I SA/Ol 704/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówił K.K. przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 15 grudnia 2013r. skarżąca wniosła sprzeciw przeciwko temu postanowieniu, zatem stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz.270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., postanowienie to utraciło moc. Powyższe oznacza że Sąd jest zobowiązany do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Rozpoznając wniosek z dnia 29 października 2013r. o przyznanie prawa pomocy tj. zwolnienie od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył co następuje: Instytucja prawa pomocy uregulowana przepisami art. 243- 263 p.p.s.a. jest wyrazem realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. W myśl art. 244 §1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje - co do zasady - osobie która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z literalnego brzmienia powołanych przepisów wynika, iż kryterium decydującym o zakresie prawa pomocy jest sytuacja majątkowa strony. Na stronie ubiegającej się o prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania owej sytuacji, natomiast do sądu należy ocena, czy wykazana sytuacja majątkowa , rodzinna i osobista stanowi wystarczającą podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym, w kontekście rodzaju sprawy i treści skargi a także trybu postępowania przed sądami administracyjnymi. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada 1/8 udziału w mieszkaniu o powierzchni 78 m2 oraz 1/8 udziału w garażu i ogródku działkowym. Posiada również akcje o wartości około 1.500 zł. Innego majątku nie posiada. Wnioskodawczyni nie osiąga żadnego dochodu. Argumentując wniosek skarżąca wskazała, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Jest osobą bezrobotną, ze względu na problemy zdrowotne nie może podjąć pracy. Nie otrzymuje zasiłku, nie korzysta z żadnej pomocy państwa. Środki ze sprzedaży akcji stanowią jedyne źródło utrzymania. Podniosła, iż w związku z problemami zdrowotnymi ponosi wysokie koszty leczenia. Złożony przez skarżącą wniosek o rentę obecnie rozpatrywany jest przez Sąd. Stosownie do art. 255 p.p.s.a. wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń: - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym skarżącej i jej rodziny – matki – z którą pozostaje w jednym gospodarstwie domowym (tj. czynsz za mieszkanie, rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, ogrzewanie, wywóz odpadów, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, ew. koszty eksploatacji samochodu, koszty leczenia, lekarstw, rehabilitacji, rat pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, wysokość płaconych podatków itp.), - przedłożenia odpisów dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki za okres od 01.08.2013 r. do 31.10.2013r., oświadczenia w jaki sposób osoby zamieszkujące w mieszkaniu partycypują w kosztach jego utrzymania, czy wnioskodawczyni, korzysta z czyjejś pomocy finansowej (ewentualnie rzeczowej) w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w przypadku zaś odpowiedzi pozytywnej należy podać jej zakres oraz uprawdopodobnić, iż osoba ta posiada zdolność finansową na udzielanie skarżącej pomocy, - wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, lokat terminowych posiadanych przez skarżącą, z okresu ostatnich pięciu miesięcy (1 czerwca 2013r. do 31 października 2013r.), bądź oświadczenia o braku takowych, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia, o wysokości dochodów matki skarżącej, źródeł ich uzyskiwania oraz jej stanu majątkowego (nieruchomości, oszczędności), z którą zamieszkuje w jednym gospodarstwie domowym oraz oświadczenia czy matka może wspomóc finansowo córkę, a jeżeli nie to dlaczego, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia, czy i w jaki sposób zakończyła się sprawa o rentę dla wnioskodawczyni, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia, czy skarżąca od dnia 01.05.2013r. zbyła posiadane przez siebie akcje o wartości około 13.000 zł, jeżeli tak to jaką kwotę uzyskała z ich sprzedaży oraz na co zostały przeznaczone uzyskane środki pieniężne, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia, w zakresie ilości posiadanych akcji na dzień 29.10.2013r. oraz jakiego podmiotu (jakiej spółki) są to akcje, - oświadczenia czy skarżąca posiada polisy ubezpieczeniowe, jeżeli tak to kiedy zostały(a) zawarte(a), jaka jest wysokość i częstotliwość rat oraz jakie środki zostały na nich zgromadzone. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni w piśmie z dnia 19.11.2013r. wskazała, iż nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego. Utrzymuje się samodzielnie, ponosi 50 % opłat eksploatacyjnych za mieszkanie (czynsz, woda, energia). Podniosła, iż zamieszkuje z matką, ale utrzymuje się samodzielnie i tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wskazała, iż jej średnie miesięczne wydatki wynoszą: opłaty eksploatacyjne (czynsz za mieszkanie, ogrzewanie, woda, śmieci, energia elektryczna, gaz, podatek od nieruchomości) – 250 zł tj. 50% łącznych opłat, telefon 20 zł, Internet 50 zł, wyżywienie 500 zł, odzież 20 zł, środki czystości, lekarstwa – 100 zł, koszty dojazdu do specjalistycznych przychodni, szpitali ośrodków rehabilitacyjnych – 160 zł ( średnia z ostatnich 3 miesięcy), rehabilitacja 122 zł ( średnia z ostatnich trzech miesięcy). Wskazała, iż w sierpniu spłaciła podatek w kwocie 4.269 zł od dochodu uzyskanego w 2012r. z tytułu sprzedaży papierów wartościowych. Dodała, że nie korzysta z żadnej pomocy finansowej ani rzeczowej innych osób czy instytucji. Odnośnie rozprawy sądowej w sprawie renty wyjaśniła, iż zostanie powołany nowy zespół biegłych lekarzy sądowych, termin kolejnej rozprawy wyznaczony zostanie po uzyskaniu opinii biegłych. Podała, iż od dnia 05.03.2013r. zbywała i nadal zbywa akcje, ponieważ środki z ich sprzedaży stanowią jedyne źródło utrzymania. Środki ze sprzedaży akcji wpływają na rachunek bieżący i stanowią jedyne źródło zasilające ten rachunek. Wydatkowane są na bieżąco na utrzymanie, w sierpniu także na zapłatę podatku. Wnioskodawczyni wskazała, iż na dzień 29.10.2013r. posiadała 40 sztuk akcji spółki A., których aktualna wartość waha się w zależności od kursu w granicach 1500-1.660 zł. Dodała, iż nie posiada polis ubezpieczeniowych. Do złożonego oświadczenia przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych, faktury potwierdzające koszty utrzymania. W sprzeciwie od postanowienia Referendarza skarżąca ponownie wyjaśniła, że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Podała, że w Sądzie Okręgowym Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nadal toczy się sprawa o przyznanie renty ze względu na stan zdrowia, przedstawiła odpis wezwania na dzień 11.12.2013r. na badanie sądowo- lekarskie. Jedynym źródłem utrzymania są środki pieniężne ze sprzedaży akcji, nabytych wiele lat wcześniej. Na dzień 21.11.2013r. pozostało jej 40 szt. akcji o wartości 1.500 – 1600 zł. Po ich wyczerpaniu będzie zmuszona korzystać z pomocy społecznej. Wskazała, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką, a jedynie zamieszkuje w tym samym mieszkaniu. Matka ma 70 lat, jest emerytką i nie informuje jej o swoim stanie majątkowym. Nie jest jednak osobą zamożną, utrzymuje się z niewysokiej emerytury i ponosi regularnie wysokie koszty leczenia. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną strony skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca wykazała, z czego się utrzymuje, jakie ponosi koszty utrzymania oraz wyjaśniła swoją sytuację majątkową i rodzinną. Wnioskodawczyni nie posiada aktualnie środków finansowych na pokrycie wpisu w wysokości 500 zł., zapłata którego mogłaby nastąpić bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W tej sytuacji za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.