I SA/Ol 707/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia oddala skargę M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia. Z akt sprawy wynika, że Prezydent , działając jako organ egzekucyjny, w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku R. G., na podstawie tytułów wykonawczych, zawiadomieniem z dnia 8 maja 2017 r., dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, wypłacanych R. G. przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone w dniu 12 maja 2017 r. W dniu 16 maja 2017 r. R. G. wniósł skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia w KRUS. Skarga ta została podpisana również przez jego małżonkę – M. G. Postanowieniem z dnia "[...]"r., Prezydent nie uwzględnił skargi R.G. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Adresatem powyższego rozstrzygnięcia był R. G. W dniu 1 czerwca 2017 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło zażalenie na postanowienie w przedmiocie skargi na ww. czynność egzekucyjną. Zażalenie zostało podpisane zarówno przez zobowiązanego – R.G. jaki i przez M. G. Postanowieniem z dnia "[...]"r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia M. G. wskazując, że nie brała ona udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał treść art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201; dalej: u.p.e.a.) i wskazał, że stroną (zobowiązanym) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych przez Prezydenta, jest RG i to jedynie On posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. W momencie skorzystania z przysługującego uprawnienia do wniesienia skargi - zobowiązany jest, co oczywiste, stroną zainicjowanego przez niego postępowania incydentalnego (którego przedmiotem jest rozpatrzenie skargi). W konsekwencji jest również jedynym adresatem aktu administracyjnego organu egzekucyjnego rozstrzygającego w przedmiocie wniesionej skargi - postanowienia z dnia "[...]" Organ odwoławczy podniósł, że stosownie do treści art. 54 § 5 zdanie drugie u.p.e.a., na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a., zgodnie z art. 127 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako "k.p.a."), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Regulacja ta ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń (art. 144 k.p.a.). W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Mocą przepisu art. 144 tej ustawy, instytucję stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia (jeżeli te przewidują przepisy prawa). Kolegium stwierdziło na podstawie art. 134 k.p.a., niedopuszczalność zażalenia M. G. wniesionego pismem z dnia 29 maja 2017 r.. Stosownie bowiem do uregulowań zawartych w art. 127 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy stronie zażalenie, natomiast M. G. nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca powtórzyła argumentację skargi na czynności egzekucyjne oraz zażalenia. Wskazała zarzuty dotyczące decyzji wymiarowych oraz podniosła, że Kolegium nie uwzględniło faktu zalania i zniszczenia nieruchomości. Podkreśliła, iż nie zalega z podatkami ustalonymi w protokole z 2005r.. Nie zgodziła się natomiast z protokołem z 24 maja 2016 r. sprawdzającym stan budynków. Podała, że organ ani nie uwzględnił ani nie zwrócił kwoty 89 zł. Zdaniem skarżącej, łącznie w okresie 2014 – 2017 nienależnie pobrano podatki bez kosztów egzekucyjnych w kwocie 2000 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenia również wymaga, że skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi bowiem, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z kontrolą zaskarżonego postanowienia, stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia M. G. na postanowienie organu egzekucyjnego – Prezydenta nieuwzględniające skargi R. G. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń, Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły przepisów prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygając w granicach niniejszej sprawy zauważyć na wstępie należy, że wobec tego, iż przedmiot zaskarżonego postanowienia dotyczy dopuszczalności wniesionego przez M.G. zażalenia, ocenie Sądu podlega Jej prawo do udziału w postępowaniu ze skargi małżonka na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia jego świadczenia emerytalnego. Podkreślenia zaś wymaga, że stroną (zobowiązanym) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Prezydenta na podstawie tytułów wykonawczych, jest R.G.. Dlatego też jedynie On posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a.. W momencie skorzystania z przysługującego uprawnienia do wniesienia skargi - zobowiązany jest, co oczywiste, stroną zainicjowanego przez niego postępowania incydentalnego (którego przedmiotem jest rozpatrzenie skargi). W konsekwencji jest również jedynym adresatem postanowienia Prezydenta z dnia "[...]" r. rozstrzygającego w przedmiocie wniesionej skargi na czynność egzekucyjną. W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Mocą przepisu art. 144 k.p.a. instytucję stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia (jeżeli te przewidują przepisy prawa). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. może nastąpić z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, bądź niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. W myśl art. 127 § 1 k.p.a. postępowanie odwoławcze może bowiem skutecznie inicjować jedynie strona. Należy podkreślić, że postępowanie egzekucyjne charakteryzuje się odmienną od postępowania administracyjnego - orzeczniczego specyfiką. W postępowaniach egzekucyjnych na prawach stron występują: organ egzekucyjny, wierzyciel i zobowiązany. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie występuje w charakterze żadnego z powyższych podmiotów. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa - najczęściej materialnego, na podstawie którego formułuje się żądania i obowiązki. O tym, czy podmiot ten ma interes prawny nie może decydować jedynie sama wola tego podmiotu z różnych przyczyn zainteresowanego prowadzeniem tegoż postępowania. Interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, iż określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to "zainteresowanie" nie znajduje oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, które stanowiłoby podstawę żądania stosownych czynności organu administracji. Przy czym interes prawny należy rozumieć jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Zauważyć należy, że zarówno w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, brak jest regulacji pozwalającej na udział w postępowaniu egzekucyjnym osobie, wobec której postępowanie nie jest lub nie było prowadzone. W świetle przedstawionych do kontroli Sądu akt sprawy, postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez Prezydenta tytułów wykonawczych, obejmowało należności R. G. z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego oraz podatku od nieruchomości. W ramach tego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 8 maja 2017 r. dokonano zaś zajęcia świadczeń zobowiązanego, wypłacanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Uprawnionym do wniesienia skargi na tę czynność egzekucyjną oraz udziału w dalszym postępowaniu w tym przedmiocie był R. G. Zasadnie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zażalenie M. G. z dnia "[...]" r. na postanowienie Prezydenta z "[...]" r. rozstrzygające w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną wniesionej przez R. G. , jest niedopuszczalne. M. G. nie jest bowiem stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie tytułów wykonawczych skierowanych do R. G. Reasumując stwierdzić należy, że organ nie naruszył prawa materialnego bądź procesowego, które uzasadniałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a..