I SA/Ol 71/20
WyrokWSA w Olsztynie2020-06-18
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, którego siedziba stada znajduje się na obszarze ochronnym, ale na mocy indywidualnej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii obowiązują go rygory właściwe dla strefy zagrożenia ASF, może ubiegać się o pomoc finansową na wyrównanie dochodu z tytułu sprzedaży świń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy § 13o ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. oraz przepisy k.p.a. W sytuacji, gdy na producenta rolnego, którego siedziba stada znajduje się na obszarze ochronnym, nałożono indywidualną decyzją administracyjną obowiązek stosowania rygorów właściwych dla strefy zagrożenia ASF, należy uznać, że jego siedziba faktycznie znajdowała się na obszarze zagrożonym. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji uzasadnia uchylenie ich decyzji.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o pomoc finansową na wyrównanie dochodu z tytułu sprzedaży świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku z ASF za III kwartał 2018 r. Organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy, uznając, że siedziba stada skarżącej nie znajdowała się na obszarze zagrożonym lub zapowietrzonym, a także że skarżąca nie dopełniła obowiązku zgłoszenia siedziby stada. Spółka argumentowała, że mimo formalnej rejestracji siedziby stada na obszarze ochronnym, decyzje Powiatowego Lekarza Weterynarii nakładały na nią rygory właściwe dla strefy zagrożenia ASF, co wpłynęło na jej dochody. Skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski ( sprawozdawca ) Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant specjalista Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń za III kwartał 2018r. 1) Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2) Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Spółki A 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Spółka A. (dalej producent rolny, beneficjent, strona, spółka, skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR) z "[...]" r. nr "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z "[...]" r. nr "[...]" o odmowie przyznania pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń (dalej ASF) za III kwartał 2018 r.
Jak wynika z akt sprawy i uzasadnień decyzji organów, producent rolny wniósł "[...]" r. (data wpływu) w Biurze Powiatowym ARiMR , zmieniony "[...]" r. wniosek o udzielenie pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem ASF za III kwartał 2018 r. (k. 1/1-1/5 i 20/1-20/6 akt organu w całości oznaczonych w sposób nietrwały).
Skarżąca w punkcie A4 wniosku: Informacja dotycząca okresu, w odniesieniu do którego obliczana była wysokość pomocy dla siedziby stada (...) wskazała, że wybrała dane z trzech kolejnych lat przed złożeniem wniosku. Ponadto w punkcie A5 oświadczyła, że:
- utrzymuje świnie w siedzibie stada, której nadano numer na podstawie ustawy z 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,
- wskazana siedziba stada znajduje się / znajdowała się na obszarze wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE z 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich i uchylającej decyzję wykonawczą 2014/178/UE (Dz. Urz. UE L 295 z 1.10.2014 r., str. 63, ze zm.), dalej decyzja Komisji 2014/709/UE.
Producent dołączył wyjaśnienie z "[...]" r. (k. 1/8), że wszystkie jego obiekty, w których utrzymywana jest trzoda chlewna, tj.:
- obiekt chlewni macior położony w miejscowości B. (nr siedziby "[...]"-001), w którym utrzymywane są prosięta, lochy, knury,
- obiekt chlewni macior położony w miejscowości C. (nr siedziby "[...]"-002), w którym utrzymywane są prosięta, lochy, knury,
- obiekt tuczarni położony w miejscowości D. (nr siedziby "[...]"-003), w którym utrzymywane są warchlaki i tuczniki,
funkcjonowały do "[...]" r. na zgłoszonej jednej siedzibie stada o numerze "[...]"-001. Dopiero "[...]"r. zostały zarejestrowane dwie dodatkowe siedziby.
Spółka załączyła również decyzje Powiatowego Lekarza Weterynarii (dalej Lekarz Weterynarii) z "[...]"r. nr 1"[...]" i 2"[...]" zezwalające na przemieszczanie odpowiednio "[...]" i "[...]" sztuk świń z gospodarstw położonych w miejscowości B. (nr siedziby "[...]"-001) i C. (nr siedziby "[...]"-002) - z obszaru zagrożenia na obszar ochronny do obiektu D. (nr siedziby "[...]"-003). Lekarz Weterynarii wydał następnie "[...]"r. pozwolenia nr 3"[...]" i 4"[...]" na przemieszczenie odpowiednio "[...]" prosiąt o nr kolczyka "[...]"-002 z obiektu C. i "[...]" warchlaków o nr kolczyka "[...]"-001 z obiektu B. - do obiektu D. "[...]"-003 (k 1/9-1/12).
Strona dołączyła kopie faktur sprzedaży z lat 2016-2018 dokumentujące sprzedaż tuczników ze stada nr "[...]"-001 - III kwartał 2017 r. (k. 1/35-1/51), w tym też sprzedaż z "[...]"r. (k. 1/52) oraz nr "[...]"-003 - III kwartał 2018 r. (k. 1/53-1/60). Pozostałe kopie faktur z III kwartału 2015 r. i III kwartału 2016 r. dokumentują sprzedaż tuczników bez wskazania stada (k. 1/13-1/34).
W toku postępowania organ I instancji wygenerował ze skomputeryzowanej, centralnej bazy danych systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (dalej IRZ), dokumentację o siedzibie stad beneficjenta, z której wynikało, że stada o nr "[...]"-001 zarejestrowano "[...]"r., a nr "[...]"-002 i "[...]"-003: "[...]"r. (k. 9/1-9/2).
Ponadto "[...]"r. obszar, na którym zlokalizowana jest siedziba stada nr "[...]"-003: działka ewidencyjna nr 17/30 położona w województwie "[...]", powiecie "[...]", gminie Z., obrębie ewidencyjnym D.; współrzędne geograficzne: "[...]", został wymieniony po raz pierwszy w decyzji wykonawczej Komisji z 28 listopada 2018 r. (UE) 2018/1856 zmieniającej załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich (Dz. U. UE. L. z 2018 r. nr 302, str. 78).
Strona złożyła pismo z "[...]"r. (data wpływu) i dołączyła kopie faktur wystawionych w III kwartale 2016 r. dokumentujących sprzedaż tuczników bez wskazania stada (k. 22/2-22/12). Wyjaśniła, że załączone faktury pominęła we wniosku, gdyż nie dotyczą one obiektu D., do którego odnosi się wniosek, a z którego sprzedawano wyłącznie tuczniki.
Kierownik ARiMR decyzją z "[...]" r. odmówił stronie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U z 2017 r. poz. 2137 ze zm.) w związku z art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.), dalej k.p.a., § 13o rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, ze zm.), dalej rozporządzenie.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że we wniosku błędnie określono okres referencyjny przyjmując dane z trzech kolejnych lat przed złożeniem wniosku, tj. III kwartał 2016 r., III kwartał 2017 r. oraz III kwartał 2018 r. Wg danych dostępnych w bazie IRZ, będących w posiadaniu ARiMR, utrzymywanie świń w siedzibie stada "[...]"-003, do której producent ubiega się o pomoc finansową, rozpoczęto w okresie krótszym niż ostatnie trzy lata przed złożeniem wniosku, tj. "[...]" r.
W odwołaniu od tej decyzji strona podała, że w związku z zagrożeniem ASF obiekt D zaczął funkcjonować na zasadach przemieszczania żywych świń w zakresie możliwości ich uboju oraz znakowania mięsa i produktów z niego wytworzonych właściwych dla strefy zagrożenia. Spowodowało to obniżenie dochodów za sprzedane tuczniki. Ponadto siedziba stada o numerze "[...]"-003 została formalnie zarejestrowana "[...]"r., ale faktycznie producent utrzymywał tam świnie w okresie dużo dłuższym niż 3 lata przed złożeniem wniosku. Obiekty położone w miejscowościach: B., C. oraz D formalnie funkcjonowały w siedzibie "[...]"-001. Ponadto w toku przeprowadzonych kontroli na okoliczność utrzymywania zwierząt nikt nigdy nie zarzucił nieprawidłowości związanych z brakiem zarejestrowania odrębnej siedziby dla obiektu D. Beneficjent również nie posiadał wiedzy, że musi dokonać tejże rejestracji.
Do odwołania dołączono m.in. pismo Lekarza Weterynarii z "[...]"r., który wyjaśnił, że wydał ww. zezwolenia po przeprowadzeniu analizy ryzyka zagrożenia wirusem ASF, uwzględniając społeczno-gospodarcze skutki odmowy przemieszczenia (k. 28/4). Załączono także świadectwa zdrowia nr "[...]" i nr "[...]" dla świń pochodzących ze stad zlokalizowanych na obszarach zagrożenia, innych niż podejrzane o zakażenie i zawieszone w odniesieniu do choroby Aujeszkyego ... (k. 28/7 i 28/ 9).
Decyzją z "[...]" r. nr "[...]" Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika. W uzasadnieniu podkreślił, że obszar siedziby stada nr "[...]"-003 został wymieniony po raz pierwszy 28 listopada 2018 r. w decyzji Komisji (UE) 2018/1856 zmieniającej załącznik do ww. decyzji Komisji nr 2014/709/UE. Obszar ten w III kwartale 2018 r. nie był też położony na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
Organ powołał § 13o ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r., jak też art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy z 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 1149), dalej ustawa o identyfikacji, zgodnie z którym siedziba stada oznacza wszelkie budynki, zagrody, pastwiska lub miejsca na otwartej przestrzeni, w których przebywa dane stado lub stada różnych zwierząt gospodarskich, a także jest prowadzony chów lub hodowla tych zwierząt. Podał, że na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy posiadacz zwierzęcia gospodarskiego (...) jest obowiązany zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji siedzibę stada, miejsce gromadzenia zwierząt, nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada lub miejsca gromadzenia zwierząt. Organ odwoławczy zaznaczył, że posiadacz zobowiązany jest do rejestracji wszystkich tych siedzib w przypadku, kiedy gospodarstwo posiada więcej niż jeden adres, pod którym utrzymuje zwierzęta.
Jako bezsporne w rozpoznawanej sprawie organ wskazał, że producent rolny nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zgłosił przedmiotowych zwierząt w Biurze Powiatowym ARiMR . Beneficjent sam potwierdził ten fakt w odwołaniu tłumacząc się brakiem wiedzy o takim obowiązku, a powinien być świadomy obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza stanowi jedynie okoliczność obciążającą. Organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 104/16 i wskazał, że producent rolny w omawianym wniosku o udzielenie pomocy za III kwartał 2018 r. błędnie określił okres referencyjny przyjmując dane z trzech kolejnych lat przed złożeniem wniosku, tj. III kwartał 2016 r., III kwartał 2017 r. oraz III kwartał 2018 r. Według danych dostępnych w bazie IRZ utrzymywanie świń w siedzibie stada "[...]"-003, do której producent ubiegał się o pomoc finansową, rozpoczęto w okresie krótszym niż ostatnie trzy lata przed złożeniem wniosku, tj. "[...]"r.
Organ odwoławczy powołał art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o identyfikacji i podał, że strona składając wniosek ponosi odpowiedzialność za przekazane dane. Producent rolny składając oświadczenie dotyczące ww. siedziby poświadczył, że ubiegając się o przyznanie rzeczonej pomocy utrzymuje świnie w siedzibie stada, której nadano numer na podstawie ustawy o identyfikacji oraz wskazana siedziba stada znajduje się na obszarze wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE. Jednak wymienionych warunków nie spełnił.
Organ II instancji podniósł również, że omawianą płatność można przyznać, gdy stado pozostaje na obszarze zagrożonym lub zapowietrzonym, a nie ochronnym. Producent rolny sam w odwołaniu podniósł argumentację, że Lekarz Weterynarii ww. decyzjami z "[...]"r. nałożył na obiekt D. (nr siedziby: "[...]"-003) obowiązek zapewnienia rygorów właściwych dla strefy zagrożenia ASF, pomimo jego lokalizacji na obszarze ochronnym. Miało to na celu zminimalizowanie ryzyka przeniesienia wirusa afrykańskiego pomoru świń. Siedziba stada nie była położona w okresie wnioskowania na obszarze zagrożonym lub zapowietrzonym, lecz na obszarze ochronnym. Dlatego nie kwalifikuje się do objęcia pomocą na wyrównanie dochodu, o którą się ubiegano. Obszar, na którym położona jest siedziba stada w III kwartale 2018 r. był obszarem ochronnym, a nałożenie przez Lekarza Weterynarii obowiązku zapewnienia rygorów właściwych dla strefy zagrożenia ASF nie zmieniło kwalifikacji danego obszaru i wynikało z udzielonego zezwolenia na przemieszczenie świń z siedziby położonej na obszarze zagrożenia do siedziby położonej na obszarze ochronnym. Rygor ten został nałożony wyłącznie na daną siedzibę tego wnioskodawcy, a nie na dany obszar.
Organ wskazał, że udział w programach pomocowych jest fakultatywny. Beneficjent składając wniosek oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania rzeczonej pomocy. Strona ponosi zatem pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niepełnych lub nieprawdziwych oraz złożenie wymaganych oświadczeń.
Organ odwoławczy podkreślił, że strona nie wykazała brak winy stwierdzonych nieprawidłowości i nie dołożyła należytej staranności pod względem przestrzegania przepisów prawa dotyczących wspomnianej pomocy.
Producent rolny nie zgodził się z powyższą decyzją i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, uzupełnioną pismem procesowym z "[...]"r., w którym Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy "organowi I instancji do ponownego rozpoznania", oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Z kolei w pierwotnej skardze strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
Zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. wobec niepodjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy przedstawionymi przez producenta fakturami VAT dokumentującymi sprzedaż świń z obiektu D., jako obszaru uznanego przez Lekarza Weterynarii za strefę zagrożenia ASF decyzją z "[...]"r. nr 2"[...]" a ustaleniami organu I Instancji dokonanych z pominięciem tego faktu,
2. art. 76 § 1 k.p.a. wobec nieuwzględnienia w postępowaniu dowodowym dokumentów urzędowych - decyzji Lekarza Weterynarii jakie winny wiązać inny organ administracji, wystawionej w celu zwalczania i ograniczenia skutków ASF, o jakich mowa w § 6 ust 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. z 2018 r., poz. 290 ze zm.), oraz sprzeczności celu ww. rozporządzenia z celem o jakim mowa w art. 26 ust. 10 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
3. art. 77 k.p.a. wobec niepodjęcia i niewyczerpania całego materiału dowodowego w sprawie, poprzez wadliwe uznanie, że skarżąca nie poniosła strat w sprzedaży świń, z terenu objętego rygorem strefy zagrożenia ASF, podczas gdy rygor ten nadano decyzją innego organu,
4. art. 78 k.p.a. wobec nieuwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących poprzedniej siedziby stada oraz powodów założenia dwóch nowych siedzib, podczas gdy wszystkie siedziby są tego samego podmiotu, i z siedziby stada o numerze "[...]"-003 i siedziby o numerze "[...]"-001 faktury sprzedaży wystawia skarżąca, co więcej siedziba stad nie zmieniła się i jedyną różnicą w stosunku do poprzednich wniosków jest to, że uaktualniono stan prawny do istniejącego stanu rzeczywistego,
5. przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie dokumentów świadczących o tym, że siedziba stada nr "[...]"-003, nieprzerwanie od wielu lat znajdowała się pod tym adresem a nie w miejscowości, gdzie zarejestrowano siedzibę o numerze "[...]"-001; organ nie odniósł się do faktu, że w siedzibie stada przeprowadzane były wielokrotne kontrole ARiMR, wizyty lekarza weterynarii oraz, że we wszystkich dokumentach, które składał producent rolny, widniał adres tej siedziby,
6. przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 2a pkt 2 i art. 32b ustawy o identyfikacji, poprzez ich niezastosowanie w sprawie i nieuwzględnienie faktu, że również na organach Agencji oraz Inspekcji Weterynaryjnej spoczywał obowiązek składania wniosków o usunięcie z rejestru danych dotyczących siedzib stad zwierząt, jeżeli stwierdzone zostanie, że pod wskazanym adresem nie jest prowadzona działalność związana z chowem lub hodowlą zwierząt, a nadto, że organy te dokonują aktualizacji stanu siedziby stada, zgodnie z danymi zawartymi w protokole kontroli, czego przez wiele lat zaniedbywano, mimo prowadzenia kontroli pod tym adresem,
7. art. 107 § 3 k.p.a. poprzeć brak uzasadnienia dlaczego nie przeprowadzono ponownej weryfikacji siedziby stada wobec sprzecznych dowodów w sprawie,
8. § 13o rozporządzenia poprzez ustalenie sprzecznie z celem pomocy, że nie jest należna pomoc polegająca na wyrównaniu dochodu podmiotowi, który został objęty rygorem o jakim mowa w art. 26 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014, podczas gdy celem pomocy było doprowadzenie do sytuacji, w której dochody podmiotu dotkniętego ASF, będą porównywalne do tej sprzed wystąpienia choroby,
9. "naruszenie ust. 2 rozporządzenia MRiRW" (być może chodzi o § 13o ust. 2 ww. rozporządzenia) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy jest mowa o siedzibie stada producenta świń, rozumie się przez to wszystkie siedziby stad tego producenta położone na obszarze kwalifikującym się do pomocy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 a pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń ze sprzedaży świń z siedziby stada, o której mowa w ust. 1 pkt 3, od "[...]"r. - do wysokości obliczonej zgodnie ze sposobem określonym w ust. 11 pkt 1,
10. sprzeczność rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. z art. 26 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014, podczas gdy pomoc ma być wypłacana wyłącznie w odniesieniu do chorób zwierząt lub szkodników roślin, w przypadku których istnieją przepisy unijne lub krajowe, niezależnie od tego czy zostały one ustanowione w ramach przepisów ustawowych, wykonawczych czy administracyjnych, a w przypadku chorób zwierząt pomoc przyznaje się wyłącznie w odniesieniu do chorób zwierząt wymienionych w wykazie chorób zwierząt sporządzonym przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt lub w wykazie chorób zwierząt i chorób odzwierzęcych wymienionych w załącznikach nr I i II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 652/2014, i pomoc wypłacana jest bezpośrednio danemu przedsiębiorstwu lub grupie producentów lub organizacji, której to przedsiębiorstwo jest członkiem; wartość rynkową ustala się w oparciu o wartość zwierząt, produktów i roślin bezpośrednio przed pojawieniem się podejrzenia wystąpienia choroby zwierząt lub inwazji szkodnika roślin lub jego potwierdzeniem,
11. art. 26 ust. 10 ww. rozporządzenia UE poprzez jego pominięcie, a zgodnie z tym przepisem pomoc na wyrównanie strat spowodowanych chorobami zwierząt lub inwazjami szkodników roślin jest ograniczona do strat spowodowanych chorobami zwierząt lub inwazjami szkodników roślin, co do których właściwy organ formalnie uznał wystąpienie choroby, w przypadku choroby zwierząt, przy czym właściwym organem jest Powiatowy Lekarz Weterynarii.
W treści uzupełnionej skargi podniesiono, że organ nie wziął pod uwagę szeregu dokumentów, a w szczególności:
A) ww. decyzji Lekarza Weterynarii z "[...]"r. - organ zdaniem skarżącej błędnie ustalił, że spółka utworzyła nową siedzibę stada i dopiero od tej daty ustalił przyznaną pomoc, podczas gdy siedziba ta istniała od wielu lat i nigdy podczas kontroli żaden organ nie zarzucił w tym zakresie nieprawidłowości. Skarżąca zatem prawidłowo uwzględniła sprzedaż z tego obiektu, bowiem jest to zgodne ze stanem faktycznym.
Ponadto organ nie wziął pod uwagę faktu, że skarżąca prowadzi hodowlę świń w tzw. cyklu zamkniętym. Oznacza to, że pod adresem B. i C. mieszczą się chlewnie stada podstawowego, czyli maciory, dające małe prosięta, które następnie są przewożone do obiektów tuczu w miejscowości D.. Co ważne do "[...]" r. wszystkie trzy obiekty posiadały jeden numer siedziby stada: "[...]"-001 - B.. Jedynym sposobem ratującym prosięta przed ubojem z powodu objęcia miejscowości B. strefą niebieską (D. jest w strefie żółtej), było wydanie przez Lekarza Weterynarii decyzji z "[...]"r. zezwalających na przemieszczanie prosiąt z obszaru zagrożenia na obszar ochronny, ale z obowiązkami takimi jak strefa zagrożenia;
B) świadectw zdrowia z "[...]" r. wystawionych przez Lekarza Weterynarii dla świń pochodzących ze stad zlokalizowanych na obszarze zagrożenia;
C) pozwoleń na przemieszczenie świń z "[...]"r.;
D) faktur VAT za sprzedane tuczniki, z okresu za który składany jest wniosek.
Ponadto porównując obie wersje § 13o ust. 1 pkt 3 rozporządzenia: w brzmieniu obowiązującym do i od 8 sierpnia 2018 r., a nadanym na podstawie § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia z 11 lipca 2018 r., zmieniającego ww. rozporządzenie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1428) strona zauważyła, że w wersji w brzmieniu aktualnym (obowiązującym również w dacie wydawania decyzji w obu instancjach), wyeliminowano wymóg nadania siedzibie stada numeru na podstawie ustawy o identyfikacji.
Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy zasadnie powołał art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o identyfikacji. Jednak pominął, że powyższa ustawa wprowadziła, jako jedyną sankcję naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a), możliwość nałożenia na posiadacza zwierzęcia grzywny, na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1, a nie odmowy pomocy.
Ponadto w aktualnym stanie prawnym, żaden przepis rozporządzenia nie uzależnia przyznania producentowi świń pomocy finansowej od wypełnienia dyspozycji, wynikającej z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) omawianej ustawy. W tych okolicznościach organy orzekające w sposób nieuprawniony wprowadziły nienormatywną przesłankę odmowy udzielenia pomocy finansowej w części.
Strona podniosła, że stado świń należące do skarżącego nieprzerwanie od wielu lat miało siedzibę w miejscowości D., mimo tego, że numer "[...]"-003 wskazywał na pierwotną siedzibę. Do terminu zmian i wprowadzenia nowej siedziby stada żaden organ, w tym Państwowy Inspektor Weterynaryjny, nie stwierdził nieprawidłowości co do numeru siedziby stada świń. W toku składania wniosku w ARiMR w 2018 r. zwrócono uwagę, że każda baza budynkowa skarżącej winna mieć odrębny numer stada. Dlatego też strona złożyła "[...]" r. wniosek o zmianę siedziby stada świń na adresy B. oraz C. i D., którym nadano 2 dodatkowe numery, w tym numer "[...]"-003 w D. Zatem przeniesienie siedziby stada, jego przemieszczenie, nastąpiło jedynie w dokumentach, bowiem nieprzerwanie od początku działalności siedziba stada znajduje się w miejscowości D..
Odnotowano, że obowiązek monitorowania prawidłowości danych dotyczących m.in. siedzib stad zwierząt spoczywa nie tylko na posiadaczu zwierząt, ale również na organach Agencji oraz Inspekcji Weterynaryjnej (art. 8 ust. 2a pkt 2 i art. 32b ustawy o identyfikacji), które mimo wielokrotnie prowadzonych kontroli w rzeczywistej siedzibie stada, tj. w miejscowości D., nie spowodowały dokonania stosownych zmian w systemie IRZ.
Skarżąca podkreśliła, że o ile o zmianę siedziby stada wystąpiła "[...]"r., to w rzeczywistości owa siedziba, niezmiennie zlokalizowana była w miejscowości D..
W tych okolicznościach spółka spełniała zatem warunki do przyznania pomocy, określone w § 13o ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Skoro warchlaki przeznaczone do dalszego tuczu w tym samym gospodarstwie pochodzą ze strefy zagrożenia, to w dalszym ciągu nie mogą być uznane za zwierzęta ze strefy ochronnej i te ustalenia organ w decyzji pominął w zupełności, a mają one ogromne znaczenie dla ustalenia słuszności wnioskowanej pomocy. Organ winien jedynie ustalić, że zwierzęta przemieszono ze stref zagrożenia (budynków należących do skarżącej do strefy ochronnej) tylko do dalszego tuczu, jako zdrowe, ale objęte ścisłym nadzorem.
Na tym tle strona podsumowała, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem § 13o ust. 1 pkt 3 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz z naruszeniem przepisów postępowania - tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i powierzchowną oraz wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Z tego powodu podlega uchyleniu, a z uwagi na to, że w I instancji nie poczyniono zasadniczych ustaleń, niezbędnych do załatwienia sprawy, konieczne jest także wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że z dokumentacji wytworzonej przez Lekarza Weterynarii, do której odwołuje się skarżąca wyraźnie wynika, że siedziba stada w okresie, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie, położona była na obszarze ochronnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W skardze został podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania procesowego i przepisów prawa materialnego. Ponadto zarzucono, sprzeczność rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. z art. 26 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014. Strona skarżąca wywodziła, że pomoc ma być wypłacana wyłącznie w odniesieniu do chorób zwierząt lub szkodników roślin, w przypadku których istnieją przepisy unijne lub krajowe, niezależnie od tego czy zostały one ustanowione w ramach przepisów ustawowych, wykonawczych czy administracyjnych, a w przypadku chorób zwierząt pomoc przyznaje się wyłącznie w odniesieniu do chorób zwierząt wymienionych w wykazie chorób zwierząt sporządzonym przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt lub w wykazie chorób zwierząt i chorób odzwierzęcych wymienionych w załącznikach nr I i II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 652/2014, i pomoc wypłacana jest bezpośrednio danemu przedsiębiorstwu lub grupie producentów lub organizacji, której to przedsiębiorstwo jest członkiem; wartość rynkową ustala się w oparciu o wartość zwierząt, produktów i roślin bezpośrednio przed pojawieniem się podejrzenia wystąpienia choroby zwierząt lub inwazji szkodnika roślin lub jego potwierdzeniem. Natomiast zarzut naruszenia art. 26 ust. 10 ww. rozporządzenia UE poprzez jego pominięcie, a zgodnie z tym przepisem pomoc na wyrównanie strat spowodowanych chorobami zwierząt lub inwazjami szkodników roślin jest ograniczona do strat spowodowanych chorobami zwierząt lub inwazjami szkodników roślin, co do których właściwy organ formalnie uznał wystąpienie choroby, w przypadku choroby zwierząt, przy czym właściwym organem jest Powiatowy Lekarz Weterynarii.
W ocenie Sądu powołane przepisy prawa nie stanowią samodzielnej podstawy do udzielenia rozpatrywanego wsparcia finansowego. Przepisy unijne mają charakter ramowy określający jedynie górne obostrzenie pomocy finansowej, a jego treść została wypełniona przepisami krajowymi zgodnie z zasadą autonomii proceduralnej państw członkowskich, zgodnie z którą, w braku uregulowań unijnych, do państwa członkowskiego należy ustanowienie organów właściwych i procedur służących dochodzeniu przez obywateli Unii Europejskich roszczeń opartych na prawie wspólnotowym/unijnym (A. Wróbel, Autonomia proceduralna państw członkowskich RPEiS 2005/1/s. 35-58).
Ustawodawca krajowy był zatem uprawniony do takiego określenia zasad przyznawanej pomocy jak w przypadku spornego przepisu § 13o rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r, który wyznacza warunki pozytywnego załatwienia sprawy.
Stosowanie przepisów prawa materialnego powinno być poprzedzone prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast zakres postępowania dowodowego jest determinowany treścią przepisów prawa materialnego. Z ustaleniami faktycznymi jest związana również wykładnia przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy Dyrektor ARiMR wskazał, że od "[...]" r. obszar, na którym zlokalizowana jest siedziba stada strony skarżącej nr "[...]"-003 został wymieniony po raz pierwszy w decyzji wykonawczej Komisji z 28 listopada 2018 r. (UE) 2018/1856 zmieniającej załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich (Dz. U. UE. L. z 2018 r. nr 302, str. 78).
W uzasadnieniu tej decyzji Komisji wskazano, że Decyzją wykonawczą Komisji 2014/709/UE ustanowiono środki kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich, gdzie wystąpiły potwierdzone przypadki tej choroby u świń domowych lub zdziczałych ("zainteresowane państwa członkowskie"). W częściach I-IV załącznika do tej decyzji wykonawczej wyznaczono i wymieniono niektóre obszary zainteresowanych państw członkowskich w podziale według poziomu ryzyka na podstawie sytuacji epidemiologicznej w odniesieniu do tej choroby. Załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE był wielokrotnie zmieniany w celu uwzględnienia zmian sytuacji epidemiologicznej w Unii w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń, które należało odzwierciedlić w tym załączniku. Załącznik do decyzji wykonawczej 2014/709/UE został ostatnio zmieniony decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2018/1689 w następstwie niedawnych przypadków afrykańskiego pomoru świń w Polsce i Rumunii. Ryzyko rozprzestrzenienia się afrykańskiego pomoru świń wśród dzikich zwierząt jest związane z naturalnym powolnym rozprzestrzenianiem się tej choroby w populacjach zdziczałych świń, jak też z ryzykiem w związku z działalnością człowieka, o czym świadczy niedawny rozwój epidemiologiczny tej choroby w Unii i co zostało udokumentowane przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w opinii naukowej panelu ds. zdrowia i warunków hodowli zwierząt, opublikowanej w dniu 14 lipca 2015 r.; w sprawozdaniu naukowym EFSA "Epidemiological analyses on African swine fever in the Baltic countries and Poland" (Analizy epidemiologiczne dotyczące afrykańskiego pomoru świń w krajach bałtyckich i Polsce), opublikowanym w dniu 23 marca 2017 r.; oraz w sprawozdaniu naukowym EFSA "Epidemiological analyses on African swine fever in the Baltic countries and Poland" (Analizy epidemiologiczne dotyczące afrykańskiego pomoru świń w krajach bałtyckich i Polsce), opublikowanym w dniu 8 listopada 2017 r. . Z treści decyzji jednoznacznie wynika, że ustanowiono środki kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń. Wykonanie decyzji należy zatem do Państw, które są adresatem decyzji.
Należy zwrócić uwagę, że na formularzu urzędowym wniosku o udzielenie pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymanych na obszarze objętych restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń, w rubryce IX , cel wniosku wskazano: siedziba stada znajduje się / znajdowała się na obszarze wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE z 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich lub na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń. A zatem, zgodnie ze stanem prawnym, obszar zapowietrzony lub zagrożony w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń może być ustanowiony w drodze innego aktu prawnego, o charakterze ogólnym czy tez indywidualnym.
Tymczasem organ uznał, że za okres wnioskowanej pomocy siedziba stada była położona poza obszarem zapowietrzonym lub zagrożonym. Przyjął, że pomoc stronie skarżącej nie przysługuje. Jednocześnie podkreślił, że nałożenie obowiązku zapewnienia rygorów właściwych dla strefy zagrożenia ASF nie zmieniło kwalifikacji danego obszaru i wynikało z udzielonego zezwolenia na przemieszczenie świń z siedziby położonej na obszarze zagrożenia do siedziby położonej na obszarze ochronnym. Rygor ten został nałożony wyłącznie na daną siedzibę tego wnioskodawcy, a nie na dany obszar.
Organ zarzucił, że producent rolny nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zgłosił przedmiotowych zwierząt w Biurze Powiatowym ARiMR . Organ odwoławczy powołał art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o identyfikacji i podał, że strona składając wniosek ponosi odpowiedzialność za przekazane dane. Producent rolny składając oświadczenie dotyczące ww. siedziby poświadczył, że ubiegając się o przyznanie rzeczonej pomocy utrzymuje świnie w siedzibie stada, której nadano numer na podstawie ustawy o identyfikacji oraz wskazana siedziba stada znajduje się na obszarze wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE. Jednak siedziba stada nr "[...]"-003 uzyskała nr referencyjny "[...]"r., natomiast obiekt D. został po raz pierwszy wymieniony w ww. akcie prawnym 27 listopada 2018 r.
Sąd podziela pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie, sygn.. akt III SA /Lu 393/19 w przedmiocie wykładni w § 13o ust. 1 rozporządzenia z 27 stycznia 2015. Przesłanki materialnoprawne udzielania pomocy finansowej producentowi świń określone są w § 13o ust. 1 rozporządzenia. W myśl tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 8 sierpnia 2018 r., a nadanym na podstawie § 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia z dnia 11 lipca 2018 r., zmieniającego w/w rozporządzenie (Dz. U. z 2018 r., poz. 1428) - Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi świń:,
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014,
3) który utrzymuje lub utrzymywał świnie w siedzibie stada, położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na obszarze:
a) wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE z dnia 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich i uchylającej decyzję wykonawczą 2014/178/UE (Dz. Urz. UE L 295 z 11.10.2014, str. 63, z późn. zm.), zwanej dalej "decyzją 2014/709/UE", lub
b) zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
Pkt 3 analizowanego przepisu, przed jego nowelizacją brzmiał następująco: "który utrzymuje lub utrzymywał świnie w siedzibie stada, której nadano numer na podstawie ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (...), położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na obszarze:
a) wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE z dnia 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich i uchylającej decyzję wykonawczą 2014/178/UE (Dz. Urz. UE L 295 z 11.10.2014, str. 63, z późn. zm.), zwanej dalej "decyzją 2014/709/UE", lub
b) zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
Porównując obie wersje § 13o ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, należy zauważyć, że w wersji w brzmieniu aktualnym (obowiązującym również w dacie wydawania decyzji w obu instancjach), wyeliminowano wymóg nadania siedzibie stada numeru na podstawie ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Ma rację organ II instancji w zakresie twierdzenia, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1149), zwanej dalej "ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r." posiadacz zwierzęcia obowiązany jest zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji siedzibę stada, nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada lub miejsca gromadzenia zwierząt. Rzecz jednak w tym, że powyższa ustawa, jako jedyną sankcję naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) wprowadziła możliwość nałożenia na posiadacza zwierzęcia grzywny, na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1.
Zauważyć również trzeba, że w aktualnym stanie prawnym, żaden przepis rozporządzenia nie uzależnia przyznania producentowi świń pomocy finansowej od wypełnienia dyspozycji, wynikającej z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r.
W tych okolicznościach uznać należy, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie, w sposób nieuprawniony wprowadziły nienormatywną przesłankę odmowy udzielenia pomocy finansowej. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. - siedziba stada oznacza wszelkie budynki, zagrody, pastwiska lub miejsca na otwartej przestrzeni, w których przebywa dane stado lub stada różnych zwierząt gospodarskich, a także jest prowadzony chów lub hodowla tych zwierząt.
Producent dołączył wyjaśnienie z "[...]"r. (k. 1/8), że wszystkie jego obiekty, w których utrzymywana jest trzoda chlewna, tj.:
- obiekt chlewni macior położony w miejscowości B. (nr siedziby "[...]"-001), w którym utrzymywane są prosięta, lochy, knury,
- obiekt chlewni macior położony w miejscowości C. (nr siedziby "[...]"-002), w którym utrzymywane są prosięta, lochy, knury,
- obiekt tuczarni położony w miejscowości D. (nr siedziby "[...]"-003), w którym utrzymywane są warchlaki i tuczniki, funkcjonowały do "[...]" r. na zgłoszonej jednej siedzibie stada o numerze "[...]"-001. Dopiero "[...]" r. zostały zarejestrowane dwie dodatkowe siedziby.
Spółka załączyła również decyzje Powiatowego Lekarza Weterynarii z "[...]" r. nr 1"[...]" i 2"[...]" zezwalające na przemieszczanie odpowiednio "[...]" i "[...]" sztuk świń z gospodarstw położonych w miejscowości B. (nr siedziby "[...]"-001) i C. (nr siedziby "[...]"-002) - z obszaru zagrożenia na obszar ochronny do obiektu D. (nr siedziby "[...]"-003). Lekarz Weterynarii wydał następnie "[...]" r. pozwolenia nr 3"[...]" i 4"[...]" na przemieszczenie odpowiednio "[...]" prosiąt o nr kolczyka "[...]"-002 z obiektu C. i "[...]" warchlaków o nr kolczyka "[...]"-001 z obiektu B. - do obiektu D. "[...]"-003 (k 1/9-1/12).
W skardze strona skarżąca podniosła, że stado świń należące do skarżącego nieprzerwanie od wielu lat miało siedzibę w miejscowości D., mimo tego, że numer "[...]"-003 wskazywał na pierwotną siedzibę. Do terminu zmian i wprowadzenia nowej siedziby stada żaden organ, w tym Państwowy Inspektor Weterynaryjny, nie stwierdził nieprawidłowości co do numeru siedziby stada świń. W toku składania wniosku w ARiMR w 2019 r. zwrócono uwagę, że każda baza budynkowa skarżącej winna mieć odrębny numer stada. Dlatego też strona złożyła "[...]"r. wniosek o zmianę siedziby stada świń na adresy B. oraz C. i D., którym nadano 2 dodatkowe numery, w tym numer "[...]"-003 w D. Zatem przeniesienie siedziby stada, jego przemieszczenie, nastąpiło jedynie w dokumentach, bowiem nieprzerwanie od początku działalności siedziba stada znajduje się w miejscowości D..
Podniosła również, że obowiązek monitorowania prawidłowości danych dotyczących m.in. siedzib stad zwierząt spoczywa nie tylko na posiadaczu zwierząt, ale również na organach Agencji oraz Inspekcji Weterynaryjnej (art. 8 ust. 2a pkt 2 i art. 32b ustawy o identyfikacji), które mimo wielokrotnie prowadzonych kontroli w rzeczywistej siedzibie stada, tj. w miejscowości D., nie spowodowały dokonania stosownych zmian w systemie IRZ. Skarżąca podkreśliła, że o ile o zmianę siedziby stada wystąpiła "[...]"r., to w rzeczywistości owa siedziba, niezmiennie zlokalizowana była w miejscowości D..
W tych okolicznościach spółka wskazała ze spełniała warunki do przyznania pomocy, określonej w § 13o ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Podała, że chociaż warchlaki przeznaczone do dalszego tuczu w tym samym gospodarstwie pochodzą ze strefy zagrożenia, to w dalszym ciągu, jej zdaniem, nie mogą być uznane za zwierzęta ze strefy ochronnej i te ustalenia organ pominął w zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji sąd nie może odeprzeć zarzutu, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem § 13o ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz z naruszeniem przepisów postępowania - tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i brak oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Organ II instancji nie jest uprawniony do kwestionowania charakteru decyzji Lekarza Weterynarii, który nałożył na obiekt D. (nr siedziby: "[...]"-003) obowiązek zapewnienia rygorów właściwych dla strefy zagrożenia ASF. Taka decyzja ma charakter indywidualny. W sentencji zezwolenia PLW wskazał, że w gospodarstwie zlokalizowanym na obszarze ochronnym, do którego zostaną przemieszczone świnie, od momentu ich przemieszczenia obowiązują zasady przemieszczania żywych świń , możliwości ich uboju oraz znakowania mięsa i produktów z niego wytworzonych właściwe do strefy zagrożenia. Na mocy tej indywidualnej decyzji od tego dnia siedziba stada była położona na obszarze zagrożonym. Natomiast decyzja wykonawcza 2014/709/UE w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich powoduje, że z mocy prawa od tego dnia siedziba stada była położona na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym. Z punktu kwalifikacji prawnej danego obiektu nie ma znaczenia , czy nałożenie rygorów wynika z mocy prawa , czy też na podstawie indywidualnej decyzji administracyjnej. W każdym wypadku producent , w tym przypadku zwierząt, ma obowiązek poddania się rygorom właściwym dla strefy zagrożenia ASF. W konsekwencji należy uznać, że Organ nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Wbrew dowodom organ przyjął, że przed "[...]"r. siedziba stada była położona na obszarze zagrożenia. Przesłanki materialnoprawne udzielania pomocy finansowej producentowi świń pomocy określone są w § 13o ust. 1 rozporządzenia. Dotyczą one udzielania pomocy finansowej producentowi świń na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Pomoc finansowa ma na celu wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń. W stosunku do strony skarżącej takie restrykcje były stosowane przed "[...]"r. A mimo to organ nie przeanalizował treści wniosku pod kątem możliwości przyznania pomocy. Skarżący przedłożył faktury i wywodził, że przy sprzedaży miał obowiązek oznaczyć, że zwierzęta pochodziły ze strefy zagrożenia. Obowiązywały zasady przemieszczania żywych świń , możliwości ich uboju oraz znakowania mięsa i produktów z niego wytworzonych właściwe do strefy zagrożenia. Skarżący wywodził, że z tego powodu nie uzyskał dochodu w takiej wysokości , gdyby te rygory nie były stosowane.
Z tego powodu podlega uchyleniu również decyzja Organu I instancji, z uwagi na to, że ten organ nie poczynił zasadniczych ustaleń, niezbędnych do załatwienia sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organy dostosują się do wskazań zawartych w uzasadnieniu oraz ustalą, czy skarżący spełnia pozostałe przesłanki przewidziane w rozporządzeniu, niezbędne do udzielenia skarżącemu pomocy finansowej.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składają się: kwota "[...]" zł tytułem zwrotu wpisu, kwota "[...]" zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota "[...]" zł tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika będącego radcą prawnym, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło