I SA/Ol 714/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Renata Kantecka Sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2016 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia pozostawiającego odwołanie bez rozpatrzenia oddala skargę. M. P.(dalej również jako strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" . w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia pozostawiającego odwołanie bez rozpatrzenia. Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wymierzył stronie podatek od towarów i usług za miesiące II-X, XII 2010 r. Od tej decyzji strona w dniu 30.10.2015 r. złożyła odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej po przeprowadzeniu badania wymogów formalnych wniesionego odwołania stwierdził, że nie zostało ono podpisane. W związku z powyższym, na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – dalej również jako O.p., pismem z dnia 27.11.2015 r., wezwał stronę do uzupełnienia braków podania, poprzez podpisanie odwołania, z pouczeniem, że nieusunięcie braków we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Powyższe wezwanie zostało odebrane w dniu 16.12.2015r. Tym samym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków upłynął 23.12.2015 r. Strona nie uzupełniła odwołania w wyznaczonym terminie. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" r., pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie od strony od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]". W uzasadnieniu organ zawarł stosowne pouczenie o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Zażalenie na ww. postanowienie zostało złożone po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. W związku z tym, postanowieniem z dnia "[...]" r., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zostało ono złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Pomimo złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, z uwagi na to, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, Dyrektor izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]"., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Tym samym postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., stało się ostateczne. Wnioskiem z dnia 23.02.2016 r., działając na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia "[...]" r. ponieważ zostało ono wydane z rażącym naruszeniem art. 169 § 1 O.p. Postanowieniem z dnia "[...]". Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., którym pozostawiono bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" r., w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące II-X i XII 2010 r. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył zażaleniem. Utrzymując w mocy postanowienie własne z dnia "[...]"., powołanym na wstępie postanowieniem z dnia "[...]"., Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., z uwagi na rażące naruszenie prawa. Organ podatkowy wskazał, że zgodnie z art. 247, w zw. z art. 219 O.p., przewidziana jest możliwość eliminacji z obrotu prawnego, w trybie stwierdzenia nieważności, postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. W sprawie stwierdzenia nieważności nie rozpoznaje się sprawy co do istoty, nie jest to postępowanie o charakterze merytorycznym, w związku z tym nie bada się ponownie zarzutów strony podniesionych w innych środkach zaskarżenia. Takie zachowanie mogłoby prowadzić do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych, jak również zasady dwuinstancyjności zawartej w art. 127 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej podał, że użyty w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. termin "rażące naruszenie prawa" znaczy tyle, że naruszenie prawa, które uzasadniałoby uchylenie decyzji w postępowaniu odwoławczym (zwykłym) nie jest wystarczające do wywołania skutku w postaci stwierdzenia nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym. W nadzwyczajnym trybie postępowania, którym jest postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie wystarczy bowiem wykazanie jakiegokolwiek naruszenia przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Koniecznym jest wykazanie, że naruszenie przepisów miało formę kwalifikowaną, to jest było naruszeniem rażącym. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie stwierdził, że w pierwotnym postępowaniu podatkowym, okoliczności sprawy wskazują, iż wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27.11.2015 r., skierowane do strony na adres: "[...]" zostało skutecznie odebrane przez I. P., która fakt odbioru potwierdziła podpisem i odciskiem pieczęci firmowej tj. firmy prowadzonej indywidualnie przez skarżącego. Adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazywała, iż wydanie pisma I.P. nastąpiło w oparciu o udzielone przez skarżącego pełnomocnictwo. Wobec skutecznego doręczenia wezwania z dnia 27.11.2015r. i nie uzupełnienia przez stronę braków odwołania w wyznaczonym terminie, organ odwoławczy nie miał żadnych przesłanek uzasadniających merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji zasadne było wydanie postanowienia z dnia "[...]"., którym organ odwoławczy pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w tym stanie faktycznym i prawnym prawidłowo organ I instancji ustalił, że brak było podstaw do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przewidziana w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. kwalifikowana przesłanka do stwierdzenia nieważności ww. postanowienia ostatecznego Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". Organ podatkowy nie uwzględnił zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przepisu art. 169 § 1 O.p. wskazując, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia nie ma miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym zwykłym, lecz następuje jedynie badanie podstaw nieważności. Z tych też przyczyn brak było, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z wpisu w notatniku pełnomocnictw Urzędu Pocztowego, który został dokonany na podstawie oryginału pełnomocnictwa nr 1/06. W ocenie organu odwoławczego chybione były również zarzuty dotyczące ewentualnie wadliwych doręczeń korespondencji w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej w toku postępowania zakończonego wydaniem postanowienia z dnia "[...]". o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, gdyż nie stanowią rażącego naruszenia prawa, a w konsekwencji nie mogły skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił naruszenie: - art. 247 § 1 pkt 3 O.p., poprzez błędne uznanie, że w stanie faktycznym sprawy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 169 § 1 O.p. , bez uprzedniego skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych zawartych w odwołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" r., - art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 122, 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy, z uwagi na charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ I instancji nie był zobowiązany do przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zapisów w notatniku pełnomocnictw urzędu pocztowego, który został dokonany na podstawie oryginału pełnomocnictwa nr 1/06; - art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., poprzez nie odniesienie się do wszystkich argumentów zażalenia z dnia 16.05.2016 r. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący nigdy nie upoważnił kogokolwiek do odbioru jakichkolwiek przesyłek kierowanych do niego na adres zamieszkania. Takiego upoważnienia nie miała również I P. W opinii strony, okoliczności te dowodzą, iż nie nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu wezwania z dnia 27.11.2015 r., którym Dyrektor Izby Skarbowej wezwał do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 29.10.2015 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 124 i art. 210 § 1 O.p., poprzez nie ustosunkowanie się przez organ odwoławczy, w zaskarżonym postanowieniu, do okoliczności, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania z dnia 27.11.2015 r., istnieją dwa adresy, tj. adres na który przesyłka została skierowana i adres siedziby M. Tym samum jego zdaniem, Poczta Polska powinna być w posiadaniu dwóch pełnomocnictw, które mocują I.P. do odbioru przesyłek kierowanych na obydwa adresy. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy pominął pismo Poczty Polskiej z dnia 22.03.2016r., w którym poinformowano, że Urząd Pocztowy nie posiadał oryginału pełnomocnictwa pocztowego 1/06, które uległo zagubieniu w niewyjaśnionych okolicznościach, jak również nie odniósł się do zarzutów zażalenia dotyczących ciężaru dowodu co do istnienia pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje : Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. , cyt. dalej jako "p.p.s.a"), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. , sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, tzn. w trybie o stwierdzenie nieważności postanowienia ostatecznego, a zatem należało ocenić zgodność z prawem wyłącznie tego postanowienia, mając na uwadze szczególne regulacje Ordynacji podatkowej normujące ten rodzaj postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem postępowania w trybie art. 247 § 1 w zw. z art. 219 O.p. jest wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności postanowienia z prawem, nie zaś ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostatecznym postanowieniem co do jej istoty. Postępowanie to nie może się przeradzać w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo lub po raz pierwszy wszystkie zarzuty strony. Organ prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie tylko nie ma możliwości badania stanu faktycznego sprawy, lecz także nie może analizować kwestii, dla rozważenia których właściwe jest postępowanie zażaleniowe. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia nie może bowiem zastępować kontroli instancyjnej. Zatem z uwagi na zarzuty podniesione w skardze należy podkreślić, że instytucja stwierdzenia nieważności nie oznacza weryfikacji wydanego postanowienia ostatecznego w takim znaczeniu, w jakim następuje to w zwykłej procedurze zażaleniowej, nie oznacza zatem jakiejś dodatkowej, kolejnej instancji i nie służy pełnemu, ponownemu rozpatrzeniu sprawy administracyjnej od początku. Godziłoby to w zasadę trwałości postanowienia wyrażoną w art. 128 O.p. Zatem, jak już wyżej wskazano, celem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia nie jest orzekanie o prawach i obowiązkach strony, wynikających z materialnych przepisów prawa podatkowego, lecz zbadanie postanowienia podjętego w zwykłym postępowaniu w kontekście istnienia przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia "[...]". wskazał na przesłankę wynikającą z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którą organ podatkowy stwierdza nieważność ostatecznego postanowienia, które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie "rażące naruszenie prawa" diametralnie różni się od zwykłego naruszenia prawa, które może być podstawą uchylenia postanowienia przez organ zażaleniowy w toku zwykłego postępowania zażaleniowego. Przez użycie wyrażenia "rażące" ustawodawca wyraźnie przesądził, że nie każde naruszenie prawa materialnego lub procesowego może być podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznego postanowienia, a jedynie podstawą taką mogą być wady najistotniejsze, kwalifikowane, dotyczące treści postanowienia lub norm postępowania, w którym zostało ono wydane. Jeszcze raz należy podkreślić, że konsekwencją prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia, nie jest, rozpatrywanie sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, lecz rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych dla postępowania o stwierdzenie nieważności. Ze względu na tak zakreślone granice tego nadzwyczajnego postępowania, organ podatkowy nie ma ustawowych kompetencji do gromadzenia nowych dowodów w sprawie, bowiem działanie organu podatkowego w takim postępowaniu polega na ocenie legalności postanowienia, na podstawie tylko i wyłącznie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym. Zatem w ocenie Sądu chybiony jest zarzut skargi, iż organ podatkowy powinien wyjaśnić stan faktyczny sprawy poprzez wystąpienie do Poczty Polskiej o udzielenie informacji w zakresie dokonanego przez nią wpisu do notatnika pełnomocnictw. Należy wskazać, że materiał dowodowy potwierdza, iż skarżący udzielił pełnomocnictwa nr 1/06, którym umocował I. P.do odbioru korespondencji kierowanej .do niego. Jak wynika z pisma Poczty Polskiej z dnia 22.03.2016 r. (teczka I, k. 14-15) w oparciu o ww. pełnomocnictwo nr 1/06 Poczta Polska dokonała wpisu do notatnika pełnomocnictw, który to wpis stanowił podstawę do wydawania I. P. korespondencji kierowanej do skarżącego. Ponadto w piśmie tym wskazano, że naczelnik Urzędu Pocztowego zwrócił się do adresata (skarżącego) celem uzyskania kserokopii pełnomocnictwa, lecz adresat nie udostępnił dokumentu. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27.11.2015r. o uzupełnienie braków odwołania (teczka I, k. 7-8), poprzez podpis - skierowane do M.P. i odebrane przez I. P. - zostało skutecznie doręczone. Wobec nie usunięcia przez skarżącego, we wskazanym terminie, braków odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej obowiązany był do wydania postanowienia z dnia "[...]". Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, iż ww. rozstrzygnięcie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu organy podatkowe, wbrew stanowisku skarżącego, odniosły się do argumentów wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia oraz zarzutów zawartych w zażaleniu. W związku z powyższym nie zasługują również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 122, art. 180§1 , art. 187 § 1 i art. 191 O.p.. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.