spornych działek na płycie CD, jak również raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności, (o których producent rolny był powiadomiony 21 listopada 2013r. - k. 5/1 akt adm.), przesłanych stronie listami poleconymi w dniach 19 grudnia 2013r. i 3 lutego 2014r. (k5/15).
Z treści pierwszego z powyższych raportów wynikają zarówno dane dotyczące deklarowanych działek, jak i konkretne ustalenia kontroli w zakresie stwierdzonej grupy upraw, techniki pomiaru, powierzchni zmierzonej, obwodu, szerokości strefy buforowej oraz powierzchni stwierdzonej, ze wskazaniem numerów wykonanych dla konkretnej działki fotografii oraz nazwy określonego dla niej kodu, z objaśnieniem jego znaczenia w opisie nieprawidłowości.
Z kolei w podsumowaniu kontroli z dnia 22 listopada 2013r. nie stwierdzono niezgodności w zakresie przestrzegania minimalnych norm DKR, wymogów w obszarze A – środowisko oraz w obszarze B – zdrowie.
Dołączone do akt sprawy szkice z przeprowadzonego pomiaru, określają zarówno przebieg granic kontrolowanych działek, jak też obszary wykluczone z płatności oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na danej działce. Natomiast zawarte na płycie CD fotografie obrazują stan gruntu na kontrolowanych nieruchomościach, w tym sposób ich użytkowania działek rolnych i występującą roślinność. Z raportu z kontroli wynika m.in., że w toku kontroli wykorzystano metodę FOTO, przy użyciu odbiornika "[...]".
W świetle tak zebranego materiału dowodowego, zasadnie zdaniem Sądu organ przyjął, że wobec nie podważenia poczynionych ustaleń kontroli przekonywującymi przeciwdowodami wykazującymi inny stan faktyczny dla konkretnych gruntów w czasie kontroli, samo negowanie przez stronę stanowiska organu obszernymi wywodami, odnoszącymi się w dużej mierze do kwestii niezwiązanych ze stosowaniem powołanych wyżej przepisów ustawy, nie może stanowić przeciwwagi dla konkretnych wyliczeń, które wbrew zarzutom strony, znajdują potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej i innych zebranych w sprawie dowodach.
Nie budzi zdaniem Sądu zastrzeżeń stanowisko organu odnośnie braku podstaw do przyznania spornej płatności dla zadeklarowanej działki oznaczonej symbolem E, której pomiaru organy dokonały zgodnie ze wskazaniem strony na załączniku graficznym do wniosku o przyznanie płatności i którą zakwalifikowano w związku z kontrolą jako trwały nieużytek, ze względu na duże nasycenie profilu glebowego wodą. Z dołączonego do akt materiału fotograficznego rzeczywiście wynika (zdjęcia na płycie CD wykonane 30 września 2013r. o nr od 39 do 46), iż grunt na tej działce nie był objęty zabiegami agrotechnicznymi, czy koszeniem lub wypasem zwierząt, co związane jest z zachwaszczeniem tej działki, wskazywanym przez organ trwałym podmoknięciem terenu i występowaniem roślinności charakterystycznej dla obszarów bagiennych. Stąd też nie mogła zasługiwać na uwzględnienie argumentacja skargi, iż teren ten, na którym jak wynika z akt zaniechano prowadzenia jakiejkolwiek działalności rolniczej, może być zakwalifikowany do płatności, w tym również w ramach wskazanego przez stronę Pakietu – 4.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do kwestionowania stanowiska organu odnośnie wyłączenia z płatności części działek rolnych G/G1, a więc znajdujących się na ich obrzeżach obszarów zadrzewionych, gruntów zachwaszczonych i nieużytkowanych rolniczo, jak również zbiornika wodnego, czy ogrodzonego obszaru siedliska z zabudowaniami (wiata), parkiem maszynowo-technicznym, zalegającymi na gruncie cegłami, gruzem, oponami, i deskami (zdjęcia na płycie CD wykonane 30 września 2013r. o nr od 20 do 30 oraz z 19 marca 2014 o nr od 100 do 103). Prawidłowo na działce G nie uwzględniono do płatności powierzchni 0,04 ha stanowiącej nasyp oraz na działce G1 powierzchni 0,03 ha, obejmującej sad i ogródek.
Zasadnym w świetle akt sprawy, jest zdaniem Sądu, wyłączenie z płatności wobec braku użytkowania rolniczego, części porośniętej licznymi chwastami działki J z wieloletnimi, zasuszonymi kwiatostanami, stanowiącej w części - co wykazały organy (m.in. fotografie nr 33, 34, 36, 37 38, 39, 41, 42, 44, 45) - teren podmokły i na której znajdują się również obszary zadrzewione, zakrzaczone oraz rów o szerokości przekraczającej 2 m (m.in. fot. 59-68). Odnośnie zastrzeżeń strony do pomiaru działki rolnej J wskazano, że dotyczą one głównie pozostawienia poza granicą działki rolnej podmokłego obszaru, który w trakcie kontroli przedmiotowej został uznany przez inspektora terenowego, za tymczasowo wyłączony z produkcji rolniczej. Słusznie też zwrócono uwagę, w związku z twierdzeniami strony odnośnie realizacji wymogu pozostawienia 5 - 10% powierzchni nieskoszonej na działce deklarowanej w pakiecie 4.1., iż niezaliczony do powierzchni działki rolnej obszar nie został wskazany na załączniku graficznym jako obszar niekoszony w 2013 r., co było obowiązkiem rolnika.
Wbrew zarzutom skargi, odnośnie działki rolnej M o powierzchni 0,95 ha zadeklarowanej jako pastwiska, w sposób dostateczny zostało wykazane przez organy, że brak jest podstaw do przyznania dla tego obszaru spornej płatności, skoro jej powierzchnia jaką można zakwalifikować do trwałych użytków zielonych wynosi w dwóch częściach 0,06 ha i 0,08 ha, a więc nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej (0,10 ha), pozostała zaś jest porośnięta drzewami, których zagęszczenie było większe niż 50 sztuk na hektar, na co wskazuje dokumentacja fotograficzna i co nie zostało skutecznie podważone przez kontrolowaną.
W świetle powyższych ustaleń, nie budzi zdaniem Sądu zastrzeżeń ocena organów odnośnie danych zawartych w raporcie pomiarowym powierzchni użytkowanej rolniczo, sporządzonym w dniu 24 czerwca na podstawie pomiaru terenowego z dnia 16 czerwca 2014r., przez biegłego mgr.inż. M.B. Z materiałów sprawy wynika, że po dołączeniu tego raportu do akt i wobec zgłaszanych przez stronę uwag, organ dokonał ponownej weryfikacji i dokładnej analizy dotychczasowych ustaleń, między innymi porównując ten pomiar z pomiarem wykonanym przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu. Następnie zaś prawidłowo wykazał, że w opinii mgr. inż. M.B. wyłączono z powierzchni działek rolnych jedynie obszary nieużytkowane rolniczo na przestrzeni wielu lat (typu las, staw), zaliczając części działek ewidencyjnych nie wykorzystywane pod uprawy rolne, bądź te, które nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.
Wobec jednoznacznych ustaleń organów, brak było też podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o zarzuty skargi, że kontrolowana uprawa nie była już w okresie wegetatywnym, bądź znajdowała się pod zalegającym śniegiem. Nadmienić należy, że wywodząc powyższe strona skarżąca nie podała, których konkretnie gruntów zarzuty te dotyczą. Z akt wynika natomiast, że wykonane w dniu 14 stycznia 2014 fotografie działki E (o nr 100-103), z widocznym na niej zalegającym śniegiem, mają jedynie charakter uzupełniający do materiału zebranego w toku kontroli na miejscu we wrześniu 2013r., w świetle którego faktyczne nieużytkowanie gruntów i brak ich utrzymania w dobrej kulturze rolnej w tymże roku, nie budzi zdaniem Sądu, wątpliwości.
W kwestii powierzchni użytkowanych przez stronę rolniczo gruntów podkreślenia ponadto wymaga, że art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16) – System identyfikacji działek rolnych, stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.
Z treści powyższego przepisu wynika, że preferowaną w prawie wspólnotowym metodą jest identyfikacja działek rolnych przy użyciu ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych. Taką też metodę prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie organy.
Mając zatem na uwadze opisane wyżej reguły postępowania w sprawach dotyczących płatności, słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w celu podważenia tych ustaleń strona powinna wykazać się aktywnością w zakresie dowodzenia, iż zgłoszone przez nią do pomocy finansowej dane, w tym odnośnie powierzchni i stanu gruntów, są prawidłowe.
Podkreślić należy, że w rozpoznanej sprawie dokonano zarówno kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącej, jak i zmierzono uprawnione do spornych płatności grunty przy użyciu ortofotomapy. Przy czym, w raporcie z tej kontroli, jak i uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ wskazał nazwę i model odbiornika, który wykorzystano do pomiaru działek rolnych w gospodarstwie ("[...]"). Przeprowadzona kontrola nie ograniczała się do kontroli na podstawie ortofotomapy, lecz obejmowała również wizytację terenową i oględziny działek, co znajduje odzwierciedlenie w sporządzonej dokumentacji fotograficznej.
Jeżeli zaś - jak twierdzi skarżąca - wobec nierzetelności wykonanego przez organ materiału graficznego, czy przyjęcia błędnej metody fotografowania, powierzchnie działek rolnych są w rzeczywistości inne niż wykazane w raportach z kontroli, to powinna ona niezwłocznie po otrzymaniu raportu z czynności kontrolnych, przedłożyć przeciwdowody podważające wykonane przez uprawnionych pracowników organu pomiary i zdjęcia. W sytuacji, gdy zgłaszane przez nią zarzuty co do wyników kontroli nie są poparte przekonywującymi dowodami - organ wykazał zaś, iż przedłożony przez rolnika pomiar sporządzony przez uprawnionego geodetę nie jest wystarczający do zakwestionowania dotychczasowych ustaleń - odstąpienie od dokonywania ponownej kontroli na miejscu i oględzin gruntów, było zasadne. Wobec powyższego, zarzuty skargi związane z przeprowadzeniem kontroli bez udziału strony skarżącej i naruszeniem zasady zaufania do organów administracji, nie mogły zasługiwać na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że wyłącznie na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wyznaczenia w terenie i prawidłowego pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności. To on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym.
Konsekwencją uznania, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, jest stwierdzenie prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa materialnego. Artykuł 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jasno określa skutki zadeklarowania większych powierzchni upraw do płatności obszarowych niż rzeczywiście kwalifikujące się. W sprawie została spełniona przesłanka, wskazana w tym przepisie – akapit pierwszy - do przyznania płatności w pomniejszonej wysokości.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło