I SA/Ol 703/14

Dnia 1 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2015 roku wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych . Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, postanowił odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej cyt. jako p.p.s.a.). Wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2015r., złożonym wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2015r., skarżący M. K., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych tj. wpisu od skargi kasacyjnej. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem dzieci w wieku 19, 17 i 14 lat. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny przychód w wysokości 5.[...],- zł brutto. Żona skarżącego zatrudniona jest w Zespole Szkół nr "[...]" i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 3.[...],- zł, z czego potrącana jest przez komornika kwota 1.389 zł. Wnioskodawca wraz z żoną jest właścicielem domu o powierzchni 350 m2, z czego wykończona i zamieszkała część stanowi 150 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 100 ha. Skarżący wskazał na konieczność uiszczenia zaległego podatku od towarów i usług w wysokości 60.000 zł co znacznie uszczupliło budżet rodzinny wnioskodawcy, ponadto wskazał na zajęcie komornicze z pensji żony z innego tytułu również w podatku od towarów i usług na kwotę 25.000 zł. Skarżący podniósł również okoliczność trudnej sytuacji w rolnictwie, niskie ceny na zboże i trzodę oraz niedochodową produkcję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015r., sygn. akt I SA/Ol 703/14 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lipca 2015r. uwzględnił zażalenie zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 czerwca 2015r., sygn. akt I SA/Ol 703/14 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2015r. (k. 155), które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 10 sierpnia 2015r., skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 p.p.s.a. Skarżący nie odpowiedział na to wezwanie. Natomiast uiścił wpis od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu strona może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania względnie w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 p.p.s.a. § 1 pkt 2). To na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wskazać również należy, że zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy na obowiązek świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi więc odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (vide: postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04, publ. CBOiS). Biorąc pod uwagę stan posiadania przez skarżącego majątku i osiąganych przez niego i jego małżonkę dochodów należy stwierdzić, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 p.p.s.a. § 1 pkt 2). Dodatkowo Sąd miał na uwadze to, że zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2015r. ( k. 155), które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 10 sierpnia 2015r., został on wezwany do uzupełnienia wniosku w trybie art. 255 p.p.s.a. Skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast uiścił wpis od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej argumenty, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.